Bản chép cổ nhất của Odyssey được mang đến Mỹ phục vụ phim bom tấn của Christopher Nolan

Phần bản thảo có niên đại khoảng 1.700 năm tuổi của tác phẩm thơ nổi tiếng Odyssey, hiện bảo quản tại Thư viện John Rylands ở Manchester, Anh, vừa được chuyển đến New York dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt phục vụ buổi ra mắt bộ phim chuyển thể của đạo diễn Christopher Nolan. Giáo sư Christopher Pressler, người trực tiếp vận chuyển tài liệu này, chia sẻ rằng nhiệm vụ giữ gìn và đưa bản thảo quý giá qua sân bay JFK giống như cảnh trong phim 'Mission Impossible', bởi sự quan trọng và bí mật tuyệt đối của di vật.

Bản thảo, được viết bằng tiếng Hy Lạp cổ đại bởi một người sao chép Ai Cập cùng thầy dạy của ông, là phiên bản lâu đời nhất còn tồn tại của Odyssey dưới dạng một cuốn sách. Phim của Nolan có sự góp mặt của các diễn viên lừng danh như Matt Damon trong vai Odysseus, Tom Holland đóng con trai Telemachus và Anne Hathaway trong vai vợ Penelope. Nhiều diễn viên, trong đó có Holland, đã tỏ ra vô cùng hứng thú và xúc động khi lần đầu được tận mắt thấy bản thảo này. Các chuyên gia cho biết, đây là khoảnh khắc đầy ý nghĩa khi những người trẻ tiếp cận một vật thể có tuổi đời gần 2.000 năm, trong khi tác phẩm thơ gốc có niên đại lâu hơn một nghìn năm.

Bản thảo cổ có từ khoảng thế kỷ thứ 3 CN, lưu giữ các đoạn trích quan trọng kể về hành trình trở về Ithaca của Odysseus sau Chiến tranh thành Troy. Đây là một phần của codex, hình thức sách gấp từ các trang da thú thay vì cuộn giấy cói thường thấy trong thời cổ đại. Điều này làm tăng giá trị cũng như sự hiếm có của tài liệu. Dr. Jeremy Penner, quản lý bộ sưu tập văn bản cổ của thư viện, nhấn mạnh rằng phiên bản Manchester Odyssey là bản sớm nhất được biết dưới hình thức cuốn sách, trong khi các bản khác chỉ tồn tại dưới dạng mảnh vụn hay cuộn giấy.

Bản thảo được thu thập năm 1900 tại Ai Cập bởi nhà sưu tập kiêm nghị sĩ Lord Balcarres, sau đó chuyển giao cho thư viện. Vì từng bị hư hại do ẩm ướt, các trang da được đặt giữa hai tấm kính để bảo vệ. Các chuyên gia tại thư viện đã áp dụng công nghệ hiện đại và điều chỉnh điều kiện bảo quản về nhiệt độ và độ ẩm để duy trì tài liệu này. Phân tích cho thấy bản thảo được viết bởi một học sinh hoặc người sao chép tay nghề khá, với dấu hiệu của người kiểm tra chỉnh sửa các lỗi và thêm các dấu nhấn thở để chuẩn hóa câu chữ.

Phân tích chữ viết tay còn giúp các nhà nghiên cứu nắm bắt phần nào về bối cảnh xã hội và lịch sử của người sao chép. Đây cũng là minh chứng cho sự nỗ lực hoàn thiện tác phẩm, thể hiện qua việc sửa chữa, bổ sung dòng bị thiếu nhằm giữ vẹn nguyên nội dung truyền thống qua các thế hệ.

Giáo sư Pressler nhận xét, việc đưa bản thảo cổ đại này đến buổi chiếu ra mắt một bộ phim bom tấn sử dụng công nghệ IMAX tiên tiến, như cách mà Nolan đã làm để tái hiện Odyssey, là sự kết nối thú vị giữa hai cột mốc công nghệ – một rất cổ xưa và một rất hiện đại. Điều này khẳng định giá trị sống động và trường tồn của câu chuyện xuyên suốt hơn ba ngàn năm lịch sử, từ Ai Cập thời La Mã đến trung tâm thành phố Manchester ngày nay.

Hiện tại, bản thảo Manchester Odyssey đã được trưng bày công khai tại Phòng Triển lãm Bộ Sưu Tập thuộc Thư viện John Rylands, tạo cơ hội cho công chúng tiếp cận và nghiên cứu kho tư liệu văn hóa quý giá này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.