Chiến tranh Iran làm lu mờ hy vọng kinh tế của Jordan tại cảng Aqaba

Jordan, đồng minh thân cận của Mỹ trong khu vực, đang phải đối mặt với một làn sóng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái do Iran tiến hành kể từ ngày 9/7, đánh dấu sự trở lại của các cuộc xung đột hàng ngày giữa Tehran và Washington. Dù đã có thỏa thuận do Pakistan làm trung gian nhằm duy trì lệnh ngừng bắn giữa hai bên, chiến tranh trên không tiếp tục làm gián đoạn an ninh của Jordan, đặc biệt tại thành phố cảng Aqaba bên bờ Biển Đỏ.

Các cư dân Jordan như Najwa Salem ở Amman đã hủy bỏ kế hoạch du lịch tới Aqaba do lo ngại nguy cơ các vụ tấn công tên lửa và máy bay không người lái có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đây là tín hiệu bất an lớn đối với ngành du lịch đang từng bước phục hồi của quốc gia này.

Kinh tế Jordan vốn đã trì trệ từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, giờ đây lại chịu thêm cú sốc do các cuộc giao tranh gây ra. Aqaba, một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế và là lối đi thay thế qua eo biển Hormuz, đang chịu ảnh hưởng nặng nề khi các hoạt động thương mại bị gián đoạn. Chi phí vận chuyển container từ Đông Á đến Aqaba đã tăng từ 1.500 lên 6.000 USD trong những đợt leo thang chiến tranh và chỉ giảm nhẹ sau đợt ngừng bắn tháng 4, trước khi leo thang trở lại trong vài tuần gần đây.

Bên cạnh đó, thị trường vận tải đường bộ cũng chứng kiến chi phí tăng do khó khăn trong việc chuyển container từ các cảng Dubai và Jeddah, trong bối cảnh các mối đe dọa từ lực lượng Houthi ở Biển Đỏ ngày càng tăng cao. Chuỗi cung ứng và logistics trong khu vực đang rơi vào tình trạng hỗn loạn với tương lai không rõ ràng.

Ngành du lịch Jordan, vốn được kỳ vọng sẽ hồi phục sau lệnh ngừng bắn tháng 4, nay lại bị ảnh hưởng nặng nề. Cục An toàn Hàng không Liên minh châu Âu đã yêu cầu các hãng hàng không tránh bay qua không phận Jordan tới cuối tháng 8 do "sự gia tăng hoạt động quân sự", khiến lượng khách quốc tế giảm mạnh. Theo ông Khader Salem, chuyên gia du lịch tại Amman, các nhóm khách lớn không mặn mà đến Jordan trong mùa cao điểm từ tháng 9 đến 12 khi chỉ nghe về các cảnh báo không kích.

Doanh thu du lịch trong năm năm tháng đầu năm 2026 giảm 9,2% xuống còn 2,8 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước, với tỷ lệ khách sạn tại Petra chỉ đạt 4%, phản ánh rõ ràng sự sụt giảm niềm tin từ du khách và đầu tư nước ngoài.

Giá vật liệu xây dựng tại Jordan tăng đáng kể amid các áp lực từ chiến tranh và nguồn cung hạn chế, tuy nhiên các doanh nghiệp vẫn duy trì mức lợi nhuận tối thiểu để tiếp tục hoạt động và đáp ứng các nghĩa vụ tài chính. Thị trường xây dựng cũng chịu tác động bởi cảm nhận rủi ro ngày càng cao, dù giấy phép xây dựng tăng 5,4% trong năm năm tháng đầu 2026 với tổng diện tích cấp phép giữ ổn định ở mức 4 triệu mét vuông.

Báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế phát hành tháng 6 cho thấy nhiều lĩnh vực kinh tế Jordan vẫn hoạt động bình thường, một số ngành còn hưởng lợi từ nhu cầu xuất khẩu tăng và đơn hàng bên ngoài. Tuy nhiên, sự bất ổn trong khu vực khiến tương lai phát triển vẫn rất khó đoán.

Mỹ và các đồng minh phương Tây đã đầu tư mạnh mẽ vào việc duy trì ổn định chính trị ở Jordan qua hỗ trợ an ninh và tài chính trong gần 50 năm. Họ cũng can thiệp nhằm hạn chế các động thái của Israel có thể ảnh hưởng đến sự đoàn kết quốc gia này, nơi một phần lớn dân số là hậu duệ người Palestine từ các cuộc chiến năm 1948 và 1967.

Tuy nhiên, với chiến tranh tái diễn và các cuộc tấn công ngày càng mở rộng, Jordan đang đối mặt với nhiều thách thức lớn trong việc bảo vệ an ninh và duy trì niềm tin của các nhà đầu tư cũng như du khách quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.