Israel đánh giá cao việc Saudi Arabia công nhận là bước ngoặt cho hòa bình khu vực

Ngày 23/7, văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đưa ra tuyên bố cho rằng việc Saudi Arabia công nhận Israel sẽ là một bước tiến mang tính lịch sử đối với hòa bình khu vực Trung Đông. Đây được xem là một cột mốc quan trọng, mở ra triển vọng mới trong việc giảm căng thẳng lâu dài tại khu vực đầy biến động này.

Tuyên bố này được đưa ra không lâu sau khi Mỹ và Saudi Arabia công bố một thỏa thuận mang tính bước ngoặt để phát triển chương trình hạt nhân dân sự tại Saudi Arabia. Theo đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh rằng tiến trình triển khai chương trình này sẽ tùy thuộc vào Riyadh quyết định bình thường hóa quan hệ với Israel.

Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết thêm rằng "Việc Saudi Arabia gia nhập Hiệp định Abraham sẽ là bước tiến lịch sử cho hòa bình Trung Đông." Các hành động phối hợp quân sự giữa Mỹ và Israel nhằm đối phó với Iran được xem là đã tạo điều kiện để mở rộng vòng tròn hòa bình trong khu vực.

Hiệp định Abraham là chuỗi các thỏa thuận bình thường hóa do Mỹ làm trung gian, được ký kết trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump. Theo đó, Israel đã thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức lần đầu tiên với Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất và Bahrain, tiếp theo là Morocco. Sudan cũng tham gia nhưng sau đó rơi vào nội chiến và chưa phê chuẩn hoặc thực hiện các cam kết.

Thỏa thuận này đánh dấu sự thay đổi lớn trong quan điểm truyền thống của các quốc gia Arab, vốn cho rằng bình thường hóa với Israel chỉ có thể xảy ra khi nhà nước Palestine được thành lập. Tuy nhiên, các thỏa thuận Abraham vốn tập trung vào mối quan tâm chung về sự ảnh hưởng của Iran hơn là xung đột Israel-Palestine.

Saudi Arabia, với vai trò nền kinh tế lớn nhất vùng và là nơi có hai địa điểm linh thiêng nhất của đạo Hồi, đến nay vẫn giữ thái độ không tham gia các Hiệp định Abraham. Riyadh nhấn mạnh họ sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel nếu chưa có tiến trình rõ ràng cho nền độc lập của Palestine.

Song Saudi Arabia được coi là ứng viên quan trọng nhất sẽ gia nhập các thỏa thuận này, với nhiều cuộc đàm phán từng diễn ra nhưng sau đó đình trệ. Chỉ vài ngày trước vụ tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 nhằm vào Israel, các quan chức Mỹ khẳng định đàm phán về việc bình thường hóa quan hệ giữa Saudi Arabia và Israel đang có tiến triển nhất định.

Một số chuyên gia cho rằng vụ tấn công trên ít nhất một phần nhằm mục đích phá hoại khả năng đạt được thỏa thuận này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.