Bối cảnh chính trị của Tamil Nadu và quyền lực không tuyệt đối của Thủ tướng

Tamil Nadu, Ấn Độ, vốn nổi tiếng với chính trường đề cao cá nhân và tranh đấu quyền lực quyết liệt. Trong lịch sử bầu cử tại bang này, không một Thủ tướng dù có vị thế vững chắc nào lại không thể bị cử tri bác bỏ. Sự thực này được chứng minh xuyên suốt từ kỳ bầu cử đầu tiên của Quốc hội bang Madras (cũ) năm 1952 cho đến những thập niên gần đây.

Trường hợp đầu tiên ghi nhận việc một Thủ tướng Tamil Nadu thất bại trong cuộc bầu cử xuất phát từ năm 1952, khi Thủ tướng P.S. Kumaraswami Raja thuộc đảng Quốc đại (Congress) bị ứng viên độc lập D.K. Raja đánh bại tại khu vực Srivilliputhur. Đây là dấu mốc thể hiện ngay từ những ngày đầu tiên, quyền lực chính trị không phải bất khả xâm phạm.

Cuộc bầu cử lịch sử năm 1967 làm thay đổi hoàn toàn bản đồ chính trị

Năm 1967, cuộc bầu cử Quốc hội bang mang tính bước ngoặt khi Đảng Dravida Munnetra Kazhagam (DMK) - một đảng khu vực - lần đầu tiên lên nắm quyền, thay thế cho Đảng Quốc đại sau nhiều thập kỷ thống trị. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Ấn Độ độc lập, một đảng khu vực thành công vượt qua đảng toàn quốc để chiếm đa số.

Giai đoạn này cũng là lúc phong trào chống Hindi diễn ra mạnh mẽ và bạo lực, do DMK lãnh đạo, thu hút nhiều sinh viên tham gia và gây mất ổn định xã hội. Đồng thời, giá cả hàng hóa tiêu dùng tăng cao đã khiến người dân bất mãn với chính quyền Đảng Quốc đại tại Tamil Nadu.

Chính vì thế, trong cuộc bầu cử này, Thủ tướng đương nhiệm M. Bhaktavatsalam đã chịu thất bại tại khu vực Sriperumbudur trước ứng viên DMK D. Irajarathinam với cách biệt 8.926 phiếu. Ông Bhaktavatsalam thu được 41.655 phiếu, thất bại này tượng trưng cho sự sụp đổ của chế độ Đảng Quốc đại ở bang này.

Tương tự, K. Kamaraj - Chủ tịch Quốc hội của Đảng Quốc đại và là một trong những nhân vật chính trị có ảnh hưởng nhất Ấn Độ lúc bấy giờ - cũng thua cử ở đơn vị Virudhunagar trước ứng viên DMK trẻ P. Seenivasan với khoảng cách sít sao 1.285 phiếu. Seenivasan sau đó nhấn mạnh sự hỗ trợ tích cực của sinh viên và việc vận động tại các vùng nông thôn thiếu cơ sở hạ tầng là yếu tố chiến thắng quan trọng.

Tổng thể kết quả bầu cử làm năm bộ trưởng nội các Đảng Quốc đại cùng với Bhaktavatsalam và Kamaraj đều thất bại, cho thấy mức độ tàn phá sâu rộng Đảng Quốc đại tại Tamil Nadu. Bhaktavatsalam khi chấp nhận thất bại đã gửi lời chúc mừng tới DMK, tân chính quyền mới.

Thập niên 1990: Sự sụp đổ của Jayalalitha và làn sóng mới chính trị

Sau gần ba thập kỷ không có Thủ tướng đương nhiệm nào bị đánh bại, năm 1996, J Jayalalitha - nhân vật chủ chốt của AIADMK - đã chứng kiến thất bại nặng nề. Jayalalitha từng thắng vang dội nhiệm kỳ 1991, giữ hai ghế trong bang Bargur và Kangeyam sau vụ ám sát Thủ tướng Rajiv Gandhi, tuy nhiên bà chọn giữ lại khu vực Bargur.

