ICE tăng cường truy bắt di cư khiến bốn người thiệt mạng gây tranh cãi tại Mỹ

Trong vòng một tuần vừa qua, Mỹ chứng kiến một chuỗi các sự kiện bạo lực liên quan đến Cơ quan Hải quan và Di trú (ICE), khi bốn người di cư thiệt mạng trong các cuộc đụng độ với cơ quan này. Lorenzo Salgado Araujo, công dân Mexico, đã bị một nhân viên ICE bắn chết tại Houston vào ngày 7/7. Sáu ngày sau, Johan Sebastián Durán Guerrero, người Colombia, cũng bị bắn chết bởi một nhân viên ICE ở Maine khi đang trên đường đi làm. Cùng ngày 13/7, Jesús Manuel Arenas Silva, công dân Venezuela, tử vong trong quá trình di chuyển giữa các trung tâm giam giữ tại Georgia. Tiếp đó, ngày 14/7, Juan Jairo Coronilla Durán, công dân Honduras, thiệt mạng sau khi bị một xe tải đâm trong lúc bỏ chạy khỏi sự truy đuổi của nhân viên ICE tại Florida.

Những vụ việc này đã gây ra sự phẫn nộ và đòi hỏi chính quyền giải thích với công luận về việc tại sao lực lượng ICE liên tục sử dụng vũ lực chết người trên khắp các cộng đồng tại Mỹ. Ryan D. Fecteau, Chủ tịch Hạ viện bang Maine, yêu cầu cơ quan chức năng và ICE làm rõ nguyên nhân và chịu trách nhiệm về những cái chết này.

Kể từ khi Markwayne Mullin tiếp quản Bộ An ninh Nội địa (DHS) từ tháng 3/2025, ICE đã cố gắng điều chỉnh chiến lược trục xuất bằng cách giảm bớt các đợt đột kích quy mô lớn tại nơi công cộng và tập trung vào việc truy lùng những cá nhân cụ thể. Tuy nhiên, trong thực tế, những thay đổi chiến lược này không ngăn được các vụ bạo lực tương tự như trường hợp của Durán Guerrero và Salgado Araujo, vốn không phải là mục tiêu chính của các cuộc truy bắt.

Kể từ khi chính quyền Trump mở rộng số lượng nhân viên ICE từ 10.000 lên 22.000 vào năm 2025 thông qua các gói tài trợ và đẩy mạnh tuyển dụng, nhiều vấn đề về trình độ và đạo đức của nhân viên đã nổi lên. Sự thiếu chuyên nghiệp và đào tạo không đầy đủ đã là nguyên nhân chính dẫn đến các vụ lạm dụng quyền lực và bạo lực. Đào tạo ngắn hạn, không kiểm tra lý lịch kỹ càng, cùng với tuyển dụng dễ dãi đã tạo điều kiện cho những người có vấn đề về sức khỏe tâm thần hoặc hành vi bạo lực gia nhập lực lượng này.

Bộ An ninh Nội địa đang tăng cường áp lực lên ICE để đạt mục tiêu 2.000 vụ bắt giữ mỗi ngày nhằm đẩy nhanh chương trình trục xuất di cư. Tuy nhiên, áp lực này làm gia tăng rủi ro xảy ra sai sót và dùng vũ lực không cần thiết trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Các báo cáo ghi nhận đã có ít nhất 10 người chết trong các vụ tiếp xúc với nhân viên ICE kể từ khi Trump tái đắc cử, và thiên hướng chỉ tiêu đã tạo ra hệ quả nghiêm trọng với các cộng đồng di cư.

Không chỉ có vậy, điều kiện sống trong các trung tâm giam giữ hiện nay đang rất tệ hại, với thực phẩm hỏng, cơ sở vật chất không đảm bảo và dịch vụ y tế thiếu thốn. Chỉ riêng năm nay đã có 22 người chết tại các cơ sở này và con số dự kiến còn tăng cao hơn so với 33 ca tử vong trong năm 2025.

Mặc dù Bộ An ninh Nội địa cam kết rằng nhân viên ICE sẽ được trang bị thiết bị ghi hình trong các cuộc bắt giữ, nhưng thực tế các vụ việc chết người gần đây đều không có sự giám sát bằng camera. Điều này làm gia tăng nghi ngờ về tính minh bạch trong việc điều tra và giải trình các vụ vi phạm. Thị trưởng thành phố Biddeford, Liam LaFountain, chỉ trích rằng ICE dù có nguồn ngân sách hàng chục tỷ USD nhưng vẫn không trang bị các trang thiết bị cơ bản này cho nhân viên.

Tổng ngân sách dành cho chiến dịch chống di cư của chính quyền Trump lên tới hơn 240 tỷ USD, bao gồm 70 tỷ USD được bổ sung gần đây cho năm tài chính, nâng tổng số tiền dành riêng cho ICE lên khoảng 38 tỷ USD, theo các tài liệu chính thức. Mặc dù số tiền đầu tư lớn, nhiều người vẫn chỉ ra những thiếu sót nghiêm trọng về cách thức hoạt động và trách nhiệm xã hội của ICE.

Trong khi Markwayne Mullin khẳng định nhân viên ICE sẵn sàng hy sinh vì an ninh quốc gia và cho rằng cơ quan này bị demonize (bị đánh giá tiêu cực một cách bất công), nhiều công dân Mỹ cho rằng những bê bối lạm quyền và bạo lực là quá nhiều để bỏ qua. Những sự cố này không chỉ làm trầm trọng thêm căng thẳng xã hội mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của chính quyền và các chính sách nhập cư hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.