Thách thức của hệ thống giáo dục Nigeria theo Bộ trưởng Tunji Alausa
Tiến sĩ Tunji Alausa, Bộ trưởng Giáo dục Nigeria, đã chỉ ra rằng vấn đề lớn nhất hiện nay của giáo dục nước này không nằm ở số lượng học sinh đăng ký mà là sự hạn chế trong việc tiếp cận giáo dục và khả năng duy trì học sinh trong hệ thống. Ông cho biết có gần 25 triệu học sinh theo học tiểu học, nhưng chỉ khoảng 5 triệu có thể tiếp tục lên trung học cơ sở, tức là có khoảng 20 triệu trẻ em rơi vào tình trạng không thể tiếp tục học.
Phát biểu tại Hội nghị Thường niên Năm 2026 của Hiệp hội Phóng viên Giáo dục Nigeria (ECAN) diễn ra ở Abuja, ông Alausa nhấn mạnh cần dựa trên dữ liệu chính thức để đánh giá thực trạng và yêu cầu các cơ quan quản lý ở địa phương chịu trách nhiệm trước tình hình giáo dục trên địa bàn mình.
Vai trò của báo chí trong giám sát và thúc đẩy cải cách giáo dục
Bộ trưởng khuyến khích các phóng viên giáo dục không chỉ đưa tin sự kiện mà cần thực hiện các bài viết điều tra dựa trên dữ liệu nhằm làm rõ những thiếu sót trong hạ tầng, số lượng giáo viên và điều kiện học tập trên toàn quốc. Ông giới thiệu hệ thống Quản lý Dữ liệu Cơ sở Hạ tầng Giáo dục Nigeria (NEDIMS) như một nguồn thông tin quan trọng và tin cậy giúp theo dõi chi tiết các trường học, giáo viên, phòng học và các cơ sở vật chất khác.
Ông Alausa nhắc lại lời Tổng thống Bola Ahmed Tinubu về tầm quan trọng của quản trị dựa trên bằng chứng, khẳng định việc sử dụng dữ liệu sẽ giúp công chúng và báo chí đòi hỏi sự minh bạch và trách nhiệm từ các quan chức chính quyền địa phương. Các chỉ số như tỷ lệ giáo viên/ lớp học, học sinh/ giáo viên, học sinh/ lớp học được công khai để phục vụ lợi ích chung.
Cải cách giáo dục đa chiều dưới chính phủ Tinubu
Theo Bộ trưởng, giáo dục là khoản đầu tư then chốt mà mỗi quốc gia cần chú trọng. Chính phủ của Tổng thống Tinubu ưu tiên ngành giáo dục trong chương trình "Renewed Hope Agenda" với trọng tâm vào sáu lĩnh vực chính gồm đào tạo nghề kỹ thuật và dạy nghề (TVET), các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), chuyển đổi số, giảm số trẻ em bỏ học, đảm bảo chất lượng và quản lý giáo dục hiệu quả hơn.
Ông Alausa cũng cho biết Nigeria đã có ba năm liên tiếp không có gián đoạn trong các hoạt động học thuật của các trường đại học, trường cao đẳng và học viện giáo dục, một sự cải thiện nhờ sự hợp tác tích cực giữa chính phủ với các tổ chức công đoàn giảng viên như ASUU.
Về chất lượng giáo dục đại học, Nigeria đã ghi nhận sự tăng hạng trên bảng xếp hạng các trường đại học thế giới với 24 trường đại học được xếp hạng trong top 1.000, tăng từ 21 trường trước đó. Đáng chú ý, các trường đại học công lập ở Nigeria hiện chiếm vị trí dẫn đầu trong bảng xếp hạng quốc gia, reversing previous trends when private universities đứng đầu cho đến năm 2025.
