Tòa án Tối cao Ấn Độ sẽ xét xử các đơn kiện về cáo buộc cảnh sát sử dụng bạo lực tại cuộc biểu tình CJP

Tòa án Tối cao Ấn Độ đã quyết định sẽ tiến hành phiên xem xét hai đơn kiện mới liên quan đến cáo buộc cảnh sát sử dụng vũ lực thái quá trong cuộc trấn áp người biểu tình sinh viên xảy ra ngày 20/7 tại thủ đô New Delhi. Quyết định này được đưa ra vào ngày 20/7/2026, sau khi Chánh án Tòa án Tối cao Ấn Độ Surya Kant xác nhận trước công chúng rằng chưa từng có đơn kiện chính thức nào được nộp trước đó về vụ việc này, đồng thời lên án các báo cáo "liều lĩnh" viết sai sự thật về việc tòa từ chối tiếp nhận vụ việc.

Phong trào Cockroach Janta Party (CJP), nhóm đứng đầu các cuộc biểu tình, thông báo vào ngày 24/7 về việc sẽ ra mắt một trang web để lưu trữ các video và hình ảnh ghi lại hành vi bạo lực bị cáo buộc của cảnh sát trong đợt trấn áp vừa qua. Tài liệu này sẽ được sử dụng làm căn cứ pháp lý để yêu cầu khởi tố vụ án với các cán bộ cảnh sát liên quan.

Một bài viết trên tờ The Hindu cho biết đã có hai người biểu tình không vũ trang bị thương do nghi ngờ là trúng đạn chìm do lực lượng Rapid Action Force (RAF) bắn ra. Lực lượng Trung đoàn Dự bị Trung ương (CRPF) đã xác nhận đang tiến hành kiểm tra các thông tin báo chí liên quan và chưa có biện pháp xử lý do chưa xác minh rõ tính chính xác của sự việc. Trước đó, cảnh sát thủ đô New Delhi đã phủ nhận việc sử dụng súng bắn đạn chìm trong quá trình kiểm soát đám đông ngày 20/7. Đáng chú ý, một người biểu tình 19 tuổi, Sahil Lochab, có nguy cơ mất thị lực ở mắt phải do viên đạn xuyên qua đồng tử. Lãnh đạo đảng Quốc đại Rahul Gandhi đã đến thăm nạn nhân này vào ngày 24/7.

Chánh án nhận xét một số báo cáo truyền thông đã "liều lĩnh" đăng tải những thông tin sai sự thật gây tổn hại tới uy tín của tòa án, đồng thời giải thích rằng tòa chưa từng từ chối xử lý vụ việc này vì chưa có đơn kiện chính thức.

Sau đó, ngày 24/7, luật sư kỳ cựu Gopal Sankaranarayanan đã trình bày trước tòa rằng đã có hai đơn kiện chính thức được nộp và nhận số hiệu, kèm theo yêu cầu tòa ưu tiên thụ lý. Ông lưu ý lực lượng cảnh sát đang tiếp tục sử dụng "bạo lực quá mức" đối với người biểu tình, trong đó có nhiều sinh viên và trẻ vị thành niên. Ông kiến nghị rằng các biện pháp kiểm soát phải được thực thi ngay để ngăn chặn các hành vi sai trái, vì bạo lực vẫn đang diễn ra hàng ngày.

Chánh án Surya Kant đồng ý sẽ đưa vụ việc ra xét xử vào ngày 27/7/2026, cam kết tòa sẽ xem xét và giải quyết các khiếu nại liên quan.

Trong phiên tạm thời ngày 22/7, luật sư Narendra Mishra đã đề nghị tòa xem xét các video ghi lại cảnh cảnh sát tấn công người biểu tình. Tuy nhiên, Chánh án trưởng đã từ chối yêu cầu này, cho biết tòa không có thời gian xem những đoạn video này và khuyên luật sư không nên làm mất thời gian của tòa.

Việc khởi kiện qua các bức thư được gửi trực tiếp cho các thẩm phán tại Ấn Độ đã có từ những năm 1970, nhằm tạo điều kiện cho các cá nhân hoặc nhóm người thiếu quyền tiếp cận pháp lý có thể nhờ tòa xét xử các vấn đề liên quan đến quyền con người và pháp luật. Một trong những vụ điển hình là vụ Sunil Batra kiện chính quyền Delhi năm 1979, khi tòa xét xử đơn tố cáo bị ngược đãi trong tù dựa trên bức thư của tù nhân.

