Đảng đối lập chủ chốt Ba Lan đối mặt khủng hoảng lớn vì tình hình cực hữu

Ngày thứ Sáu, Jaroslaw Kaczynski, lãnh đạo đảng Luật và Công Lý (PiS), tuyên bố hơn 30 đại biểu trong nhóm của ông đã bị coi như tự nguyện từ bỏ tư cách thành viên đảng. Kaczynski cáo buộc cựu Thủ tướng Mateusz Morawiecki cùng hàng chục người theo ông có âm mưu chia rẽ đảng. Các thành viên chống đối thì phủ nhận việc tự rút lui, thay vào đó cho rằng họ bị "đuổi ra" khỏi đảng.

Trước đó, cuộc gặp kéo dài ba giờ giữa Kaczynski và Morawiecki kết thúc mà không đạt thỏa thuận nào. Đặc biệt, tối hậu thư của Kaczynski yêu cầu những người nổi loạn viết cam kết không tham gia vào tổ chức Rozwoj Plus dưới sự lãnh đạo của Morawiecki đã hết hạn mà không nhận được phản hồi.

Trong mắt Kaczynski, Rozwoj Plus đã làm suy yếu vị thế hàng đầu của PiS trong chính trường Ba Lan. Morawiecki từ chối ký bất kỳ bản cam kết trung thành nào, cho rằng điều này giống như yêu cầu trong thời kỳ chính quyền cũ đối với những người chống chế độ. Ông cũng nỗ lực giữ vai trò trong PiS với mục tiêu mở rộng tầm ảnh hưởng của đảng, thu hút các cử tri mới để bảo đảm sự trở lại của phe bảo thủ cánh hữu vào năm 2027.

Trong hơn 20 năm, PiS dưới sự lãnh đạo của Kaczynski đã là lực lượng chủ đạo cho cánh hữu tại Ba Lan. Tuy nhiên, gần đây có hai đảng mới cực hữu phát triển mạnh là Liên minh Tự do và Độc lập (KWIN) và Liên đoàn Vương miện Ba Lan (KKP), có sự hỗ trợ tổng hợp cao hơn PiS trên các bảng thăm dò. PiS đã mất nhiều cử tri vào tay các nhóm cực đoan này.

Để đối phó, Kaczynski đã kéo đảng đi xa hơn về phía cánh hữu, điển hình là việc chọn ứng viên Przemyslaw Czarnek, người có quan điểm cực đoan và bảo thủ, làm đại diện trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2027. Điều này bị Morawiecki và phe của ông chỉ trích là sai lầm chiến lược.

Czarnek đã lên tiếng phản đối Liên minh Tự do và Độc lập cũng như Liên đoàn Vương miện Ba Lan, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến Liên minh châu Âu và quan hệ với Ukraine. Trong khi đó, Morawiecki ra mắt Rozwoj Plus như một hình thức thu hút các nhóm cử tri đa dạng, tổ chức sự kiện chính trị để thảo luận tương lai đất nước.

Mặc dù Morawiecki có sự ủng hộ của một số đại biểu trong Quốc hội Ba Lan và Liên minh châu Âu nhưng vẫn chưa rõ số người có thể chịu được áp lực từ Kaczynski bao lâu nữa. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự ủng hộ của Morawiecki ở mức 6,2%, trong khi PiS giảm xuống 17,7%, so với 35% trong cuộc bầu cử năm 2023.

Liên minh trung hữu dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Donald Tusk tỏ ra hài hước trước tình trạng hỗn loạn trong PiS. Bộ trưởng Ngoại giao Radoslaw Sikorski đùa rằng ông rất thích PiS và muốn có hai đảng như vậy. Nhiều chuyên gia cho rằng cuộc khủng hoảng này như một món quà thuận lợi cho phe đối lập, giúp họ tập trung hơn cho các vấn đề cũ.

Tuy nhiên, một nhà nghiên cứu tại Đại học Gdansk cho rằng mâu thuẫn giữa Kaczynski và Morawiecki có thể chỉ là màn trình diễn chính trị nhằm thu hút các nhóm cử tri khác nhau, với Morawiecki đại diện cho xu hướng ôn hòa hơn và dự kiến sau bầu cử có thể hợp tác cùng nhau.

Morawiecki từng là một nhân vật ngoài đảng từ khi gia nhập năm 2016, có kinh nghiệm lãnh đạo trong các lĩnh vực tài chính và là Thủ tướng Ba Lan trong thời gian đảng PiS cầm quyền. Phe ông cáo buộc các đối thủ đang dàn xếp âm mưu nhằm loại bỏ họ khỏi đảng.

Theo Deutsche Welle

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.