Thời điểm đó, chính quyền của bà trở nên mất điểm do bê bối tham nhũng, lối sống xa hoa và thái độ cai trị áp đặt. Sự phẫn nộ dâng cao dẫn đến việc liên minh DMK-Tamil Maanila Congress đắc cử áp đảo. Tại Bargur, Jayalalitha thất bại trước ứng viên DMK E. G. Sugavanam với cách biệt 8.366 phiếu; Jayalalitha chỉ ghi nhận 50.782 phiếu so với 59.148 phiếu của Sugavanam. Đây là sự đảo chiều rõ nét so với chiến thắng năm 1991 với hơn 37.000 phiếu.

Nhà lãnh đạo DMK M. Karunanidhi đã nhận xét chiến thắng của Sugavanam như "một con kiến chui vào tai con voi", minh họa sự áp đảo của phe đối lập lúc đó.

Các trường hợp khác và những nét chấm phá trong lịch sử bầu cử Tamil Nadu

Đại diện DMK, C. N. Annadurai, từng thất bại trong bầu cử năm 1962 ở khu vực Kancheepuram trước đối thủ Quốc đại S.V. Natesa Mudaliar với cách biệt gần 10.000 phiếu. Năm 1967, ông không tham gia bầu cử quốc hội bang mà chọn vào Hạ viện từ khu vực Madras South và trở thành Thủ tướng bang sau đó. Điều này đánh dấu một bước ngoặt sự nghiệp của ông cùng sự vững mạnh của DMK.

Đương kim Thủ tướng M.K. Stalin trải qua ba lần tranh cử tại khu vực Thousand Lights, trong đó ông thua năm 1984, thắng năm 1989 nhưng lại thua năm 1991 trước khi trở thành lãnh đạo cấp cao của DMK.

Quảng cáo300 × 250

Edappadi K. Palaniswami, người kế nhiệm chính thức sau Jayalalitha vào năm 2017, cũng từng thua ở khu vực quê nhà Edappadi trước ứng viên PMK năm 1996. Trong khi đó, M. Karunanidhi, Thủ tướng DMK năm lần, chưa từng một lần thua bầu cử Hạ viện dù có những thắng lợi sít sao và từng biết rút lui khỏi tranh cử theo chiến lược.

Ngược lại với những thất bại, M.G. Ramachandran, người sáng lập AIADMK, chưa từng thua cuộc nào trong các cuộc bầu cử từ 1967 đến 1984, thậm chí chiến thắng từ bệnh viện khi đang dưỡng bệnh. Tuy nhiên, vợ ông, bà Janaki Ramachandran, chịu thất bại thảm hại trong lần tranh cử đầu tiên tại khu vực Andipatti và rút lui khỏi chính trường.

O. Panneerselvam, nguyên Thủ tướng AIADMK, không thua tại các cuộc bầu cử bang kể từ 2001, nhưng thất bại khi tranh cử Hạ viện năm 2024 với tư cách ứng viên độc lập trước khi chuyển sang tranh cử dưới danh nghĩa DMK lần đầu tiên.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Người dân Tamil Nadu có quyền lực kiểm soát lãnh đạo rõ ràng qua các kỳ bầu cử, không ai đứng trên sự lựa chọn của cử tri.
  • Cuộc bầu cử 1967 là bước ngoặt quan trọng, khi DMK lần đầu tiên giành được quyền lực từ Đảng Quốc đại sau nhiều năm thống trị.
  • J Jayalalitha từng có thắng lợi lớn năm 1991 nhưng thất bại nặng nề năm 1996 do sự mất lòng tin của cử tri về tham nhũng và cách thức quản trị.
  • Một số lãnh đạo nổi bật như C.N. Annadurai hay M.K. Stalin có quá trình tranh cử với cả thành công và thất bại, thể hiện sự cạnh tranh chính trị khốc liệt tại bang.
  • M.G. Ramachandran là trường hợp đặc biệt khi không thua một cuộc bầu cử nào, trong khi những người kế nhiệm cũng trải qua các cung bậc thắng - thua khác nhau.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.