Thủ tướng Anh Andy Burnham tung hàng loạt chính sách hỗ trợ chi phí sinh hoạt ngay tuần đầu tiên

Ngay từ tuần đầu tiên nắm quyền thủ tướng Anh, Andy Burnham, 56 tuổi, đã đưa ra ba biện pháp nhằm giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân và doanh nghiệp. Cụ thể, ông tuyên bố xoá bỏ thuế đánh vào hóa đơn tiền điện dành cho các hộ gia đình, đồng thời dự kiến áp mức trần giá vé xe buýt tại phần lớn khu vực nước Anh. Ngoài ra, chính phủ dưới thời ông Burnham cũng sẽ giảm 20% thuế doanh nghiệp đối với các quán rượu, câu lạc bộ và địa điểm biểu diễn âm nhạc trực tiếp.

Những biện pháp này đánh dấu sự đối lập rõ nét với chính sách của người tiền nhiệm Keir Starmer, người từng cắt giảm khoản trợ cấp nhiên liệu mùa đông cho hàng triệu người cao tuổi trong năm đầu cầm quyền, rồi phải rút lại do phản ứng dữ dội từ công chúng. Chính sách hỗ trợ chi phí sinh hoạt sớm của Burnham đặt ra câu hỏi về quan điểm thắt lưng buộc bụng tài chính của ông song thủ tướng mới khẳng định đây là sự ưu tiên lại nguồn ngân sách.

Sự gia tăng giá năng lượng do cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran cùng những khủng hoảng địa chính trị khác đang ngoài tầm kiểm soát của chính phủ Burnham, có thể gây cản trở việc triển khai chương trình giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt mà ông đang theo đuổi. Mặc dù phải sớm đối mặt với các vấn đề quốc tế, Burnham được dự đoán sẽ ít đi công tác nước ngoài hơn so với người tiền nhiệm, người đã tập trung nhiều nỗ lực để phục hồi uy tín của Anh trên trường quốc tế nhưng cũng thường bị chỉ trích không tập trung tại quê nhà.

Chuyên gia chính trị Patrick Diamond nhận định có nhiều nguy cơ thách thức trong tương lai mặc dù Burnham đã tạo được ấn tượng tích cực ngay từ đầu về mặt chính trị.

Phát biểu đầu tiên sau khi chính thức nhận nhiệm sở số 10 phố Downing ngày 20/7, Burnham đã lựa chọn phong cách trình bày tự nhiên, không dựa vào giấy tờ hay bục phát biểu truyền thống. Điều này phản ánh hình ảnh thân thiện, gần gũi mà ông xây dựng trong suốt chín năm làm thị trưởng thành phố Manchester. Dù vậy, ông cũng chuyển từ trang phục áo thun đen và áo khoác sang mặc comple và cà vạt trong dịp ra mắt, song vẫn duy trì hoạt động năng nổ trên mạng xã hội với các video mang tính cá nhân và thân mật.

Ông nhấn mạnh mong muốn mang lại hy vọng cho người dân, so sánh với chính quyền trước đó theo đuổi những cảnh báo bi quan về những lựa chọn khó khăn sau 14 năm chính phủ Bảo thủ cầm quyền. Theo ông, cách kể chuyện đó là quá tiêu cực và không có hiệu quả.

Ngày 24/7, thủ tướng Andy Burnham khai trương văn phòng số 10 miền Bắc tại Manchester, dự kiến làm việc tại đó ít nhất một ngày mỗi tuần nhằm thúc đẩy quá trình phân cấp chính quyền ở Anh. Ông cho biết văn phòng sẽ trở thành “trung tâm thần kinh” cho mô hình nước Anh được điều chỉnh kịp thời và không phải là một chiêu trò nhất thời.

Burnham đã cam kết đoàn kết đảng Lao động cầm quyền, dù một số nhà bình luận cho rằng điều này có phần mỉa mai khi những người ủng hộ ông đã góp phần hạ bệ Keir Starmer. Ngày 22/7, ông bác bỏ cáo buộc việc thay thế nhiều thành viên trung thành với Starmer trong nội các là hành động phe phái, mà cho đó chỉ là việc cần thiết để thay đổi và định hướng lại chính phủ.

Điều đáng chú ý là ông được các nghị sĩ đảng Lao động chọn làm thủ tướng mà không tổ chức một cuộc bỏ phiếu rộng rãi trong toàn đảng, vì vậy ông có thể vẫn phải đối mặt với nghi vấn về tính hợp pháp trong thời gian tới. Ông trở thành thủ tướng do lãnh đạo đảng lớn nhất tại Quốc hội mà không cần tổ chức bầu cử mới, cuộc tổng tuyển cử tiếp theo dự kiến diễn ra vào năm 2029.

Trong khi đó, Nigel Farage, lãnh đạo Đảng Reform UK thuộc cánh cực hữu đang dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận trong 18 tháng qua, liên tục thúc giục Burnham tổ chức trưng cầu dân ý quốc gia ngay lúc này. Áp lực này dự kiến sẽ tăng lên nếu Burnham có dấu hiệu đi chệch khỏi những cam kết trong chương trình hành động mà đảng Lao động do Starmer xây dựng và giành chiến thắng vào tháng 7/2024, nhất là khi kinh tế tiếp tục chững lại.

Chuyên gia chính trị Tony Travers nhận định công chúng đánh giá nhanh chóng chính phủ mới và những vấn đề cần xử lý của Burnham vốn có lịch sử kéo dài nhiều thập kỷ, từ 30 đến 50 năm, gây không ít khó khăn.