Cuộc đấu đá căng thẳng trong AfD tại Nordrhein-Westfalen hé lộ khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng

Trong những ngày gần đây, AfD tại bang Nordrhein-Westfalen (NRW) của Đức đang trải qua một cuộc khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng làm rung chuyển đảng. Mâu thuẫn giữa các phe phái trong bang lớn nhất của đảng không chỉ làm mất hình ảnh chuyên nghiệp mà còn đẩy tổ chức này vào vòng xoáy hỗn loạn không thể né tránh.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là cuộc đấu đá gay gắt giữa hai nhóm nội bộ: một bên là nhóm ôn hòa do Martin Vincentz, Chủ tịch bang, dẫn dắt, bên kia là phái dân tộc chủ nghĩa cứng rắn do Matthias Helferich – đại biểu Bundestag của Dortmund và từng tự gọi mình là “gương mặt thân thiện của chủ nghĩa Quốc xã” – lãnh đạo. Những mâu thuẫn sâu sắc về ý thức hệ và lối tiếp cận khiến đảng bị chia rẽ nặng nề.

Verhältnis giữa nhóm ôn hòa và phái cực đoan đã trở nên phức tạp từ lâu. Nỗ lực của Martin Vincentz nhằm loại trừ Matthias Helferich khỏi đảng đã thất bại khi Tòa án trọng tài trung ương hủy bỏ quyết định từ tòa án trọng tài bang vào cuối tháng 6. Không chỉ về mặt chính trị, các bên còn tranh cãi gay gắt trên phương diện cá nhân và đạo đức, khiến các tố cáo qua lại lan rộng trên mạng xã hội, các kênh truyền thông nội bộ và pháp lý.

Những mâu thuẫn này còn thể hiện rõ ràng trong Đại hội đảng tại Marl, nơi các phe nhóm đối đầu trong việc bầu danh sách ứng viên cho cuộc bầu cử quốc hội bang vào tháng 4 năm tới. Căng thẳng tăng cao khi phe dân tộc chủ nghĩa không thể ngăn Klaus Esser – một đồng minh của Vincentz đang bị nghi ngờ sử dụng bằng cấp đại học giả – được xếp hạng 13 trong danh sách ứng viên, khiến đại hội gần như bị tê liệt bởi chiến thuật đề cử hàng loạt của phe Helferich.

Vấn đề gian lận bằng cấp của Klaus Esser vẫn đang gây tranh cãi lớn trong đảng. Mặc dù Viện công tố Aachen yêu cầu loại Esser do nghi ngờ sử dụng bằng cấp giả, đề nghị loại này đã bị rút lại cuối năm 2025 với lý do “quá hạn và không chứng minh được”. Kể từ đó, Esser trở thành nhân vật bị phe dân tộc chủ nghĩa xem là “kẻ thù”.

Sự kiện tại Đại hội đảng Marl càng làm nổi bật những cáo buộc về sự thân hữu và lũng đoạn khi các nhóm trong đảng tạo ra các liên minh được gọi là “cộng đồng chia chác”. Cuộc xung đột giữa nhóm của Vincentz và Helferich cũng làm lộ rõ sự phân hóa sâu sắc giữa các thành viên theo khuynh hướng chính trị khác biệt ngay trong cùng một phe.

Ban lãnh đạo AfD trung ương, đứng đầu bởi Alice Weidel và Tino Chrupalla, đã cố gắng can thiệp để ngăn chặn các hành động hỗn loạn tại bang NRW. Ban này lên án những biểu hiện “đe dọa và gây áp lực lên các đại biểu có quyền bỏ phiếu” và yêu cầu hủy bỏ đại hội để tiến hành lại nhằm tránh sự cố tương tự như năm 2023 tại Bremen khi AfD không được phép tham gia bầu cử.

Tuy nhiên, yêu cầu này không được đa số đại biểu chấp thuận, dẫn đến việc phe đối lập rời khỏi đại hội, để mặc phe của Vincentz tiếp tục định hình danh sách ứng viên. Căng thẳng không những không dịu bớt mà còn leo thang, đẩy đảng vào những cuộc tranh cãi pháp lý căng thẳng.

Đỉnh điểm của xung đột là vụ nộp đơn yêu cầu tòa án ban lệnh tạm thời cấm sự can thiệp của ban lãnh đạo trung ương vào đại hội đảng NRW, do phe Vincentz khởi xướng. Dù sau đó đơn kiện này bị tòa bác bỏ, sự kiện đã làm tình trạng căng thẳng trong đảng thêm trầm trọng, khiến các phe nhóm càng đối địch nhau hơn, đe dọa sự thống nhất chung.

Bên cạnh đó, những cáo buộc về việc nhóm Helferich có sự ủng hộ từ một số thành viên trung ương như Tino Chrupalla, người trước đó được phe Vincentz ủng hộ tại đại hội trung ương, làm cho cuộc khủng hoảng càng thêm phần phức tạp và sâu sắc.

Ban lãnh đạo trung ương đang đối mặt với thử thách lớn khi phải giữ cân bằng quyền lực mà không làm tổn hại đến chính bộ máy điều hành của mình, tránh việc nội bộ bang làm nhiễu loạn bộ máy trung ương.

Cuộc đấu đá hiện nay không chỉ là một cuộc tranh cãi về quan điểm chính trị mà còn là một cuộc chiến về quyền lực, ảnh hưởng và đạo đức trong nội bộ đảng, phản ánh sự phân hóa sâu sắc trong AfD tại một trong những bang trọng yếu nhất nước Đức.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.