Donald Trump tiếp đón Benjamin Netanyahu trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran

Benjamin Netanyahu sẽ trở lại Washington theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump và dự kiến được tiếp đón vào ngày 28/7, theo thông báo từ Văn phòng Tổng thống Israel hôm 24/7. Đây là lần thứ bảy Netanyahu gặp Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của tổng thống Mỹ, khiến ông trở thành nhà lãnh đạo thế giới đến Nhà Trắng nhiều nhất trong giai đoạn này. Lần gặp trước diễn ra vào tháng Hai năm 2026, chỉ vài tuần trước khi hai bên bắt đầu chiến tranh chung chống lại Iran.

Từ sau lần gặp đó, mối quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Israel đã chịu nhiều căng thẳng, đặc biệt xoay quanh cách thức tiến hành chiến tranh và chiến dịch quân sự của Israel ở Lebanon. Ông Netanyahu cũng sẽ tham dự lễ tang cố thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham trong chuyến thăm lần này.

Cuộc gặp diễn ra giữa lúc mối quan hệ Mỹ - Iran trở nên cực kỳ căng thẳng, chỉ sau hơn một tháng thất bại của bản ghi nhớ thỏa thuận ký giữa hai bên giữa tháng Sáu. Ngày 24/7 đánh dấu ngày thứ 13 liên tiếp Mỹ tiến hành các cuộc tấn công chọn lọc nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran, trong khi giá dầu mỏ tiếp tục tăng cao do lo ngại tình hình an ninh Trung Đông.

Teheran cảnh báo sẽ có phản ứng nhằm vào các cơ sở Mỹ trong khu vực vịnh Ba Tư, đồng thời kêu gọi người dân tránh xa trong phạm vi 500 mét quanh những địa điểm này, theo tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran được phát trên kênh truyền hình nhà nước. Các vụ tấn công do lực lượng Houthi ở Yemen - được Iran hậu thuẫn - tiến hành nhắm vào tàu thuyền trên Biển Đỏ cũng làm tăng thêm sự tức giận của Washington. Tuần này, trong một cuộc phỏng vấn, tổng thống Mỹ cho biết ông đang cân nhắc tái khởi động các cuộc tấn công quy mô lớn.

Ông Trump cũng nhấn mạnh chỉ cần ông đề nghị, Israel sẽ tham gia chiến tranh trong giai đoạn mới. Mặc dù hiện chưa có dấu hiệu chiến tranh tái bùng phát với quy mô như giai đoạn đầu, nhưng các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào lực lượng Mỹ ở miền bắc Iraq và cảnh báo Israel cảnh giác trước nguy cơ mặt trận có thể lan rộng khiến tình hình ngày càng phức tạp.

Trong vài tháng qua, quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo này chuyển từ thân mật sang gay gắt. Đầu tháng Sáu, khi Trump cố gắng thông qua bản ghi nhớ thỏa thuận với Iran nhằm làm bước đệm cho một thỏa thuận lớn hơn chấm dứt chiến tranh, Israel vẫn duy trì chiến dịch quân sự trong vùng nam Lebanon và Beirut để phản đối hướng tiếp cận của Washington với Teheran.

Các cuộc tấn công của Israel trở thành nguyên nhân chính khiến Iran không ký thỏa thuận và không cho phép tự do đi lại qua eo biển Hormuz. Điều này khiến Trump tức giận gọi Netanyahu là "kẻ điên", cảnh báo ông sẽ phải vào tù nếu không có sự giúp đỡ của mình, đồng thời khẳng định Israel bị cả thế giới ghét bỏ vì chiến tranh, theo tiết lộ của Axios và được ông Trump xác nhận.

Sau đó Netanyahu đã hạ nhiệt căng thẳng, khẳng định quan hệ giữa ông với tổng thống Mỹ vẫn chặt chẽ và hai bên vẫn chia sẻ mục tiêu chung. Điều này được thể hiện rõ khi tuần này Trump công khai bảo vệ Netanyahu trước đề nghị bắt giữ ông tại Đại hội đồng LHQ ở New York của thị trưởng thành phố, trong bối cảnh tố cáo Israel phạm tội chiến tranh tại Gaza có thể khiến ông bị Tòa án Hình sự Quốc tế truy tố. Trump nhấn mạnh Netanyahu "sẽ không bị bắt giữ tại Mỹ".

Một chủ đề quan trọng trong cuộc gặp của hai lãnh đạo dự kiến là việc Israel rút quân khỏi Nam Lebanon. Tuần trước, Chủ tịch Lebanon Joseph Aoun kết thúc chuyến thăm Washington, gọi Mỹ là nhân tố duy nhất có sức mạnh thực sự để đảm bảo sự rút lui của Israel khỏi Lebanon.

Israel và Lebanon đã ký kết một khuôn khổ ba bên do Mỹ làm trung gian vào ngày 26/6, nhằm xây dựng lộ trình hướng tới hòa bình và an ninh lâu dài giữa hai nước. Thỏa thuận quy định Quân đội Lebanon dần đảm nhận trách nhiệm an ninh tại các vùng thí điểm sau khi Israel rút lui. Dù vậy, lực lượng Israel vẫn tiếp tục hiện diện và tiến công nhằm củng cố khu vực an ninh bên ngoài biên giới chính thức.

Cuộc gặp ngày 28/7 được dự báo là thời điểm nhạy cảm, có thể làm rõ kế hoạch phối hợp giai đoạn tiếp theo trong cuộc chiến với Iran cũng như đối sách về an ninh khu vực Trung Đông. Tuy nhiên cũng có thể làm lộ rõ các khác biệt trong cách giải quyết xung đột và xử lý tình hình Gaza, Lebanon giữa hai người.

Quan điểm của họ dường như đồng thuận về kẻ thù chung là Iran. Ông Trump thậm chí đã nhắc đến khả năng nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran. Trong tình huống này, Netanyahu nhiều khả năng sẽ yêu cầu cam kết bảo vệ chung lãnh thổ Israel nếu bị Iran tấn công.

Ngoài ra, thỏa thuận giữa Mỹ và Ả Rập Saudi về chương trình hạt nhân dân sự cũng sẽ là một nội dung được thảo luận. Israel từ trước đến nay là phản đối mạnh mẽ kế hoạch này vì theo truyền thông Mỹ tiết lộ, thỏa thuận có thể cho phép Ả Rập Saudi làm giàu uranium trên lãnh thổ, điều Israel coi là mối nguy hạt nhân tiềm tàng.

Trump đã đặt điều kiện ký thỏa thuận là Saudi phải bình thường hóa quan hệ với Israel bằng cách tham gia các Thỏa thuận Abraham, một sáng kiến Washington hỗ trợ việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các nước Arab. Cuộc họp diễn ra vào thứ Ba tới sẽ thu hút sự chú ý của truyền thông thế giới, phản ánh trạng thái của mối quan hệ phức tạp giữa Trump và Netanyahu - một tình bạn từng gắn bó chặt chẽ nhưng nay bị thử thách do chiến tranh và nỗi lo tái vũ trang hạt nhân.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.