Adeel Akhtar: Hành Trình Khám Phá Di Sản Di Cư và Vai Trò Đại Diện Người Nam Á trên màn ảnh Anh

45 tuổi, Adeel Akhtar đã trở thành gương mặt quen thuộc của truyền hình Anh kể từ vai chính trong bộ phim hài Four Lions. Anh từng làm nên lịch sử khi trở thành nam diễn viên không phải người da trắng đầu tiên giành giải nam chính tại Bafta – chiến thắng mà anh mô tả là “đến muộn”. Bộ phim Four Lions phát hành năm 2010 đã mở ra bước ngoặt cho sự nghiệp anh. Tiếp nối đó là các vai diễn trong những bộ phim ly kỳ như Black Doves và Sherwood, góp phần tăng cường sự đại diện của người Nam Á trên màn ảnh Anh.

Song hành với thành công là những khó khăn trong giai đoạn đầu, khi Akhtar từng phải tham gia thử vai ở sau một chiếc xe van. Tuổi thơ của anh gắn liền với việc khám phá, định hình bản sắc chủng tộc và văn hóa giữa những khó khăn tại trường nội trú chủ yếu là người da trắng. Anh chia sẻ với Metro rằng điều đó khiến việc thể hiện chính mình trở nên phức tạp, đồng thời các công việc đóng vai diễn cũng thường bị bó hẹp trong những khuôn mẫu nhất định.

Trong giai đoạn 20-30 tuổi, Akhtar cảm nhận áp lực phải thể hiện bản thân theo một khuôn mẫu nhất định do ngành công nghiệp giải trí đặt ra. Tuy vậy, anh từ chối bị đóng khung, xem đó như một sự hạn chế và khẳng định quyền tự quyết trong việc định nghĩa chính mình cũng như những vai trò mà anh nhận. Đến nay, anh càng ngày càng có nhiều quyền kiểm soát với các loại vai diễn, cho phép thể hiện sự đa dạng phức tạp hơn trong bản thân mà trước đây anh từng phải thu hẹp bớt để thích nghi với môi trường xung quanh.

Trước khi hướng về tương lai, Akhtar quyết định khám phá quá khứ của mình thông qua một tập trong loạt chương trình BBC Who Do You Think You Are. Mục tiêu là truy tìm lịch sử di cư Nam Á và phác họa chân dung một cậu bé với dòng máu lai giữa tiểu lục địa Ấn Độ và vùng Đông Phi, được sinh ra và lớn lên tại London.

Mẹ anh, Mumtaz, người gốc Ấn Độ Kenya, đến Anh khi mới 16 tuổi để tránh một cuộc hôn nhân sắp đặt. Bà gặp cha anh, người Pakistan đến từ Bahawalpur, tại sân bay Heathrow nơi cả hai làm việc. Mặc dù từng đến Nairobi thăm gia đình mẹ, nhiều bí ẩn về nguồn gốc gia đình vẫn chưa được sáng tỏ, điều mà nhiều gia đình di cư thế hệ thứ hai hoặc thứ ba tại Anh cũng trải qua tương tự.

Qua hành trình trở về Nairobi, Akhtar phát hiện những thử thách mà tổ tiên anh phải đối mặt, từ phân biệt chủng tộc hệ thống đến những nỗ lực chống lại chế độ phân biệt chủng tộc. Anh tìm hiểu về người cố nội sáng lập một trường học nữ sinh mà bà ngoại anh từng theo học, một minh chứng cho tinh thần kiên cường của gia đình qua nhiều thế hệ.

Akhtar nhấn mạnh rằng, dù trải qua nhiều thử thách nghiệt ngã, các thế hệ trước đều thể hiện sự vượt lên và sự gắn kết cộng đồng là sợi dây kết nối từ quá khứ đến hiện tại - khi anh ngồi tại nhà ở Nam London cùng gia đình nhỏ của mình.

Akhtar dành sự ngưỡng mộ đặc biệt cho mẹ mình, người đã chiến đấu để xây dựng cuộc sống tốt đẹp cho anh và em gái. Anh khiêm tốn nhận rằng sự nghiệp của mình có thể đã tạo nên ảnh hưởng về đại diện cho người Nam Á tại Anh, với các dự án nổi bật như Murdered by My Father và Ali and Ava. Anh thừa nhận bản thân là sản phẩm của di cư, là kết quả của những nỗ lực không ngừng nghỉ của cha mẹ để mở ra cơ hội cho thế hệ sau.

Anh hy vọng sự nghiệp sẽ khích lệ nhiều người tiếp tục kể những câu chuyện của riêng họ, giống như anh từng được truyền cảm hứng từ nhà văn Nam Á Hanif Kureishi – tác giả của My Beautiful Laundrette, câu chuyện được đề cử Oscar. Tác phẩm của Kureishi đã giúp anh tự tin thể hiện bản thân và những phức tạp về nhận diện văn hóa, di cư bằng chính góc nhìn cá nhân.

Dù quan tâm sâu sắc đến nguồn gốc và bản sắc, Akhtar cũng thích thú thử sức với các thể loại phim như thriller, nơi anh có thể thoát khỏi hiện thực và tận hưởng cảm giác giả tưởng. Anh ví dụ như trong Black Doves, những cảnh hành động đậm chất ly kỳ với những pha nguy hiểm nhưng cuối cùng nhân vật vẫn bỏ đi bình thản, đem lại trải nghiệm nhẹ nhàng hiếm có.

Tập phim của Adeel Akhtar trong Who Do You Think You Are sẽ phát sóng lúc 21 giờ trên BBC One và có thể xem trực tuyến qua BBC iPlayer.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.