Nguyên nhân và cách phòng tránh các vụ lái xe ngược chiều trên cao tốc tại Đức

Vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra trên đường cao tốc A 45 gần Florstadt vào đêm Chủ nhật vừa qua đã làm ba người thiệt mạng, trong đó bao gồm một người lái xe 70 tuổi và một phụ nữ 34 tuổi cùng đứa con 12 tuổi ngồi trên xe của cô. Vụ việc bắt nguồn từ việc người phụ nữ này đi nhầm chiều khi lên cầu dẫn vào cao tốc, khiến xe cô va chạm trực diện với chiếc xe của người đàn ông lớn tuổi đang chạy đúng chiều với tốc độ cao. Người đàn ông tử vong tại hiện trường; người phụ nữ qua đời tại bệnh viện, và đứa trẻ tử vong vài ngày sau. Hai người còn lại trong gia đình, gồm cô con gái 15 tuổi và người cha, may mắn sống sót và hiện sức khỏe ổn định theo xác nhận của cảnh sát.

Mỗi năm tại Đức có khoảng 2.000 trường hợp lái xe ngược chiều trên cao tốc được ghi nhận, còn gọi là "Geisterfahrten". Riêng tiểu bang Hessen, số vụ được báo cáo năm 2023 là 286, năm 2024 đã có 276 vụ tính đến nay, theo thống kê của ADAC. Tuy nhiên, số vụ tai nạn do lái xe ngược chiều ít hơn nhiều so với tổng số vụ; theo nghiên cứu của Hiệp hội Bảo hiểm Đức (GDV), chỉ 0,5% tổng tai nạn trên cao tốc là do đi ngược chiều gây ra. Năm 2023 có 12 người thiệt mạng vì các vụ này, giảm so với 15 người năm trước.

Đặc điểm chung của các tài xế đi ngược chiều được GDV nhận định có 80% là nam giới và gần một nửa trên 65 tuổi. Nguyên nhân chính gồm rối loạn nhận thức như mất trí nhớ chiếm 32%, ý định tự tử chiếm 22%, cũng như tác động của chất kích thích hoặc thuốc gây ảnh hưởng đến hành vi lái xe.

Đáng chú ý có hai nhóm đối tượng chủ yếu: người lái trẻ tuổi dưới 24 thường lái xe khi có nồng độ cồn hoặc chất kích thích trong người, với tỉ lệ chiếm tới 42% các trường hợp; nhóm người lái lớn tuổi bị ảnh hưởng bởi thuốc hoặc các vấn đề sức khỏe. Trong các trường hợp tài xế trẻ gây ra vụ lái xe ngược chiều, 70% là do hành động có chủ đích, bao gồm ý định tự tử hoặc cố ý trốn tránh cảnh sát.

Điểm bắt đầu của các vụ lái xe ngược chiều thường là các nút giao hoặc lối ra vào cao tốc. GDV khuyến nghị thiết kế các điểm lên cao tốc rõ ràng với biển báo, tín hiệu cùng vạch kẻ đường và hướng dẫn để cảnh báo kịp thời người lái vô ý đi sai chiều. Khu vực dừng nghỉ cũng cần được bố trí rõ ràng nhằm hạn chế sự nhầm lẫn. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lái xe ngược chiều là điều không thể.

Trong trường hợp phát hiện xe đi ngược chiều, ADAC khuyên người lái nên giảm tốc độ, bật đèn cảnh báo nguy hiểm, di chuyển sang làn ngoài cùng bên phải hoặc làn khẩn cấp nếu cần, tránh vượt xe và giữ khoảng cách an toàn với các phương tiện khác. Nếu có thể, nên rời khỏi cao tốc tại lối ra hoặc trạm dừng gần nhất. Nếu chính người lái phát hiện mình lái xe ngược chiều, hành động nên làm là bật đèn cảnh báo, dừng xe sát lề đường an toàn nhất gần đó và gọi hỗ trợ.

Thông tin này cung cấp cái nhìn toàn diện về những nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến các vụ lái xe ngược chiều, cũng như góp phần đề xuất các biện pháp phòng tránh hiệu quả nhằm bảo đảm an toàn giao thông trên các tuyến cao tốc ở Đức.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.