Andy Burnham cam kết hành động nhanh hơn Starmer: Thách thức lớn ở Anh hiện nay

Trong 18 tháng đầu nhiệm kỳ tại số 10 phố Downing, Thủ tướng Keir Starmer thể hiện sự nóng vội và mong muốn thúc đẩy tốc độ xử lý công việc. Ông bày tỏ bức xúc với việc các chính phủ trước đây liên tục thiết lập thêm thủ tục, cơ quan hay tham vấn nhằm ngăn chặn sai phạm, khiến quá trình ra quyết định chậm chạp. Tuy nhiên, Starmer phải đối mặt với thực tế ông không được lòng dân và không thể đem lại sự thay đổi như kỳ vọng.

Người dân Anh từ lâu đã khao khát chuyển đổi, thể hiện qua các sự kiện chính trị như Brexit, đà thăng tiến của Jeremy Corbyn năm 2017, đa số nghị sĩ của Boris Johnson năm 2019 và chiến thắng của Tories trong cuộc bầu cử năm 2024. Song tất cả chỉ phản ánh sự phẫn nộ muốn thoát khỏi hiện trạng trì trệ mà không có lộ trình rõ ràng cho thay đổi thực chất.

Lịch sử chỉ ra rằng, khủng hoảng luôn là động lực mạnh mẽ khiến chính phủ hành động nhanh chóng và quyết đoán. Điển hình là Franklin Roosevelt, người đã tận dụng khủng hoảng kinh tế Mỹ năm 1933 để thông qua 15 đạo luật lớn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ. Hay ví dụ tuyển dụng nhanh chóng của chính phủ Anh trong Thế chiến II, cũng như các biện pháp khẩn cấp trong đại dịch Covid-19 khi nhiều quy trình lâu đời bị lược bỏ để bảo vệ người dân.

Do đó, không có tình trạng khẩn cấp lớn, bộ máy chính quyền Anh có thể bị trùng xuống như Starmer từng khẳng định. Sự trì trệ hiện tại có thể không chỉ do cấu trúc mà còn do phong cách lãnh đạo cá nhân.

Phó lãnh đạo Lisa Nandy tin tưởng chính quyền mới dưới thời Andy Burnham sẽ nhanh hơn và táo bạo hơn so với Starmer. Burnham được đánh giá là người có sự đồng cảm rộng rãi và dám liều lĩnh hơn, khác biệt với Starmer người luôn cẩn trọng, đặt ra các mốc và bước đi nhưng thiếu tầm nhìn rõ ràng.

Chẳng hạn, Starmer đã chuyển trách nhiệm về cải cách chăm sóc xã hội cho ủy ban độc lập với báo cáo dự kiến đến năm 2028, khiến nhiều người bất bình. Trong khi đó, Burnham cam kết sẽ sử dụng “vốn chính trị” để quyết tâm giải quyết vấn đề này, thể hiện thái độ sẵn sàng hành động nhanh.

Tuy nhiên, cải cách chăm sóc xã hội đòi hỏi nguồn tài chính lớn. Burnham từng bày tỏ lo ngại trước tác động của các chính sách thuế tăng của Rachel Reeves lên doanh nghiệp và người hưởng lương hưu, cho thấy sự thận trọng cần thiết về mặt tài chính. Ông sẽ phải cân bằng giữa khả năng huy động ngân sách và nhu cầu cấp bách của xã hội.

Những đề xuất được đại diện như Michael Jacobs trong nhóm cố vấn của Burnham là phương án hỗ trợ chi phí năng lượng và khóa giá thuê nhà tạm thời giúp giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt nhanh, mang tính thực tế và có thể triển khai sớm. Jacobs cũng đề xuất tăng thuế lợi nhuận vốn để tài trợ cho các hỗ trợ này, đồng thời thúc đẩy xây dựng nhà ở xã hội bằng cách tận dụng quyền kiểm soát đất đai sau khi quy hoạch được phê duyệt.

Không chỉ các chính khách cánh tả mới đề xuất cải cách nhanh mà các chuyên gia kinh tế theo xu hướng cạnh tranh như Tim Leunig cũng đưa ra các giải pháp từ việc xóa bỏ phí đất thuê, hỗ trợ khách hàng tiếp cận thông tin bảo hiểm đến thúc đẩy cạnh tranh trong dịch vụ mạng cáp và thuốc generic.

Những giải pháp này đều nhằm vào các lĩnh vực cụ thể, có thể tạo ra hiệu ứng làm giảm chi phí sinh hoạt nhanh và rõ ràng, đồng thời hạn chế những tác động phức tạp về ngân sách và chính trị.

Rõ ràng sự thiếu hụt những tình trạng khẩn cấp có thể kích hoạt hành động quyết liệt khiến Burnham đối mặt với yêu cầu phải tự tạo ra động lực và khối lượng công việc phát sinh đủ mạnh để thuyết phục cử tri. Ông phải chứng tỏ được khả năng lãnh đạo nhanh nhẹn, dám mạo hiểm và biết rõ hướng đi thay vì chỉ đặt ra bước đi nhỏ lẻ.

Dù chính quyền Starmer đã có những cải tiến cụ thể trong quyền lợi người thuê nhà, quyền lợi lao động và chính sách xanh, những lĩnh vực này có mục tiêu rõ ràng. Burnham cần vượt lên trên điều đó để tạo sức bật toàn diện hơn ở các lĩnh vực trọng điểm khác.

Theo The Guardian

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.