Ngoại trưởng Mỹ khẳng định Iran muốn đàm phán nhưng chưa sẵn sàng ký kết thỏa thuận

Tại cuộc họp bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tổ chức ở Manila, Philippines, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tiết lộ Iran "âm thầm và trực tiếp" yêu cầu phía Mỹ tiến hành đàm phán, nhằm tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, Rubio đánh giá rằng chính quyền Tehran vẫn chưa sẵn sàng hoặc không thực sự nghiêm túc trong việc đi tới một thỏa thuận bền vững.

Ông nhận xét, "Vấn đề với Iran là mỗi lần họ ký thỏa thuận, những người đứng đầu đều vi phạm hoặc muốn thay đổi điều khoản. Điều này cho thấy họ chưa thật sự sẵn sàng đạt được thỏa thuận, nên tiếp tục phải trả giá, và giá phải trả ngày càng cao hơn mỗi đêm."

Rubio mô tả Iran là một quốc gia bị cai trị bởi các giáo sĩ cực đoan, không quan tâm đúng mức đến những khó khăn kinh tế trong nước. Ông cho biết Iran hoàn toàn có thể trở thành quốc gia giàu có nhất Trung Đông, nhưng thay vào đó lại sử dụng nguồn lực để hỗ trợ các nhóm như Hezbollah, Hamas, phong trào Houthi cũng như các dân quân người Shia và những tổ chức khủng bố được Tehran hậu thuẫn trên toàn cầu.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ cho biết việc Iran tài trợ cho những nhóm này không chỉ làm ảnh hưởng đến khu vực mà còn làm gia tăng căng thẳng và bất ổn ở nhiều nơi.

Trả lời câu hỏi về những tuyên bố của phía Iran gọi chính sách quân sự với Mỹ là "mắt trả mắt", Rubio cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp dụng chính sách "đầu trả mắt", nhằm báo trả mạnh mẽ hơn mọi hành động của Iran. Ông nhấn mạnh Iran đã và đang phải gánh chịu thiệt hại lớn, trong đó ngành công nghiệp của nước này bị tàn phá nghiêm trọng, gây ra thiệt hại hàng tỉ USD.

Rubio khẳng định mục tiêu then chốt của Washington là đảm bảo một Iran không có vũ khí hạt nhân. Theo ông, mối đe dọa lớn nhất thế giới đến từ việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân mà Tehran đang rơi vào tay những kẻ mà ông gọi là "điên rồ".

Trong suốt 12 đêm liên tiếp, Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công nhằm làm suy yếu khả năng quân sự của Iran tại các vùng biển khu vực. Tuy nhiên, Tehran khẳng định các đòn đánh của Mỹ đã trúng vào các công trình dân sự quan trọng, như việc tấn công khu vực ga hành khách tại cửa khẩu Shalamcheh giáp biên giới Iraq, làm chết 2 người và làm bị thương nhiều người khác.

Lực lượng Iran và đồng minh đã đáp trả bằng cách tập trung tấn công các mục tiêu quân sự Mỹ ở Trung Đông. Phía Iran chỉ trích các cáo buộc của Mỹ và tuyên bố các cuộc tấn công nhằm vào các công trình dân sự của họ là hành động trả đũa phi pháp và trừng phạt tập thể, vi phạm luật nhân đạo quốc tế.

Việc Mỹ và Iran vừa ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) gần đây được Tehran cho là đã bị phía Mỹ vi phạm nhiều lần, khiến thỏa thuận trên thực tế không còn hiệu lực. Các chuyên gia cảnh báo rằng vòng đua đòn tấn công và trả đũa có thể còn tiếp diễn và kéo dài song song với xung đột thực tế trên mặt đất.

Đặc biệt với phong trào Houthi ở Yemen, từng tránh tham gia trực tiếp vào các cuộc xung đột, nay đã trở thành công cụ của Iran để tấn công các tuyến vận tải liên quan đến Saudi Arabia. Mỹ hy vọng nhóm này sẽ ngừng các hoạt động phá hoại, tuy nhiên, các quan chức Iran cáo buộc Houthi bị "dắt mũi" và đang phải cân nhắc lại chính sách của mình.

Dù vậy, một số nhận định cho rằng Mỹ cũng có thể đang thể hiện sự sẵn sàng đàm phán với Houthi, nếu nhóm này mong muốn một thỏa thuận riêng có tính độc lập hơn với sự ảnh hưởng của Iran.

Với các diễn biến hiện tại, rõ ràng căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, và cuộc đối đầu có thể còn kéo dài với nhiều đòn tấn công và trả đũa lẫn nhau.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.