Phong trào CJP tại Ấn Độ: Thanh niên đấu tranh quyết liệt đòi công bằng việc làm

Vào ngày 16/5/2026, Abhijeet Dipke, một sinh viên 30 tuổi tại Boston, Mỹ, đã thành lập phong trào Cockroach Janta Party (CJP) sau phát ngôn gây tranh cãi của Chánh án Tòa án Tối cao Ấn Độ Surya Kant. Ông Surya Kant đã so sánh thanh niên thất nghiệp với "bọ gián" và phát biểu rằng họ không có việc làm hay vị trí trong nghề nghiệp nào. Phát ngôn này đã chạm đến nỗi bức xúc của hàng triệu thanh niên Ấn Độ và kích hoạt một làn sóng phản kháng trên mạng xã hội cũng như ngoài đời thực.

Chỉ trong vòng một ngày, trang Instagram của CJP đã thu hút hơn 1 triệu người theo dõi, và con số này tăng lên đến 25 triệu theo thời gian. Với sự thất vọng sâu sắc về tỷ lệ thất nghiệp cao và những bất cập trong hệ thống thi cử, CJP trở thành biểu tượng của sự chống đối chính quyền hiện nay.

Tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ Ấn Độ dưới 25 tuổi đã đạt tới 40%, đặc biệt là những người có trình độ đại học. Chính vì vậy, các vị trí việc làm nhà nước với chế độ bảo đảm là một mục tiêu đầy cạnh tranh. Thế nhưng, vụ lùm xùm về gian lận đề thi y khoa quốc gia đã tạo ra sự bất bình lớn hơn nữa khi khoảng 2 triệu thí sinh phải tham gia thi lại sau khi kết quả thi bị hủy bỏ. Có đến 20 trường hợp học sinh tự tử liên quan đến scandal này, trong đó Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan bị chỉ trích nặng nề.

Thanh niên Ấn Độ cũng đã nhiều lần tổ chức biểu tình tại Jantar Mantar ở New Delhi, địa điểm chính thức cho các cuộc biểu tình, để kêu gọi Bộ trưởng từ chức và yêu cầu chính phủ minh bạch trong các kỳ thi cũng như thúc đẩy giải quyết vấn đề thất nghiệp. Sự kiện biểu tình kéo dài hơn một tháng đã thu hút sự quan tâm lớn của xã hội và nhà cầm quyền.

Mặc dù yêu cầu có giấy phép để biểu tình tại Jantar Mantar và phải rút lui vào cuối ngày, CJP vẫn được phép giữ lại khu vực trong một nỗ lực được cho là nhằm bảo vệ quan hệ với giới trẻ. Tuy nhiên, chính phủ vẫn có những hành động đối phó, chẳng hạn như đóng các tài khoản mạng xã hội của nhóm với cáo buộc đe dọa an ninh quốc gia, sau đó bị tòa án hủy bỏ.

Bước ngoặt diễn ra khi một cuộc tuyệt thực của nhà hoạt động Sonam Wungchuk bị chính quyền can thiệp cưỡng chế nhập viện. Sự kiện này đã thu hút hàng ngàn người từ nhiều khu vực đổ về thủ đô ủng hộ phong trào, làm tăng áp lực lên chính phủ. Chẳng hạn, Gaurav Ujale, một người ủng hộ từ bang Uttar Pradesh, đã vượt quãng đường hơn sáu giờ để tham gia biểu tình.

Khi cảnh sát sử dụng hơi cay, pháo khói và dùi cui để giải tán đám đông, nhiều người biểu tình và nhân viên cảnh sát bị thương nặng. Dù chịu sức ép lớn, nhà sáng lập CJP vẫn kêu gọi người ủng hộ giữ thái độ ôn hòa, tránh bạo động và cực đoan trong khẩu hiệu.

Chuyên gia chính trị Ruhi Tewari nhận định đảng BJP của Thủ tướng Narendra Modi đang đối mặt với thử thách chưa từng có trong hơn một thập kỷ qua khi phong trào thanh niên này lan rộng và phát triển thành một phong trào thu hút sự chú ý toàn quốc. Chính quyền hiện rơi vào tình thế khó xử trong việc xử lý: nếu nhân nhượng sẽ bị xem là yếu đuối nhưng nếu đàn áp sẽ tiếp tục kích động sự chống đối của hàng triệu người trẻ.

Sau những cuộc đụng độ dữ dội ngày 24/5, chính phủ bắt đầu mở các cuộc đàm phán với đại diện CJP. Bộ trưởng Y tế JP Nadda hứa sẽ xem xét đề xuất của phong trào, cùng lúc Bộ trưởng Giáo dục nhấn mạnh cam kết giải quyết mối quan tâm của thanh niên trên mạng xã hội.

Dù chưa rõ phong trào CJP có thể tạo ra thay đổi chính trị lâu dài hay không, những bất mãn của giới trẻ Ấn Độ đã trở thành một thực tế không thể phủ nhận, buộc chính quyền phải dành sự quan tâm đặc biệt hơn cho vấn đề việc làm và minh bạch giáo dục.

Mặc dù không phải là một đảng chính thức và không được phép tranh cử, CJP dưới sự lãnh đạo của Abhijeet Dipke tập trung vào việc kêu gọi trách nhiệm giải trình từ chính phủ thay vì chỉ đơn thuần thành lập đảng để tham gia bầu cử. Dipke cho rằng nếu ai cũng phải thành lập đảng riêng thì ý nghĩa của bầu cử và hoạt động chính trị sẽ mất đi.

Với vai trò của một nhà lãnh đạo bất đắc dĩ, Dipke cho biết cuộc sống của anh đã thay đổi sâu sắc, từ một người ít giao tiếp trở thành một nhân vật công chúng phải liên tục tiếp xúc, lắng nghe và truyền cảm hứng cho đông đảo người ủng hộ.

Theo ABC News

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.