Sự Tự Chủ Kinh Tế Là Yếu Tố Trung Tâm Trong Đàm Phán T-MEC Của Mexico

Mexico hiện đang đứng trước những thách thức quan trọng nhằm tăng cường quyền tự chủ trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động, đặc biệt là giữa những cuộc tranh chấp địa chính trị và quá trình đánh giá hiệp định T-MEC (Hiệp định giữa Mexico, Hoa Kỳ và Canada). Quyết định của Chính phủ Hoa Kỳ duy trì hiệu lực T-MEC mặc dù được xem xét hàng năm đã tạo nên một viễn cảnh mới cho sự liên kết tài chính của khu vực Bắc Mỹ, đồng thời đặt ra yêu cầu về sự thích ứng chiến lược của từng quốc gia thành viên.

Theo bác sĩ Carolina Hernández Calvario, giảng viên nghiên cứu tại Đại học Tự trị Metropolitan (UAM), hiện nay thế giới đang trải qua một giai đoạn tái cấu trúc trật tự quốc tế, với sự hình thành của các khối thương mại mới và gia tăng sự đối đầu toàn cầu. Trong bối cảnh này, vai trò của Bắc Mỹ và mức độ hợp tác giữa Mexico, Hoa Kỳ và Canada cần được đánh giá lại để phù hợp với tình hình mới.

Chuyên gia Hernández định nghĩa chủ quyền là khả năng của một quốc gia tự quyết định các chính sách nội địa và đối ngoại mà không bị ảnh hưởng bởi áp lực từ bên ngoài. Điều này đòi hỏi Mexico phải có năng lực ra quyết định độc lập và bảo vệ quyền tự chủ của mình trên trường quốc tế.

Việc thực thi chủ quyền kinh tế hiệu quả phụ thuộc vào nền công nghiệp mạnh mẽ, tầm nhìn chiến lược trong dài hạn cũng như nền tảng chính trị vững chắc nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia trong môi trường toàn cầu hóa. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của một nền sản xuất nội địa bền vững và sức mạnh nhà nước để giữ vững vị thế độc lập trước các áp lực bên ngoài.

Bà Hernández lưu ý rằng với việc Donald Trump có thể tái cử, chính sách của Washington nhằm khôi phục và củng cố ngành sản xuất trong nước có thể sẽ được đẩy mạnh. Tuy nhiên, chương trình đó sẽ đối mặt với những hạn chế do các vấn đề cấu trúc như thâm hụt thương mại và khó khăn trong thu hút vốn đầu tư.

Trong khi đó, sự phát triển vượt bậc trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ và tài chính của Trung Quốc đã làm thay đổi cán cân kinh tế toàn cầu, khiến nhiều chính sách thương mại của Mỹ phải thích nghi đối phó với ảnh hưởng ngày càng tăng của quốc gia này.

Trong bối cảnh đó, xu hướng "nearshoring" (di dời các hoạt động sản xuất gần lại với thị trường tiêu thụ) vẫn giữ vị trí quan trọng như một cơ hội để đẩy mạnh liên kết khu vực. Tuy nhiên, bà Hernández nhấn mạnh rằng việc tái công nghiệp hóa khu vực Bắc Mỹ đòi hỏi phải có một chiến lược chung, tập trung mở rộng các chuỗi giá trị sản xuất thay vì các nỗ lực riêng lẻ của từng quốc gia.

Một trong những vấn đề trọng tâm trong việc đánh giá lại T-MEC là cần đảm bảo sự chắc chắn về đầu tư, nhằm giải tỏa những quan ngại của các doanh nghiệp do thiếu cập nhật hiệp định thương mại này. Dù vậy, Mexico vẫn giữ được nhiều lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ khác, đặc biệt là chi phí năng lượng hợp lý cùng những cơ chế thúc đẩy nhanh chóng dòng vốn đầu tư.

Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính được xem là một điểm sáng khi nguồn lực liên quan tới Kế hoạch Mexico hoặc các khoản đầu tư trên 2 tỷ peso hiện đang được xem xét trong vòng chưa đầy 30 ngày. Biện pháp này giúp tăng tốc quá trình phát triển sản xuất và cải thiện sức hấp dẫn của Mexico đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Điều này góp phần củng cố vị thế của Mexico như một địa điểm đầu tư hấp dẫn trong khối Bắc Mỹ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để quốc gia này duy trì và nâng cao chủ quyền kinh tế trong một môi trường toàn cầu đầy thách thức.