Bối cảnh và diễn biến thay đổi Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, người mới chỉ đảm nhiệm vai trò này trong 6 tháng, đang đối mặt với khả năng bị thay thế trong đợt cải tổ nội các lớn sau khi Thủ tướng Yuliia Svyrydenko bất ngờ tuyên bố từ chức. Theo một quan chức cấp cao Ukraine, điều này khiến ông trở thành Bộ trưởng Quốc phòng thứ hai liên tiếp chỉ nắm giữ chức vụ trong khoảng thời gian sáu tháng, nối tiếp người tiền nhiệm Denys Shmyhal.
Việc Fedorov có thể bị thay thế đã gây ra phản ứng phản đối và lo ngại rộng rãi từ các nghị sĩ, nhân vật công chúng và nhiều người dân tại Kyiv. Nghị sĩ Inna Sovsun bày tỏ trên mạng xã hội Facebook rằng nếu tình trạng tương tự diễn ra, hậu quả sẽ không hề nhẹ nhàng, vì tất cả các ưu tiên then chốt có thể bị loại bỏ và quân đội sẽ lại phải thích nghi với những chính sách mới từ một bộ trưởng mới.
Đóng góp và đánh giá về Bộ trưởng Fedorov
Trong thời gian ngắn tại vị, Bộ trưởng Fedorov đã đề xuất nhiều cải cách quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng, bao gồm cải cách quân sự gây tranh cãi, triển khai các hệ thống đo lường hiệu quả đơn vị như Mission Control, cũng như sáng kiến phòng thủ tên lửa tư nhân. Ông còn có vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán khiến quân đội Nga mất khả năng truy cập dịch vụ Starlink, giúp quân đội Ukraine lấy lại ưu thế trên chiến trường.
Theo kết quả khảo sát tháng 6 do Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv thực hiện, Fedorov đạt tín nhiệm thứ hai trong các nhân vật chính trị với 50% người được hỏi tin tưởng ông, chỉ có 21% không tin. Một số nhân vật công chúng Ukraine, trong đó có rapper Oleksandr Yarmak và ca sĩ Andriy Khlyvnyuk, đều lên tiếng ủng hộ Fedorov.
Phản ứng của người dân và căng thẳng chính trị
Phản ứng trên đường phố Kyiv đa dạng. Một số người tỏ ra không theo sát diễn biến chính trị, trong khi những người khác thể hiện sự ủng hộ với bộ trưởng hiện tại. Cư dân Andrii Vaskiv nhận định Fedorov là người duy nhất hiện nay có chuyên môn kỹ thuật cần thiết và tin ông sẽ không bị cách chức.
Một số ý kiến, như của Oleksandra 17 tuổi, cho rằng việc thay đổi nhân sự quốc phòng vào lúc này là không phù hợp vì sẽ gây gián đoạn. Angelica, 35 tuổi, cho rằng Ukraine cần những gương mặt trẻ như Fedorov trong chính phủ.
Tuy nhiên, các nghị sĩ đối lập và chuyên gia phân tích chính trị cho rằng có căng thẳng ngày càng tăng giữa Fedorov với Quốc hội và Tổng thống Zelensky, phần lớn do hạn chế trong giao tiếp giữa Bộ trưởng và các đại biểu. Một số thành viên trong phe “Người phục vụ nhân dân” muốn đẩy Fedorov ra khỏi vị trí này, đồng thời nguyên nhân cũng xuất phát từ sự chia rẽ trong ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine, đặc biệt là trong lĩnh vực drone.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Nghi vấn tham nhũng và áp lực từ ngành công nghiệp quốc phòng
Tin đồn về sự thay đổi ở Bộ Quốc phòng cũng trùng hợp với bài viết trên Facebook của cố vấn Fedorov, ông Serhii Beskrestnov, người tiết lộ về các đường dây tham nhũng nhưng không nêu cụ thể lĩnh vực liên quan. Ông khẳng định khi phá vỡ một đường dây tham nhũng sẽ có một “cái tên” thiệt hại nặng nề và sẽ làm mọi cách để loại bỏ nguyên nhân gây mất lợi nhuận.
Cố vấn khác của Fedorov, Serhii Sternenko, cho biết Bộ trưởng đang trở thành mục tiêu của các chiến dịch tấn công thông tin trên Telegram, liên quan đến việc ông chống lại các hành vi tham nhũng trong Bộ Quốc phòng.
Căng thẳng giữa Bộ trưởng Fedorov và Tổng thống Zelensky
Nhiều nghị sĩ cho rằng cuộc cải tổ này phản ánh mâu thuẫn nội bộ giữa Fedorov và Tổng thống Zelensky. Đại biểu Volodymyr Ariev từ đảng European Solidarity nhận định việc loại bỏ những cá nhân có năng lực xung quanh Tổng thống là dấu hiệu cho thấy sự yếu kém và không thoải mái của ông với việc có những nhân vật mạnh mẽ, hiệu quả bên cạnh.
Ông Yaroslav Yurchyshyn, nghị sĩ đảng Holos, cũng cho rằng mức độ nổi bật của Fedorov, đặc biệt với vai trò trước đây trong chuyển đổi số và quản lý ứng dụng Diia cùng nỗ lực đẩy mạnh công nghệ trong quân đội, khiến ông Zelensky có thể xem Fedorov như đối thủ tiềm năng. Khi một nhân vật chính trị nổi lên, thường sẽ xuất hiện sự đố kỵ và căng thẳng chính trị.
Những điều rút ra từ bài viết
- Việc thay đổi liên tục nhân sự bộ trưởng quốc phòng có thể gây gián đoạn chiến lược quốc phòng Ukraine.
- Mykhailo Fedorov được đánh giá cao về mặt tín nhiệm và chuyên môn kỹ thuật trong lĩnh vực quốc phòng.
- Có sự chia rẽ và xung đột lợi ích trong ngành công nghiệp quốc phòng, đặc biệt ở lĩnh vực drone.
- Các dấu hiệu về đấu tranh nội bộ và nghi vấn tham nhũng trong Bộ Quốc phòng đang ngày càng rõ nét.
- Tổng thống Zelensky có thể có xu hướng loại bỏ các nhân vật được coi là đối thủ hoặc quá nổi bật trong chính trường.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
