Sụp đổ thỏa thuận đậu nành Amazon có thể dẫn tới phá rừng thêm 1,4 triệu ha

Kể từ năm 2006, thỏa thuận tự nguyện của các thương nhân đậu nành không tài trợ hay thu mua đậu nành từ các vùng đất bị phá rừng sau năm 2008 tại vùng Amazon đã góp phần giảm mạnh mức độ phá rừng liên quan đến hoạt động mở rộng diện tích trồng đậu nành. Trong giai đoạn đầu, khoảng một phần ba diện tích mở rộng đậu nành hàng năm xuất phát từ việc phá rừng, nhưng sau khi thỏa thuận có hiệu lực, con số này đã giảm xuống gần bằng không. Đây là một trong những thành tựu hiếm hoi về kiểm soát phá rừng dựa trên sự tự nguyện của doanh nghiệp.

Theo đồng tác giả Tiago Reis từ Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới WWF Brazil, thỏa thuận không chỉ mang lại lợi ích môi trường rõ rệt mà còn mở ra cơ hội thị trường cho các nhà sản xuất đậu nành, đảm bảo nguồn hàng không góp phần gia tăng phá rừng Amazon.

Tuy nhiên, từ ba năm trước, thỏa thuận này chịu nhiều sức ép lớn dẫn đến sụp đổ. Các nông dân trồng đậu nành kiện các doanh nghiệp ký thỏa thuận với số tiền yêu cầu lên tới 200 triệu USD. Đồng thời, cơ quan chống độc quyền Brazil tiến hành điều tra các doanh nghiệp tham gia thỏa thuận có dấu hiệu hành xử như một cartel. Một số bang như Mato Grosso đã ban hành luật thu hồi ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp áp dụng các cam kết bảo vệ môi trường vượt trên quy định pháp luật hiện hành. Mặc dù các luật này đang được Tòa án Tối cao Liên bang Brazil xem xét, từ tháng 1/2024 thỏa thuận gần như không còn hiệu lực thực tế.