Mykhailo Drapatyi được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân đội Ukraine: Liệu có thay đổi cục diện chiến tranh với Nga?

Vào ngày 9/5/2014, trong bối cảnh xung đột đang leo thang ở miền đông Ukraine, Thiếu tá Mykhailo Drapatyi đã lái xe bọc thép vượt qua hàng rào chắn do lực lượng ly khai thân Nga dựng lên tại thành phố Mariupol. Hành động dũng cảm này nhằm giải cứu các sĩ quan cảnh sát bị bắt giữ tại một tòa nhà của Bộ Nội vụ. Cuộc đụng độ khốc liệt đã khiến nhiều binh sĩ đối lập và sĩ quan Ukraine thiệt mạng, đồng thời gây ra căng thẳng lớn tại khu vực, nơi người dân thân Nga tụ tập và reo hò trước cái chết của các sĩ quan.

Sự kiện này đã biến Drapatyi thành một hiện tượng trên mạng xã hội Ukraine. Sau đó, vị sĩ quan này đã chỉ huy đơn vị của mình thoát khỏi vòng vây do lực lượng ly khai hậu thuẫn bởi Nga bao vây, chỉ mất một binh sĩ duy nhất trong tình trạng bị bao vây vô vọng. Từ đó, ông thăng tiến lên dẫn dắt lực lượng bộ binh Ukraine và sau này là các lực lượng liên quân.

Ngày 2/5/2023, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy chính thức chỉ định Mykhailo Drapatyi giữ chức Tổng tham mưu trưởng, thay thế cho Đại tướng Oleksandr Syrskii. Syrskii, 60 tuổi, là vị tướng 4 sao từng giữ vai trò chủ chốt trong việc ngăn chặn chiến dịch chiếm đóng Kyiv hồi đầu năm 2022 và dẫn dắt thành công các chiến dịch phản công tại Kharkiv cũng như tiến công bất ngờ vào khu vực Kursk của Nga.

Khác với Syrskii, Drapatyi được biết đến là người ưu tiên áp dụng chiến thuật hiện đại của phương Tây, tránh các chiến lược lỗi thời của quân đội Liên Xô phải dựa vào số lượng lớn binh sĩ cho các đòn đột phá, điều mà hiện nay khó thực hiện do sự hiện diện dày đặc của các thiết bị bay không người lái.

Theo Trung tướng Ihor Romanenko, Phó tư lệnh Tổng tham mưu Quân đội Ukraine trước đây, Drapatyi rất được tin tưởng nhờ quan tâm chu đáo đến binh sĩ và đưa ra các quyết định liều lĩnh nhưng hợp lý. Ông cũng từng góp phần ngăn chặn bước tiến của Nga về Kryvyi Rih, quê hương của Tổng thống Zelenskyy.

Dù bổ nhiệm Drapatyi tạo ra kỳ vọng mới, song các mâu thuẫn hệ thống giữa Tổng tham mưu và Bộ Quốc phòng vẫn tồn tại. Theo nhận định của ông Romanenko, hệ thống quản lý hiện nay vẫn mang dấu ấn của thời Liên Xô khi cả Tổng tham mưu và Bộ Quốc phòng đều báo cáo chung lên Bộ trưởng Quốc phòng, khác với mô hình của các nước NATO, nơi hai bên phục vụ trực tiếp tổng thống hay cấp cao nhất.

Ukraine đang tiến hành cải tổ theo tiêu chuẩn NATO nhằm khắc phục điểm yếu này, đồng thời tăng cường năng lực quân sự phù hợp thời đại với sự ứng dụng công nghệ tiên tiến, đặc biệt trong chiến tranh drone và robot. Một trong những nhân vật từng góp phần quan trọng cho sự đổi mới công nghệ quân sự là Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, nhưng ông này đã bị Tổng thống Zelenskyy sa thải hồi đầu tháng 4, khiến cho công chúng bất mãn và nhiều cuộc biểu tình diễn ra tại Kyiv và các thành phố lớn.

Việc sa thải Fedorov được nhìn nhận là mang tính chính trị và cá nhân, nhằm triệt hạ một đối thủ tiềm năng trong cuộc đua chính trị tương lai của Zelenskyy. Mặc dù vậy, Fedorov vẫn bày tỏ sự ủng hộ và chúc mừng Drapatyi trên mạng xã hội, coi đây là dấu hiệu của “luồng gió mới và hy vọng mới”.

Phía Nga lại tỏ ra thờ ơ trước việc bổ nhiệm tân Tổng tham mưu trưởng của Ukraine. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng sự thay đổi này sẽ không ảnh hưởng đến tình hình chiến trường và khẳng định lực lượng Nga sẽ tiếp tục tiến công trên toàn tuyến.

Tuy nhiên, giới phân tích như ông Nikolay Mitrokhin, nhà nghiên cứu tại Đại học Bremen, nhận định rằng sự thay đổi chỉ là một phần của các yếu tố sẽ ảnh hưởng đến diễn biến chiến tranh, bao gồm chiến dịch huy động quân của Ukraine, đột phá công nghệ và hành động của Nga. Câu trả lời thực tế sẽ rõ ràng hơn vào cuối năm 2023.

Drapatyi chính thức nhận nhiệm vụ trong bối cảnh áp lực chính trị trong nội bộ Ukraine còn rất lớn và các chiến dịch quân sự vẫn đang diễn ra khốc liệt. Việc lựa chọn ông phản ánh nỗ lực của Kyiv trong việc thích nghi và cải tiến chiến lược nhằm hướng tới thắng lợi cuối cùng trong cuộc xung đột kéo dài với Nga.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.