Thay đổi chính sách visa Mỹ ảnh hưởng thế nào đến sinh viên, phóng viên và chuyên gia trao đổi

Ngày 16/7/2026, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) công bố sắc lệnh mới sửa đổi quy định nhập cư liên quan đến nhóm visa không di dân, gồm visa F, J và I. Theo đó, các cá nhân mang những loại visa này sẽ chỉ được phép lưu trú trong một khoảng thời gian cố định, khác với trước đây tồn tại "kẽ hở thời gian lưu trú" (Duration of Status loophole) cho phép họ ở lại vô thời hạn mà không bị kiểm soát thường xuyên từ chính phủ.

Các sinh viên quốc tế mang visa F và khách trao đổi có visa J nay sẽ chỉ được phép ở lại trong thời gian của chương trình học cụ thể, tối đa không quá 4 năm. Để tiếp tục chương trình học vượt quá 4 năm, họ phải nộp đơn xin gia hạn trực tiếp cho USCIS và sẽ được xét duyệt qua kiểm tra sinh trắc học, lý lịch và phòng chống gian lận. Thời gian chuẩn bị rời Mỹ sau khi hoàn thành khóa học của sinh viên F-1 cũng giảm từ 60 ngày còn 30 ngày.

Hành động này được DHS giải thích nhằm khôi phục sự minh bạch và chính xác cho hệ thống nhập cư, ngăn chặn lạm dụng visa và đảm bảo an ninh quốc gia. Theo quy định mới, sinh viên nước ngoài được khuyến khích tập trung vào học tập, đúng mục đích ban đầu của visa J. Đối với những phóng viên mang visa I, thời gian tối đa được lưu trú được giới hạn trong vòng 240 ngày, với công dân Trung Quốc chỉ được phép 90 ngày.

Những nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp gồm sinh viên, nhà nghiên cứu, khách trao đổi và phóng viên quốc tế, đặc biệt là các nghiên cứu sinh tiến sĩ và học giả nghiên cứu các chương trình học tập kéo dài nhiều năm, vốn có nhu cầu ở lâu hơn 4 năm để hoàn thành dự án. Điều này tạo ra sự bất ổn cho họ khi phải hoàn thành công trình trong khoảng thời gian mới.

Trước vấn đề này, một quan chức Mỹ cho biết chưa có thêm thông tin ngoài văn bản công bố về quy định. Trong quá trình lấy ý kiến, nhiều người phản hồi cho biết thời gian học đại học trung bình vượt quá 4 năm (56%), nhiều sinh viên học song ngành mất 5-6 năm, còn các chương trình tiến sĩ ngành STEM trung bình kéo dài 6-7 năm để đạt trình độ chuyên môn.

DHS thừa nhận thử thách này và cho rằng trách nhiệm thuộc về sinh viên, nhà trường và cơ sở giáo dục trong việc xin gia hạn sử dụng viên phù hợp khi cần thiết. Bộ này khẳng định lợi ích của quy định mới nhằm tăng cường kiểm soát, giảm tình trạng lưu trú quá hạn và đánh giá đúng tuân thủ điều kiện visa. Đồng thời, chính phủ Mỹ sẽ có nhiều cơ hội hơn để rà soát hồ sơ, đánh giá khả năng gian lận, lạm dụng hoặc những mối nguy an ninh quốc gia.

Kể từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, nhập cư trở thành trọng điểm kiểm soát của chính phủ Mỹ với nhiều biện pháp thắt chặt. Sắc lệnh mang tên "Thiết lập thời hạn cố định nhập cảnh và quy trình gia hạn cho du học sinh, khách trao đổi và phóng viên nước ngoài" cũng đặt ra việc xin ý kiến công chúng trước khi phê duyệt.

Trong phản hồi, nhiều ý kiến bày tỏ lo ngại về rủi ro an ninh quốc gia từ sinh viên nước ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc và Ấn Độ, liên quan tới gián điệp, đánh cắp tài sản trí tuệ và chuyển giao công nghệ. Văn bản đề cập vụ án Ji Chaoqun, kỹ sư Trung Quốc từng bị kết án vì hoạt động gián điệp khi có visa F-1 năm 2023, làm ví dụ điển hình.

DHS không chấp thuận đề nghị miễn trừ cho sinh viên F-1 là cha mẹ của công dân Mỹ dù ý kiến trong công luận mong muốn cho họ lựa chọn định cư lâu dài. Lý do được đưa ra là có nhiều trường hợp sử dụng visa F để lưu trú hàng chục năm tại Mỹ bằng cách liên tục đăng ký học tại các trường khác nhau, dù không vi phạm luật nhưng gây lo ngại vi phạm mục đích tạm thời của visa du học.

Văn bản nhấn mạnh visa du học là để phục vụ mục đích học tập tạm thời, không nhằm lưu trú vĩnh viễn tại Mỹ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.