Israel có thực sự bị cô lập? Phân tích từ khảo sát và quan hệ ngoại giao

Tổng thống Donald Trump gần đây đã dự báo về việc sẽ có thêm nhiều quốc gia gia nhập Thỏa thuận Abraham, một bước đi ông đánh giá sẽ tạo ra thành công lớn cho khu vực Trung Đông. Trump nhấn mạnh điều này trong cuộc gặp với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tại Văn phòng Bầu Dục vào ngày thứ Ba, cho rằng các quốc gia sẽ sớm liên kết thêm với Israel thông qua khuôn khổ này.

Thỏa thuận Abraham, được chính quyền Trump chủ trì ký kết vào năm 2020, đã bình thường hóa quan hệ giữa Israel với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain, Morocco cùng nhiều quốc gia khác. Việc mở rộng thỏa thuận này là trọng tâm trong chiến lược Trung Đông của Trump.

Vấn đề Israel có đang bị cô lập hay không còn tùy thuộc vào cách đo lường. Một số nhà phê bình chỉ trích sự sụt giảm mạnh sự ủng hộ công chúng với Israel, áp lực gia tăng tại các tổ chức quốc tế, cũng như sự phản đối ngày càng lớn từ các đảng viên Dân chủ và giới trẻ tại Mỹ.

Ngược lại, các quan chức Israel và chuyên gia chính sách đối ngoại bảo thủ cho rằng hợp tác giữa chính phủ với các quốc gia nước ngoài vẫn duy trì vững và có dấu hiệu mở rộng ở một số khu vực. Điều này được minh chứng qua các quan hệ đối tác ở lĩnh vực quốc phòng, năng lượng và công nghệ.

Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc, Danny Danon, bác bỏ quan điểm Israel là quốc gia cô lập. Ông cho rằng trong khi chiến dịch chống tổ chức khủng bố Hamas chịu nhiều chỉ trích quốc tế, thì mối quan hệ của Israel với các quốc gia khác không hề suy yếu mà đang phát triển.

Richard Goldberg, cựu quan chức an ninh quốc gia Mỹ, cũng nhận định Israel tiếp tục duy trì sự ủng hộ mạnh mẽ từ phe bảo thủ và các thành quả bầu cử đang thúc đẩy mối quan hệ chính phủ đến chính phủ chặt chẽ hơn. Theo ông, những thay đổi chính trị ở Mỹ và các nước khác như Latin Mỹ góp phần giúp Israel mở rộng quan hệ, nhất là trong các lĩnh vực quốc phòng và công nghệ.

Trong khi các cuộc khảo sát cho thấy tầng lớp bảo thủ, đặc biệt tự nhận là MAGA (Make America Great Again), vẫn đánh giá cao tầm quan trọng của Israel đối với an ninh và thịnh vượng của Mỹ (đạt tỷ lệ 80%), mức độ ủng hộ chung trong dân số rộng hơn đang có dấu hiệu giảm. Tỷ lệ ủng hộ bảo vệ an ninh Israel trong tổng dân số Mỹ giảm 6 điểm phần trăm so với năm trước, còn 65%.

Các khảo sát toàn cầu của Pew Research Center vào năm 2026 cũng cho thấy tỷ lệ trung bình 67% người trưởng thành tại 36 quốc gia có cái nhìn tiêu cực về Israel, trong khi chỉ 25% nhìn nhận tích cực. Ở Mỹ, tỷ lệ đánh giá không tốt với Israel đã tăng từ 53% lên tới 60% trong vài năm gần đây, đặc biệt trong số cử tri Dân chủ và người trẻ tuổi.

Goldberg cho biết tại Latin Mỹ, các chính phủ bảo thủ mới lên nắm quyền đã nhanh chóng thúc đẩy cải thiện quan hệ với Israel, thậm chí rút lại sự công nhận nhà nước Palestine và tìm cách tạo quan hệ đối tác chiến lược. Ông điểm qua các trường hợp như Argentina dưới thời Tổng thống Javier Milei, Colombia, Chile và Bolivia.

Tại khu vực Đông Địa Trung Hải, các mối quan hệ hợp tác về năng lượng, an ninh và kết nối khu vực giữa Israel, Hy Lạp, và Cyprus được củng cố qua các hội nghị thượng đỉnh và các thỏa thuận mở rộng.

Đại sứ Danon cho biết hợp tác giữa Israel và một số quốc gia, kể cả các nước Arab, đang được tiến hành trong và ngoài công khai tại Liên Hợp Quốc, chứng tỏ một sự chuyển động ngoại giao tích cực dù trước đó Israel thường xuyên phải chịu nhiều phê phán tại tổ chức này.

Ông nhấn mạnh vị thế địa chiến lược của Israel hiện nay đã được củng cố kể từ các vụ khủng bố 7/10/2023 và chiến tranh tiếp diễn sau đó, điều này được thể hiện rõ qua các phát triển trong khu vực và các quan hệ ngoại giao toàn cầu.

Mặc dù các chính phủ bảo thủ hiện tại có xu hướng tiếp tục củng cố quan hệ với Israel, Goldberg cảnh báo sự sụt giảm ủng hộ trong dư luận công chúng có thể ảnh hưởng đến chính sách chính phủ trong tương lai nếu các nhóm trẻ và đảng phái cánh tả lên nắm quyền. Cuộc bầu cử quốc gia Israel dự kiến diễn ra vào tháng 10/2026 sẽ là thước đo quan trọng.

Goldberg cho rằng việc liệu sự phản đối quốc tế nhắm vào cá nhân Thủ tướng Benjamin Netanyahu hay Israel nói chung sẽ được kiểm nghiệm nếu lãnh đạo mới thay thế ông, bởi phong trào tẩy chay Israel và các tổ chức phản đối vẫn hoạt động khi không có Netanyahu làm thủ tướng.

Đồng thời, ông đặt câu hỏi liệu sự thù địch quốc tế có thực sự chỉ nhắm vào Netanyahu hay thực chất là chống lại sự tồn tại của nhà nước Do Thái.

Hiện tại, Israel vẫn đồng thời trải qua hai thực tế: tiếp tục là đối tác quan trọng của nhiều chính phủ trong các lĩnh vực quốc phòng, tình báo và công nghệ, đồng thời chịu sự suy giảm ủng hộ trên phạm vi công chúng toàn cầu, điều có thể đe dọa những quan hệ đối tác này trong dài hạn.

Efrat (Effie) Lachter, nhà báo điều tra và phóng viên chiến trường, người từng sản xuất hơn 200 tài liệu trên 40 quốc gia, là tác giả bài viết.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.