Các nhà khoa học phục dựng chân dung cô bé bị cáo buộc phù thủy sống cách đây 1800 năm tại Roman Aquincum

Các nhà khoa học đã thực hiện khôi phục chân dung của 16 cá nhân được phát hiện trong khu vực thành phố thời La Mã Aquincum, hiện nay thuộc Budapest, Hungary, nơi từng là một trong những đô thị lớn của đế chế La Mã cách đây khoảng 1800 năm. Trong số những bộ mặt tái tạo có cô bé được nghi ngờ từng bị cho là phù thủy, dựa vào cách an táng đặc biệt của cô.

Quá trình dựng hình bắt đầu bằng việc quét CT 3D độ phân giải cao cho các hộp sọ nguyên bản, sau đó tạo bản sao bằng công nghệ in 3D để các nhà nghiên cứu có thể thao tác mà không làm tổn thương hài cốt gốc. Với những bản phục dựng siêu thực hơn, họ dùng silicone màu để tạo khuôn mặt, bổ sung tóc người thật, lông mày, lông mi, hoặc râu với đàn ông, tạo hình chi tiết gần nhất có thể, tuy nhiên vẫn mang tính ước lệ về trang phục, kiểu tóc và nét biểu cảm.

Trong số các bộ mặt được phục dựng, có một phụ nữ trẻ đội vòng nguyệt quế được chôn cất cùng nhiều đồ tùy táng quý giá như cuộn chỉ dệt, dép hình con chim làm từ nút bần và hình ảnh một người đàn ông, có thể là chồng hoặc cha cô, dù điều này chưa được xác thực.

Cũng có hai người phụ nữ, gồm một bé gái và một phụ nữ trưởng thành, được chôn cùng trong một nghĩa trang dành cho trẻ em. Cả hai đều được đặt nằm úp mặt với chân bị buộc chặt, dấu hiệu các nhà khoa học cho rằng họ liên quan đến các nghi thức phù thủy hoặc chuẩn bị thuốc độc. Ngoài ra, triển lãm còn giới thiệu chân dung của công nhân xây dựng, sĩ quan quân đội và thợ rèn từng sinh sống trong thành phố.

Aquincum tọa lạc trên biên giới sông Danube của đế chế La Mã, là tiền thân của thủ đô Budapest ngày nay. Đến thế kỷ thứ ba sau Công nguyên, Aquincum phát triển vượt bậc, trở thành thành phố lớn có nhiều công trình hạ tầng như hai đấu trường, các biệt thự sang trọng với tranh khảm, đền đài, diễn đàn, chợ và nhiều phòng tắm công cộng. Người dân nơi đây được hưởng tiện nghi của nền văn minh La Mã như hệ thống sưởi trung tâm trong nhà và các nhà tắm công cộng phục vụ nhu cầu sinh hoạt.

Vào thế kỷ thứ tư, thành phố bắt đầu suy thoái do tần suất các cuộc tấn công của người man di gia tăng. Aquincum cuối cùng bị bỏ hoang hoàn toàn vào cuối thế kỷ này.

Phân tích các bộ xương cho thấy nhiều người trong số đó từng trải qua lao động khắc nghiệt và các thời kỳ thiếu đói, phản ánh tầng lớp cư dân không thuộc nhóm thượng lưu trong xã hội La Mã, do vậy tên tuổi của họ ít có cơ hội được lưu lại trong các tài liệu lịch sử.

Theo đó, các chân dung phục dựng đã góp phần quan trọng giúp công chúng hiểu thêm về diện mạo và đời sống của những cư dân lâu đời tại một thành phố La Mã quan trọng trên đất Hungary, đồng thời làm sống dậy câu chuyện lịch sử vốn đã lắng chìm dưới lớp đất thời gian gần hai ngàn năm.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.