Tái hiện hành trình các nữ điêu khắc gia thời Camille Claudel tại Bảo tàng Pont-Aven

Được tổ chức tại Bảo tàng Pont-Aven trong mùa hè này, cuộc triển lãm giới thiệu lần thứ ba với chủ đề về các nữ điêu khắc gia thời Camille Claudel, mang đến cái nhìn đa chiều về bối cảnh hoạt động nghệ thuật của những người phụ nữ trong lĩnh vực vốn được coi là thuộc về đàn ông. Anne Rivière, nhà sử học nghệ thuật và người sáng lập triển lãm, cho biết mục tiêu là cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về môi trường và đồng nghiệp nữ của Claudel thay vì chỉ tập trung vào câu chuyện thường thấy về mối quan hệ phong phú giữa Claudel và Rodin.

Phần đầu của triển lãm tập trung vào những năm 1880, thời điểm Claudel chuyển đến Paris và bắt đầu sự nghiệp điêu khắc. Dù xuất thân không phải từ gia đình nghệ thuật, Claudel đã xác định đam mê từ lúc 12-13 tuổi. Gia đình cô chuyển đến thủ đô năm 1880, thời điểm các nữ nghệ sĩ như Marie Cazin, Blanche Moria, Jeanne Itasse đã bắt đầu tạo dấu ấn trong làng nghệ thuật. Những tác phẩm của họ quy tụ tại đây tạo nên một bối cảnh nghệ thuật sống động cho Claudel bước chân vào.

Ví dụ, tác phẩm "Jeunes filles" (Các thiếu nữ) của Marie Cazin năm 1886, được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Tours, thể hiện sự hiện diện của các nữ nghệ sĩ trong thời kỳ ấy.

Nhờ sự hỗ trợ tài chính từ cha, Claudel thuê được một xưởng vẽ trên đường Notre-Dame-des-Champs, gần căn hộ gia đình. Do điều kiện kinh tế, Claudel cùng một số nữ nghệ sĩ Pháp, Thụy Điển, Phần Lan, Anh đã tạo thành một dạng hợp tác trong không gian sinh hoạt và sáng tác chung. Nhà điêu khắc Alfred Boucher, người từng khuyến khích Claudel ở Nogent-sur-Seine, đều đặn mỗi tuần đến xưởng để hướng dẫn và chỉnh sửa tác phẩm cho các nữ nghệ sĩ trẻ.

Năm 1882, Alfred Boucher rời Paris đến Florence, Italy, và ủy thác cho Rodin thay thế vai trò giám sát tại xưởng. Từ đó, Claudel cùng Jessie Lipscomb, Madeleine Jouvray, và Sigrid af Forselle trở thành các trợ lý cho Rodin trong những tác phẩm lớn như "La Porte de l’Enfer" và "Les Bourgeois de Calais". Điều này cho thấy sự hòa nhập dần của các nữ điêu khắc gia trong các dự án nghệ thuật đòi hỏi kỹ thuật và khối lượng cao.

Cuối thế kỷ 19, việc nữ nghệ sĩ muốn sống được bằng nghề điêu khắc là điều hiếm thấy bởi còn nhiều rào cản xã hội và giáo dục. Hiện tại, các phụ nữ chưa được tiếp cận hệ thống đào tạo chính thống tại École des Beaux-Arts – bước đi quan trọng để được công nhận và nhận các đơn đặt hàng nghệ thuật. Dần dần, trường mở cửa cho nữ giới tham gia các khoá học lý thuyết và xưởng thực hành riêng biệt, với mục đích hạn chế sự tiếp xúc giữa nam nữ. Đáng chú ý, các học viên nữ chỉ được làm việc với các mẫu có trang phục, khác hoàn toàn với các lớp học cho nam giới, nơi các mẫu khỏa thân được phép.

Điêu khắc đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về giải phẫu và thường khai thác hình tượng tạo hình khỏa thân – điều khó chấp nhận trong xã hội thời đó khi phụ nữ thuộc tầng lớp thượng lưu không thể tiếp xúc thân mật với người mẫu khỏa thân dù là nam hay nữ. Hơn nữa, hoạt động điêu khắc sử dụng vật liệu nặng, bẩn và tốn kém như đất sét, đồng đúc, đá cẩm thạch, không như vẽ tranh hoa quả hay chân dung con cái mà các phụ nữ thường làm. Nhiều gia đình tỏ ra lo ngại khi con gái họ phải tiếp xúc với môi trường gồm các thợ mỏ đá, thợ khắc, và những người mẫu nữ đôi khi có thân thế phức tạp.

Cuộc triển lãm kéo dài cả mùa hè tại Bảo tàng Pont-Aven, mở cửa từ 10 giờ sáng đến 7 giờ tối hàng ngày, với giá vé 8 euro cho người lớn. Đây là dịp hiếm hoi để công chúng hiểu rõ hơn về hành trình và thử thách của các nữ nghệ sĩ điêu khắc thời kỳ Camille Claudel.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.