Khủng hoảng hệ thống tư pháp Bolivia nổi lên trong tuần qua với các vụ bê bối nghiêm trọng

Tuần qua, Bolivia chấn động khi Tòa án đồng ý cho Tatiana Marset, em gái của trùm ma túy Uruguay Sebastián Marset, được áp dụng biện pháp quản thúc tại nhà sau khi người anh bị bắt tại tỉnh Santa Cruz và bị trục xuất ngay lập tức sang Hoa Kỳ. Quyết định này đã khiến dư luận dấy lên nhiều dấu hỏi về tính nghiêm minh của pháp luật.

Chỉ vài giờ sau, quyền lợi tương tự cũng được áp dụng cho thẩm phán Hébert Zeballos ở Santa Cruz, người có liên quan đến một kho chứa 31 vali ma túy được nhập lậu từ Mỹ qua một chuyến bay tư nhân với chi phí tài trợ lên đến 100.000 USD. Trong quá trình điều tra, cảnh sát phát hiện trong kho này có chứa cả cần sa dạng lỏng, nhưng hiện vẫn chưa rõ địa điểm và thành phần bên trong các vali ma túy nói trên.

Liên quan đến vụ buôn lậu vàng bị phát hiện tại sân bay quốc tế Viru Viru, trong số sáu người bị bắt ban đầu chỉ một thanh niên 22 tuổi Adrián Lema vẫn bị tạm giam 150 ngày, năm người còn lại được thả mà không có sự chấp thuận của công tố viên. Tình trạng này dẫn đến nhiều nghi ngờ về tính minh bạch trong các thủ tục pháp lý.

Senator Kathia Quiroga cùng luật sư chuyên về hiến pháp William Herrera trong cuộc phỏng vấn trên chương trình "On-Otra Noche con Sissi" phát sóng bởi báo El Deber, đã chia sẻ quan điểm về những bất cập trong hệ thống tư pháp Bolivia, cho rằng các vụ bê bối gần đây chỉ ra vấn đề cơ cấu cần được thay đổi căn bản.

Senator Quiroga chỉ trích chính phủ thường phản ứng các vụ việc bằng những lời hứa điều tra mà ít khi có kết quả xử lý hiệu quả. Bà nhấn mạnh: "Chúng ta thấy sự bất động dường như đã trở thành chính sách nhà nước" và cảnh báo các vụ án liên quan đến mafia ma túy, vàng phi pháp và các tổ chức tội phạm khác ở Viru Viru vẫn chưa được làm sáng tỏ đầy đủ.

Ông Herrera nêu lên rằng mỗi vụ bê bối mới lại che khuất vụ trước, phản ánh sự suy thoái nghiêm trọng của thể chế công quyền. Ông nhắc đến một trường hợp ba năm trước, khi hơn nửa tấn ma túy bị vận chuyển từ Viru Viru sang Tây Ban Nha mà chưa truy cứu được trách nhiệm.

Luật sư này cho rằng tham nhũng đã làm suy yếu các cơ quan tư pháp, gây khó khăn cho việc chống lại tội phạm có tổ chức. Ông cũng lưu ý rằng cả Chủ tịch Hội đồng Tư pháp cũng từng bày tỏ nghi vấn về một số phán quyết pháp lý, làm trầm trọng thêm sự mất niềm tin của người dân đối với hệ thống tư pháp.

Hai nhân vật này đồng thuận về việc cần có một cuộc cải tổ sâu rộng để khắc phục tình trạng hiện nay. Senator Quiroga cho biết Quốc hội đa dân tộc Bolivia đang soạn thảo các sửa đổi pháp luật nhằm cập nhật các quy định lỗi thời, mở rộng áp dụng công nghệ số và tăng cường kiểm soát nội bộ trong hệ thống tư pháp.

Thêm vào đó, luật sư Herrera đề xuất cần có một thỏa thuận chính trị cấp quốc gia nhằm củng cố quyền độc lập tư pháp theo hiến pháp, nâng cao hiệu quả và sự minh bạch trong hoạt động của ngành.

Những diễn biến này làm nổi bật những thách thức lớn mà Bolivia đang đối mặt trong việc đẩy lùi tham nhũng và tổ chức lại bộ máy công quyền nhằm xây dựng một hệ thống tư pháp đáng tin cậy và công bằng hơn cho người dân.