Nhật Bản triển khai hội đồng chuyên gia đánh giá chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài và chiến lược dân số

Chính phủ Nhật Bản dự kiến thành lập ngay trong tháng này một hội đồng chuyên gia để đánh giá lại các quy định tiếp nhận người lao động nước ngoài, theo thông tin từ các quan chức chính phủ và đảng cầm quyền. Sáng kiến này được xem là chính sách cốt lõi của Thủ tướng Sanae Takaichi, nhằm điều chỉnh lượng tiếp nhận lao động nước ngoài một cách phù hợp hơn với thực tế xã hội và kinh tế hiện nay.

Hội đồng sẽ xem xét các biện pháp quản lý số lượng người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản, từ đó xây dựng chiến lược dân số kèm theo các mục tiêu định lượng cụ thể trong năm tài chính hiện hành. Quá trình nghiên cứu các giải pháp cụ thể sẽ do Bộ trưởng An ninh Kinh tế Kimi Onoda, kiêm nhiệm trách nhiệm về xã hội hòa nhập và ổn định giữa người Nhật và người nước ngoài, đứng đầu.

Trong tháng 1 vừa qua, chính phủ Nhật Bản đã đặt giới hạn tổng cộng 1,23 triệu người cho việc tiếp nhận lao động nước ngoài dưới hai diện cư trú: "người lao động có kỹ năng đặc định" và mô hình "việc làm phát triển kỹ năng" thay thế cho chương trình thực tập kỹ thuật trước đó. Tuy nhiên, các hình thức cư trú khác như "du học sinh" hay "đào tạo" vẫn chưa có hạn ngạch cụ thể.

Hội đồng chuyên gia sẽ tập trung thảo luận về việc có nên áp đặt giới hạn cho các diện cư trú khác cũng như khu vực tiếp nhận cụ thể. Ngoài ra, cách thức xử lý các trường hợp người nước ngoài đã cư trú tại Nhật Bản cùng người thân đi kèm cũng sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng.

Trong cuộc đua tranh chức Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do (LDP) năm 2025, Thủ tướng Sanae Takaichi từng nhấn mạnh cần xem xét kỹ lưỡng chính sách tiếp nhận người nước ngoài, đặc biệt đối với các nhóm có sự khác biệt lớn về văn hóa và lối sống. Sau khi trở thành Chủ tịch LDP, bà đã ký kết thỏa thuận liên minh với Đảng Đổi mới Nhật Bản (JIP), cam kết hoàn thiện "chiến lược dân số" bao gồm mục tiêu con số và chính sách tiếp nhận người nước ngoài trong năm tài chính hiện tại.

Tuy vậy, Nhật Bản đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng do tỷ lệ sinh giảm và dân số già hóa nhanh chóng. Cùng với đó, xu hướng dịch chuyển lao động nước ngoài sang các nước khác do đồng yên yếu cũng bắt đầu xuất hiện. Nhiều nghị sĩ LDP và các nhà kinh doanh trong nước cho rằng việc siết chặt quy định có thể không phải là lựa chọn khôn ngoan trong bối cảnh này. Chính phủ vì thế sẽ thận trọng cân nhắc kỹ các phương án có thể áp dụng.

Theo Cơ quan Dịch vụ Nhập cư Nhật Bản, tính đến cuối năm 2025, số người nước ngoài đang sinh sống tại Nhật đã đạt kỷ lục 4,125 triệu người, chiếm hơn 3% tổng dân số. Năm 2023, Viện Nghiên cứu Dân số và An sinh Xã hội Nhật Bản đưa ra dự báo tỷ lệ này sẽ tăng lên 10,8% vào năm 2070. Chưa dừng lại ở đó, chính phủ Nhật Bản nhận định con số này có thể vượt 10% sớm hơn dự tính.

Những dữ liệu này cho thấy áp lực và nhu cầu cấp thiết trong việc hoạch định chính sách tiếp nhận người lao động nước ngoài và chiến lược dân số nhằm duy trì sự ổn định và phát triển của quốc gia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.