Trạm Vũ trụ Quốc tế - Biểu tượng hợp tác toàn cầu trong không gian

Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) nằm trên quỹ đạo thấp quanh Trái Đất, là một phòng thí nghiệm khổng lồ, nơi các phi hành gia đến từ nhiều quốc gia cùng sinh sống và làm việc trong suốt hành trình quay quanh Trái Đất cứ 90 phút. Khởi đầu từ dự án chung của Hoa Kỳ, Nga, Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Canada, ISS ngày nay trở thành biểu tượng mạnh mẽ cho sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thám hiểm không gian. Tính đến nay, hơn 290 phi hành gia đến từ 26 quốc gia đã từng đặt chân lên ISS.

Vai trò nghiên cứu khoa học và nguồn năng lượng của ISS

ISS chủ yếu phục vụ cho các nghiên cứu khoa học đặc thù, cung cấp môi trường không trọng lực rất khó tìm trên Trái Đất. Điều này giúp các nhà khoa học nghiên cứu tác động của môi trường không gian đối với cơ thể con người, cách các vật liệu phản ứng trong trạng thái vi trọng lực, và các hiện tượng liên quan đến thực vật, chất lỏng và công nghệ ngoài Trái Đất. ISS hoạt động gần như hoàn toàn nhờ năng lượng mặt trời. Khi quay quanh Trái Đất mỗi 90 phút, ISS trải qua khoảng 45 phút tiếp xúc với ánh sáng mặt trời và 45 phút trong bóng tối của Trái Đất. Chu kỳ này cung cấp nguồn năng lượng cần thiết cho các thiết bị và hệ thống trên ISS.

Cuộc sống đặc trưng trên Trạm Vũ trụ Quốc tế

Bên trong ISS, có bảy phòng ngủ dành cho phi hành đoàn, hai phòng vệ sinh, phòng tập thể dục và khu quan sát lớn gọi là Cupola với bảy cửa sổ nhìn toàn cảnh 360 độ. Mặc dù cuộc sống trên ISS rất độc đáo, nó cũng khá đơn điệu với lịch trình nghiêm ngặt được lên kế hoạch chi tiết, gồm thí nghiệm khoa học, bảo trì thiết bị, liên lạc với Trái Đất và thỉnh thoảng là các hoạt động đi bộ trong không gian. Các phi hành gia còn chụp ảnh Trái Đất, mang đến cho mọi người trên mặt đất những hình ảnh ngoạn mục từ vũ trụ. Để chống lại tác động tiêu cực của trạng thái vi trọng lực lên cơ bắp và xương, họ phải tập thể dục khoảng hai tiếng mỗi ngày.

Đặc điểm thú vị về cuộc sống trên ISS

  • Để tránh trôi nổi khi ngủ, phi hành gia nằm trong túi ngủ cố định vào tường trong các ngăn ngủ nhỏ.
  • ISS di chuyển rất nhanh, hoàn thành một vòng quanh Trái Đất chỉ trong 90 phút, cho phép phi hành gia chứng kiến khoảng 16 lần mặt trời mọc và 16 lần mặt trời lặn trong một ngày.
  • Việc tắm hàng ngày không khả thi trong không gian; thay vào đó, phi hành gia vệ sinh cơ thể bằng khăn ướt, xà phòng không cần rửa lại và dầu gội đặc biệt.
  • Nước uống được tái chế từ hơi ẩm trong không khí và cả nước tiểu nhằm tiết kiệm nguồn nước cung cấp.
  • Trong môi trường trọng lực thấp, các đĩa đệm cột sống của phi hành gia có thể giãn ra, giúp họ cao hơn từ 5 đến 7 cm (khoảng 3%) khi ở trên ISS, nhưng chiều cao này sẽ trở lại bình thường khi về Trái Đất.
  • Năm 2001, Pizza Hut đã gửi một chiếc pizza salami dài 6 inch lên ISS thông qua phi hành gia Nga Yuri Usachov, đánh dấu lần đầu tiên có món pizza thương mại được ăn ngoài không gian với chi phí rất cao.

Các thí nghiệm khoa học đa dạng tại ISS

Trạm Vũ trụ Quốc tế thực hiện nhiều thí nghiệm quan trọng như nghiên cứu những thay đổi cơ thể con người trong điều kiện vi trọng lực, tập trung vào xương, cơ bắp và hệ miễn dịch; phát triển phương pháp trồng trọt các loại cây như xà lách, chuẩn bị cho các nhiệm vụ dài hạn; khảo sát quá trình cháy và ngọn lửa nhằm nâng cao thiết bị phòng cháy chữa cháy trong tàu vũ trụ; cải tiến hệ thống tái chế nước từ hơi ẩm và chất thải để xây dựng hệ thống bền vững cho tương lai; và quan sát Trái Đất cũng như không gian, bao gồm theo dõi khí hậu, bão, đại dương và bầu khí quyển từ quỹ đạo.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • ISS là dự án hợp tác không gian quốc tế với hơn 290 phi hành gia từ 26 quốc gia đã tham gia.
  • ISS cung cấp môi trường vi trọng lực giúp nghiên cứu tác động của không gian lên con người và vật chất.
  • Lịch trình của phi hành gia gồm nghiên cứu khoa học, bảo trì, liên lạc, tập thể dục và quan sát Trái Đất.
  • ISS hoạt động chủ yếu bằng năng lượng mặt trời, tận dụng chu kỳ quỹ đạo để sạc năng lượng.
  • Nước trên ISS được tái chế từ các nguồn khác nhau nhằm tiết kiệm tài nguyên trong không gian.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.