Thách thức về cơ sở vật chất và trẻ em ngoài hệ thống giáo dục
Dù có nhiều tiến triển ở đại học và đào tạo nghề, Bộ trưởng Alausa nhấn mạnh vấn đề lớn nhất vẫn là về điều kiện cơ sở vật chất và khả năng tiếp cận giáo dục ở các bậc học thấp hơn. Nigeria có khoảng 90.000 trường tiểu học nhưng chỉ có khoảng 16.000 trường trung học cơ sở, tỷ lệ một so với tám, dẫn tới nhiều em học sinh không thể tiếp tục học lên cấp tiếp theo.
Ông cũng chia sẻ chính phủ đã nỗ lực đưa trở lại lớp học hơn một triệu trẻ em đã bỏ học trong hai năm gần đây, nhưng ông thừa nhận số liệu về trẻ em ngoài trường vẫn cần được cập nhật chính xác hơn thông qua khảo sát hộ gia đình hợp tác cùng Cục Thống kê Quốc gia.
Tiếng nói của các cán bộ và hiệp hội
Bộ trưởng Bộ Giáo dục phụ trách nhà nước, Giáo sư Suwaiba Ahmad, kêu gọi các phóng viên báo chí đồng hành cùng cải cách giáo dục bằng cách đưa tin công bằng và có trách nhiệm. Bà nhấn mạnh vai trò nền tảng của giáo dục với nền kinh tế, các thiết chế dân chủ, giảm nghèo và sự gắn kết xã hội.
Chủ tịch Ủy ban Giáo dục Cơ bản Toàn quốc (UBEC), bà Aisha Garba, tái khẳng định mục tiêu đảm bảo mọi trẻ em Nigeria đều được tiếp cận giáo dục cơ bản chất lượng bất kể điều kiện kinh tế hay vị trí địa lý.
Bà Grace Ike, Chủ tịch Hội Nhà báo Nigeria tại Hội đồng FCT, nhấn mạnh truyền thông cần tăng cường vai trò giám sát nhằm thúc đẩy trách nhiệm và nâng cao nhận thức cộng đồng về ngành giáo dục. Các bên liên quan như chính quyền, nhà trường, phụ huynh và báo chí phải cùng phối hợp giải quyết những bất cập hiện có.
Ông Ikharo Attah, Cố vấn Truyền thông của Bộ trưởng Giáo dục, thúc đẩy báo chí dựa trên dữ liệu để đảm bảo tính chính xác và khách quan trong thông tin.
Sự kiện và ghi nhận trong hội nghị ECAN
Ông Chuks Ukwauta, Chủ tịch ECAN, cho biết hội nghị có mục tiêu đánh giá tiến trình cải cách giáo dục dưới chính quyền Tổng thống Tinubu, thảo luận về các khó khăn như thiếu nguồn lực, cơ sở vật chất yếu kém, phát triển giáo viên hạn chế, kết quả học tập thấp và số lượng trẻ em không đi học lớn.
Buổi hội nghị kết thúc với lễ trao giải cho Bộ trưởng Giáo dục và các lãnh đạo cơ quan giáo dục nhằm ghi nhận đóng góp trong cải cách cùng các phiên thảo luận kỹ thuật với đại diện Ban Tuyển sinh Đại học (JAMB) và Ủy ban Đại học Quốc gia (NUC).
Những điều rút ra từ bài viết
- Thách thức chính của giáo dục Nigeria là khả năng tiếp cận và duy trì học sinh trong hệ thống, không phải tuyển sinh.
- Báo chí cần dựa vào dữ liệu chính thức để giám sát và thúc đẩy trách nhiệm của chính quyền địa phương.
- Chính phủ Nigeria đang tập trung cải cách giáo dục theo sáu lĩnh vực ưu tiên dưới chương trình Renewed Hope Agenda.
- Giáo dục đại học của Nigeria có bước tiến tích cực với 24 trường lọt top 1.000 thế giới và không gián đoạn học tập trong ba năm.
- Tỷ lệ trường học giữa tiểu học và trung học cơ sở chênh lệch lớn, dẫn đến nhiều học sinh không thể tiếp tục học tập.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
