Tài xế giao hàng giành giải thưởng văn học danh giá tại Trung Quốc

Wang Jibing, 56 tuổi, tài xế giao hàng kiêm nhà thơ, vừa được vinh danh với giải Lu Xun Literary Prize - một trong những giải thưởng văn học danh giá tại Trung Quốc, được đặt theo tên nhà văn Lu Xun, người được xem là cha đẻ của văn học hiện đại Trung Quốc. Bộ sưu tập thơ Low Flight của ông đã nhận được giải thưởng này nhờ phản ánh chân thực những khó khăn thường nhật của giới giao hàng trong nền kinh tế gig rộng lớn ở đất nước tỷ dân.

Trước khi tới với công việc giao hàng vào khoảng năm 2019, Wang đã trải qua nhiều nghề như xây dựng, thu lượm phế liệu và bán hàng rong tại phố. Sinh ra ở tỉnh Giang Tô, ông phải bỏ học khi còn trẻ vì điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, nhưng niềm đam mê đọc sách và viết lách vẫn luôn song hành cùng ông trong hơn một thập kỷ qua thông qua việc chia sẻ thơ và tùy bút trên mạng xã hội.

Low Flight, xuất bản năm 2024, là tập thơ lấy cảm hứng từ các cuộc phỏng vấn và khảo sát mà Wang thực hiện với khoảng 200 nhân viên giao hàng. Nội dung tập thơ trải rộng về những thử thách, áp lực trong ngành nghề đòi hỏi sự nhanh nhẹn và chịu sức ép cao này. Một câu thơ trong tập đã viết: "Ai bảo dang rộng cánh là phải bay cao? Bay thấp cũng là bay" – thể hiện góc nhìn độc đáo về cuộc sống lao động của nhóm người này.

Trước đó, năm 2022, bài thơ Man in a Hurry (Người vội vã) của Wang đã lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội Trung Quốc. Bài thơ được sáng tác dựa trên trải nghiệm thực tế về một lần giao hàng bị trì hoãn do khách hàng cung cấp sai địa chỉ, gây ra nhiều giờ chờ đợi và bức xúc. Năm 2023, ông ra mắt tập thơ đầu tay mang tên Man in a Hurry: Poems of a Food Delivery Rider để kể về câu chuyện của những người giao hàng.

Lu Xun Literary Prize không công bố rộng rãi phần tiền thưởng, nhưng theo số liệu năm 2014, phần thưởng vào khoảng 100.000 nhân dân tệ (khoảng 14.800 USD). Khi được biết mình đoạt giải, Wang chia sẻ với Global Times rằng ông cảm thấy vừa hồi hộp vừa căng thẳng do áp lực từ sự chú ý của truyền thông. Tuy vậy, Wang khẳng định ông không có ý định bỏ nghề giao hàng dù đã có thành tựu văn học. Ông yêu thích công việc này vì nó giúp duy trì sức khỏe và mang lại cảm giác gần gũi với cuộc sống thực tế, dự định sẽ làm nghề đến khi 60 tuổi.

Việc một nhân vật lao động phổ thông như Wang được vinh danh biểu thị sự thay đổi nhận thức ngày càng lớn tại Trung Quốc về giá trị văn học của các tác phẩm từ tầng lớp công nhân. Họ đã và đang góp phần làm phong phú đời sống văn hóa với những tiếng nói chân thực về áp lực và thử thách trong nền kinh tế phi chính thức rộng khắp.

Trong những năm gần đây, các tác giả lao động phổ thông Trung Quốc nổi lên như Hu Anyan, tác giả cuốn hồi ký I Deliver Parcels in Beijing (Tôi giao bưu kiện ở Bắc Kinh) xuất bản năm 2023, đạt thành công lớn và được dịch sang tiếng Anh, tạo tiếng vang trong và ngoài nước. Một ví dụ khác là Fan Yusu với bài luận tự truyện I am Fan Yusu nói về cuộc sống lao động nhập cư, từng gây bùng nổ mạng xã hội Trung Quốc năm 2017 và khiến tác giả phải tạm thời tránh xa công chúng do lượng truyền thông quá lớn.

Tên tuổi nhà văn Lu Xun gắn liền với giải thưởng Lu Xun Literary Prize cũng như với sự nghiệp hiện thực, phê phán xã hội truyền thống Trung Quốc trong thế kỷ 20. Các tác phẩm của ông hiện tại vẫn được giới trẻ đón nhận mạnh mẽ, khi các nhân vật trong tác phẩm lại trở thành biểu tượng cho những trăn trở của thế hệ mới đang vật lộn tìm kiếm việc làm và định hướng trong xã hội hiện đại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.