Claudio Tapia đối mặt án tham nhũng giữa thời khắc vàng của bóng đá Argentina

Claudio “Chiqui” Tapia, người đứng đầu Liên đoàn Bóng đá Argentina (AFA), đang phải đối mặt với 21 hồ sơ điều tra tại các tòa án trong và ngoài nước, về nhiều cáo buộc tham nhũng và các hành vi phạm tội khác. Ông Tapia đã bị khởi tố trong một vụ giữ thuế trái phép và đang bị Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) truy cứu về nghi vấn gian lận và rửa tiền.

Bất chấp áp lực pháp lý ngày càng lớn, vận may dường như mỉm cười khi thời điểm những vụ kiện của ông đồng thời trùng hợp với thành công của đội tuyển Argentina tại World Cup, nơi họ chuẩn bị thi đấu trận chung kết với Tây Ban Nha.

Một khoảnh khắc được truyền thông chú ý là cảnh Tapia đứng đằng sau Lionel Messi, người được một trợ lý của Tapia lau mồ hôi sau gáy trong điều kiện thời tiết nóng bức. Hành động này, lần đầu xuất hiện vào năm 2024 trong trận đấu giữa Argentina và Canada, gây ra nhiều chỉ trích bởi thái độ được xem là áp đặt và thể hiện sự thống trị không giới hạn của Tapia đối với đội tuyển.

Hành động này được nhìn nhận không chỉ là một chi tiết nhỏ mà còn cho thấy cách Tapia lợi dụng tài năng của các cầu thủ như một tấm khiên trước sự phản đối của công chúng đối với ông. Đa số cầu thủ, đa phần còn trẻ và sinh sống ở nước ngoài, không hề rõ các hành vi phi pháp do Tapia và đồng phạm thực hiện.

Trong những ngày gần đây, Tòa Phúc Thẩm Tối cao của Argentina gồm các thẩm phán Diego Barroetaveña và Mariano Borinsky đã gây chú ý khi tái mở phiên xét xử thẩm quyền xử án đối với Tapia liên quan tới việc sở hữu một khu đất lớn tại Pilar trị giá khoảng 20 triệu USD. Việc này diễn ra sau khi phía luật sư của Tapia tiếp tục phản đối thẩm quyền của Thẩm phán Verónica Straccia, người đứng đầu tòa án Kinh tế Hình sự, vốn đang xử lý vụ án này.

Thẩm phán Straccia được đánh giá là người nghiêm túc và chính trực, tuy nhiên Tapia cùng đồng phạm Pablo Toviggino lại tìm cách loại bỏ bà khỏi vụ việc. Họ mong muốn tòa án được xem là có thẩm quyền thuộc về một đơn vị địa phương khác để chuyển vụ kiện sang một thẩm phán được cho là có quan hệ với nhiều nhân vật thân cận chính trị và dịch vụ tình báo.

Thẩm phán Adrián González Charvay, người bị AFA ưu ái muốn thụ lý vụ án, được cho có ảnh hưởng lớn từ các cơ quan tình báo và quan hệ mật thiết với các nhân vật thân cận giới chính trị như gia đình Mahiques nổi tiếng, vốn cũng gắn bó chặt chẽ với Tapia.

Việc Tòa Phúc Thẩm mở lại tranh luận về thẩm quyền khiến cộng đồng quan sát pháp lý ngạc nhiên vì theo quy định trước đó, quyết định nêu trên từng được xem là cuối cùng. Tuy nhiên, quan hệ cá nhân của các thẩm phán như Barroetaveña - từng giữ chức phó chủ tịch ủy ban đạo đức AFA - và Borinsky - ứng viên tiềm năng cho Tòa án Tối cao - tạo ra nhiều nghi vấn về tính khách quan trong vụ việc.

Sự xuất hiện của gia đình Mahiques trong Bộ Tư pháp dưới thời Tổng thống Javier Milei đã làm thay đổi cục diện, khi các nhóm thân tín được bổ nhiệm và vị trí trong hệ thống tòa án được sắp xếp lại theo hướng có lợi cho chính phủ. Điển hình là trường hợp Pablo Yadarola và Pablo Bertuzzi được chọn vào các vị trí quyền lực trong hệ thống tư pháp thuộc thủ đô Buenos Aires.

Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn còn gây tranh cãi như việc thẩm phán Martín Irurzun vừa tròn 75 tuổi - độ tuổi giới hạn được pháp luật quy định để nghỉ hưu, trong khi chính luật còn mâu thuẫn với điều khoản cho phép thẩm phán tiếp tục tại vị nếu giữ được sự tín nhiệm.

Vụ việc của thẩm phán Irurzun đang được xét xử tại Tòa án Tối cao, với những tranh luận pháp lý về tính hợp hiến của luật quy định tuổi nghỉ hưu 75 tuổi đối với thẩm phán. Sự phân biệt đối xử rõ ràng khi cha của Bộ trưởng Tư pháp Mahiques được gia hạn đến 80 tuổi trong khi Irurzun lại không được tiếp tục tại vị đã gây dấy lên chỉ trích mạnh mẽ từ nhiều nhà lãnh đạo chính trị và pháp lý, trong đó có Elisa Carrió – người từng tố cáo hàng loạt vụ tham nhũng chính trị.

Việc bổ nhiệm Juan Bautista Mahiques và Santiago Viola vào Bộ Tư pháp dưới sự điều hành của Karina Milei đã gây ra nhiều thay đổi trong tác phong điều hành và quan hệ với các nhóm quyền lực trong ngành tư pháp. Viola từng bị xử lý hình sự với cáo buộc kích động chứng cứ giả mạo.

Sự thay đổi nhân sự tại Bộ Tư pháp và sự giành giật quyền lực trong các cơ quan chiến lược như Enacom, Arsat và Cơ quan tiếp cận thông tin công cộng đang tạo nên một cuộc đấu quyền đầy phức tạp giữa các phe phái chính trị thân cận các nhân vật như Diego Santilli và Santiago Caputo.

Diego Santilli, người mới được giao nhiệm vụ điều hành các cơ quan trên, được đánh giá là một chính trị gia chuyên nghiệp và luôn tìm kiếm sự hoà giải thay vì đối đầu. Với mong muốn xây dựng liên minh mở rộng và củng cố vị trí chính trị, Santilli hiện đang triển khai các chiến lược hợp tác với các lãnh đạo địa phương nhằm góp phần cho cuộc tái tranh cử của Tổng thống Milei trong năm tới, kế thừa ý tưởng trước đó của cố vấn Santiago Caputo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.