Tòa án Hiến pháp Peru tạm đình chỉ 5 loại thuốc trừ sâu do nguy cơ cho sức khỏe người dân

Tòa án Hiến pháp Peru (TC) mới đây đã ra phán quyết dừng tạm thời việc bán, phân phối và sử dụng năm loại thuốc trừ sâu trong sản xuất thực phẩm có nguồn gốc thực vật dành cho tiêu dùng nội địa. Các hoạt chất bị đình chỉ bao gồm Clorpirifos, Metomil, Glifosato, Imidacloprid và Clothianidin. Quyết định được đưa ra nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những nguy cơ mà các hóa chất này có thể gây ra, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải kiểm soát chặt chẽ hơn dư lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm tiêu thụ tại Peru.

Đại diện các nông dân nhỏ cho biết những thuốc trừ sâu trên được sử dụng phổ biến, đặc biệt là Clorpirifos dùng để tiêu diệt cỏ dại trên các khu vực canh tác. Mặc dù vậy, họ tỏ thiện chí ủng hộ biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn của nhà nước để bảo vệ sức khỏe người dân.

Tòa án đồng thời chính thức tuyên bố tồn tại một "tình trạng vi hiến" do các thiếu sót mang tính cấu trúc trong hệ thống giám sát an toàn thực phẩm tại Peru. Theo đó, sự phối hợp chưa hiệu quả giữa Cục An toàn Thực phẩm Nông nghiệp Quốc gia (Senasa), chính quyền địa phương và các đô thị đã khiến việc kiểm soát dư lượng thuốc trừ sâu trên thực phẩm trở nên thiếu nghiêm ngặt và chưa bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Phán quyết cho rằng tình trạng này không chỉ gây nguy hại kéo dài đến sức khỏe cộng đồng mà còn vi phạm các quyền cơ bản như quyền sống, quyền được bảo vệ sức khỏe, cũng như quyền tiếp cận môi trường lành mạnh và thực phẩm an toàn.

Phán quyết cũng chỉ rõ một điều rất đáng lo ngại khi so sánh chất lượng thực phẩm dành cho thị trường nội địa và xuất khẩu. Thẩm phán Gutiérrez Tics nhận xét rằng có một "tiêu chuẩn kép không thể chấp nhận được" khi Peru bán ra nước ngoài những sản phẩm tốt, an toàn, trong khi người dân trong nước lại phải tiếp nhận thực phẩm chứa hóa chất độc hại và kém chất lượng hơn.

Tòa án yêu cầu Senasa thực hiện một cuộc đánh giá khoa học mới dựa trên bằng chứng kỹ thuật cập nhật và các tiêu chuẩn quốc tế đối với năm hóa chất đang bị nghi ngờ. Đồng thời, các biện pháp tăng cường nhằm nâng cao hệ thống giám sát an toàn thực phẩm cũng được đưa ra, bao gồm cải thiện khả năng truy xuất nguồn gốc thực phẩm, gia tăng giám sát dư lượng thuốc trừ sâu, thu hồi và ngăn chặn các sản phẩm có nguy cơ với sức khỏe, củng cố phản ứng y tế cho các trường hợp ô nhiễm, cùng việc rà soát các giới hạn cho phép về dư lượng khi cần thiết.

Tòa án Hiến pháp nhấn mạnh nguyên tắc phòng ngừa trong lĩnh vực môi trường và y tế, cho phép các cơ quan chức năng áp dụng các biện pháp bảo vệ kịp thời khi có cơ sở hợp lý về nguy cơ gây hại dù chưa có chứng cứ khoa học tuyệt đối. Việc này nhằm tránh các tổn hại không thể khắc phục đối với quyền con người.

Lập luận của Tòa dựa trên các dữ liệu kiểm tra dư lượng thuốc trừ sâu tại các sản phẩm nông nghiệp được thực hiện bởi Senasa trong giai đoạn 2020-2023 và các khảo sát độc lập.

Các loại thực phẩm thường xuyên vượt quá giới hạn dư lượng tối đa (LMR) gồm có cà chua, ớt, ớt vàng, cần tây, hành lá Trung Quốc và củ cải đường. Năm 2021, cà chua có tới 77,4% mẫu không đạt chuẩn, và trong những khảo sát gần đây, cả cà chua, ớt và củ cải đường đều không có mẫu nào trong số những mẫu kiểm tra đáp ứng được giới hạn dư lượng theo quy định.

Kết quả này cũng bao gồm phát hiện một số mẫu rau quả chứa các chất bị cấm sử dụng, củng cố thêm lý do cần thiết phải tăng cường giám sát và đảm bảo an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe người dân Peru.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.