Một trong các đơn kiện gửi đến tòa yêu cầu quy định chặt chẽ hơn việc sử dụng cảnh sát mặc thường phục trong các nhiệm vụ kiểm soát đám đông tại các cuộc biểu tình, đồng thời đề xuất hướng dẫn cụ thể giám sát quyền lực của các quan chức theo Khoản 163 Luật An ninh Công dân Ấn Độ (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita – BNSS). Khoản này cho phép các quan chức thi hành trát hành chính trong các trường hợp khẩn cấp nhằm ngăn chặn hoặc khắc phục các tình huống nguy cấp.

Đơn kiện cũng nêu ra các tác động tiêu cực tới thế hệ trẻ, như thiếu việc làm, giáo dục đắt đỏ, cảm giác cô đơn và bị phản bội bởi chính phủ, đồng thời khẳng định người biểu tình đang thể hiện đòi hỏi hợp pháp một cách ôn hòa theo quyền tự do ngôn luận, nhưng lại phải hứng chịu các hành vi đàn áp, bao gồm dùi cui, hơi cay, súng đạn chìm và các hành vi quấy rối, đặc biệt với nữ sinh viên. Đơn yêu cầu một cuộc điều tra độc lập về những cáo buộc này, với ít nhất 60 người biểu tình bị thương trong đợt trấn áp.

Tòa án cao Delhi cũng đang tiếp nhận và xử lý nhiều đơn kiện về cáo buộc cảnh sát sử dụng bạo lực quá mức trong các cuộc biểu tình ngày 20/7. Hôm 22/7, tòa đã yêu cầu Bộ Chính phủ Liên bang và cảnh sát Delhi cung cấp phản hồi về các khiếu nại và ra lệnh bảo lưu toàn bộ bằng chứng, bao gồm các đoạn ghi hình từ camera an ninh và video liên quan đến cuộc biểu tình và hoạt động của cảnh sát sau đó. Phiên xử tiếp theo được lên lịch vào ngày 11/9/2026.

Ngày 24/7, tòa án cao Delhi đồng ý xem xét một đơn kiện khác phản đối việc ngắt kết nối Internet trong vòng bán kính 1,5 km quanh khu vực Jantar Mantar – nơi diễn ra các cuộc biểu tình. Động thái này là theo chỉ đạo của chính phủ liên bang ngày 23/7 yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ ngắt Internet từ 16 giờ đến nửa đêm, viện lý do đảm bảo an toàn công cộng và ngăn ngừa các tình trạng khẩn cấp. Tuy nhiên, tòa đã từ chối yêu cầu điều tra của Cục Điều tra Quốc gia (NIA) vào cuộc biểu tình do CJP tổ chức, khẳng định quyết định này thuộc thẩm quyền của chính phủ liên bang.

Trước đó, Phó Cảnh sát trưởng Sandeep Lamba, người xuất hiện trong video đánh một phụ nữ ngày 20/7, đã bị tạm điều chuyển khỏi nhiệm vụ xử lý các cuộc biểu tình tại Jantar Mantar và được bố trí về lại nơi công tác cũ ở đông bắc thủ đô.

Cũng có video ghi lại cảnh một sĩ quan cảnh sát cấp Thanh tra với phù hiệu "ba sao" có hành vi quấy rối nữ sinh viên bằng cây gỗ, một cảnh sát khác mặc áo giáp và che mặt bằng khăn đang dùng dùi cui đánh một cô gái trẻ khi cô này cố gắng rời khỏi hiện trường hỗn loạn.

Trong ngày 24/7, hai Bộ trưởng liên bang J.P. Nadda và Jitendra Singh đã gặp đại diện CJP tại Câu lạc bộ Hiến pháp ở Delhi trong vòng đàm phán thứ hai nhằm tìm kiếm giải pháp cho các cuộc biểu tình đang diễn ra. Tuy nhiên, CJP khẳng định yêu cầu đòi Bộ trưởng Bộ Giáo dục Liên bang Dharmendra Pradhan từ chức vẫn không thay đổi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.