Mỹ và Iran tiếp tục giao tranh giữa căng thẳng ở Eo biển Hormuz

Diễn biến mới trong chuỗi giao tranh Mỹ - Iran

Tối Chủ Nhật, lực lượng Mỹ tiến hành một đợt tấn công mới nhằm vào Iran, nối tiếp chuỗi sự kiện xung đột kéo dài giữa hai quốc gia. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin vụ không kích đã khiến một người thiệt mạng và làm bốn người khác bị thương tại khu vực tây nam đất nước.

Chỉ vài giờ sau, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đáp trả bằng các vụ tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, Jordan và Bahrain.

Bối cảnh căng thẳng tại Eo biển Hormuz

Các vụ giao tranh mới nhất gây bất ổn quanh thỏa thuận tạm thời ký kết tháng Sáu giữa Mỹ và Iran. Tranh cãi xoay quanh việc liệu Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải trọng yếu vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu – có thực sự bị đóng cửa. Iran tuyên bố phong tỏa eo biển này vô thời hạn, trong khi Mỹ khẳng định khu vực vẫn mở cửa cho tàu thương mại.

Quân đội Mỹ, qua Bộ Chỉ huy Trung tâm (Centcom), thông báo bắt đầu đợt tấn công lúc 17:00 giờ Đông Mỹ (22:00 giờ Anh) nhằm vào hàng chục mục tiêu trong lãnh thổ Iran, gồm hệ thống phòng không, các trạm radar ven biển, cùng năng lực tên lửa và máy bay không người lái. Centcom nhấn mạnh đội quân Mỹ luôn sẵn sàng bảo đảm tự do hàng hải, bất chấp những hành động khiêu khích và tuyên bố đơn phương từ phía Iran.

Tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu

Sau những diễn biến này, giá dầu thô tăng vọt tại thị trường châu Á. Dầu Brent tăng 4% lên 79,07 USD/thùng, trong khi giá dầu tại Mỹ tăng 4,2% lên 74,53 USD. Biến động giá dầu xuất phát từ sự bất ổn địa chính trị và các diễn biến tiếp nối của cuộc xung đột.

Mặc dù vậy, mức giá hiện vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh 120 USD/thùng Brent đạt cuối tháng Tư. Sự kiện mới càng làm gia tăng rủi ro cho chuỗi cung ứng dầu toàn cầu do khoảng một phần năm nhu cầu dầu thô thế giới đi qua Eo biển Hormuz, con đường huyết mạch đối với ngành năng lượng.

Căng thẳng leo thang và nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận hòa bình

Chuỗi tấn công của Mỹ vào 140 mục tiêu quân sự Iran trước đó đã khiến IRGC đáp trả bằng các đòn đánh rộng khắp vào nhiều cơ sở của Mỹ cùng đồng minh trong khu vực, bao gồm Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Điều này đánh dấu sự gia tăng quy mô và phạm vi xung đột so với các đợt tấn công trước, làm lung lay nỗ lực duy trì lệnh ngừng bắn tạm thời được ký kết tháng trước với mục tiêu mở cửa trở lại Eo biển Hormuz và đưa đến giải pháp hòa bình bền vững.

Trong tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn đã chấm dứt do các đòn tấn công của Iran, trong khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận. Dù vậy, Tổng thống Mỹ vẫn thông báo các cuộc đàm phán tiếp tục với sự can thiệp của các bên trung gian nhằm làm sống lại tiến trình này.

Trong tuyên bố mới nhất, Centcom khẳng định Eo biển Hormuz đang mở cửa và cảnh báo quân đội Mỹ sẵn sàng bảo vệ tự do lưu thông tại vùng biển chiến lược này. Động thái cho thấy căng thẳng vẫn đang ở mức cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt ngay lập tức.

Đây là một bước ngoặt quan trọng trong tranh chấp Mỹ - Iran, không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh khu vực mà còn tác động mạnh đến thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu, vừa là thách thức vừa là cơ hội cho các bên liên quan trong việc tìm kiếm giải pháp lâu dài cho hòa bình ở Trung Đông.