Junts từ chối hòa giải với Sánchez sau phán quyết về Luật ân xá ở Tây Ban Nha

Mối liên hệ giữa đảng ủng hộ độc lập ở Catalonia, Junts, và Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã đạt tới điểm không thể quay đầu. Phán quyết của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (TJUE) hôm nay xác nhận tính hợp pháp của Luật ân xá và mở ra khả năng Carles Puigdemont, nhà lãnh đạo phong trào độc lập Catalonia, có thể trở về Tây Ban Nha sau chín năm sống lưu vong. Tuy nhiên, Junts đã nhanh chóng bác bỏ khả năng hòa giải với PSOE, đảng của Sánchez, đồng thời nhấn mạnh rằng phán quyết này không phải là thành quả nhờ nỗ lực của chính phủ hiện tại.

Trong cuộc trao đổi với El Mundo, các nguồn tin từ ban lãnh đạo Junts khẳng định: “Phán quyết này không giúp mở đường để quay lại với PSOE. Chúng tôi không cảm thấy có nghĩa vụ hay nợ nần gì với Sánchez hay đảng của ông ấy.” Trái lại, đảng này thấy phán quyết là kết quả của sự kiên trì riêng và không liên quan tới PSOE.

Junts cũng nhắc đến những cam kết chưa đầy đủ hoặc chưa được thực hiện của Chính phủ Sánchez đối với người dân Catalonia. Đây là nguyên nhân khiến mối quan hệ giữa đảng và PSOE càng thêm căng thẳng và dẫn tới việc Puigdemont chính thức cắt đứt quan hệ với Thủ tướng vào tháng 10 năm 2025.

Trong số các thỏa thuận bất thành, Junts đề cập tới việc chuyển giao quyền kiểm soát di cư cho chính quyền Catalonia, vốn vẫn đang nằm chờ phê duyệt tại Quốc hội Tây Ban Nha. Ngoài ra, việc công nhận tiếng Catalan là ngôn ngữ chính thức trong các cơ quan của Liên minh châu Âu vẫn bị cản trở bởi sự phản đối của một số quốc gia thành viên. Thêm vào đó, các cam kết gần đây như miễn thuế VAT cho những người làm việc tự do có doanh thu dưới 85.000 euro, dù được Sánchez hứa vào tháng 3 năm 2026, cũng chưa được thực thi do quan hệ giữa hai bên đã đổ vỡ.

Ban lãnh đạo Junts nhấn mạnh: “PSOE cần thực hiện các cam kết với người Catalonia, đó là nhiệm vụ của họ, hoặc từ chức để nhường chỗ cho người có khả năng thực hiện được.” Đây là cách ám chỉ giải pháp mà đảng này đề xuất nhằm giải quyết bế tắc của chính phủ hiện tại do thiếu đa số trong Quốc hội và các vụ bê bối tham nhũng đang vây quanh PSOE và Thủ tướng Sánchez.

Junts đã đặt tên cho phương án này là "đường Starmer", ám chỉ ví dụ của Thủ tướng Anh khi từ chức và nhường vị trí cho người kế nhiệm Andy Burnham. Mới đây, đảng của Míriam Nogueras trong Quốc hội Tây Ban Nha đã đề xuất sẵn sàng ủng hộ một người kế nhiệm Sánchez, miễn sao người này cam kết tháo gỡ những thỏa thuận đã bị đình trệ.

Tuy vậy, Junts vẫn từ chối tham gia vào các cuộc tranh cử nhằm thay thế Sanchez với sự hỗ trợ của các đảng đối lập như Partido Popular và Vox, vì biện pháp đó sẽ dẫn đến việc tổ chức bầu cử sớm, điều mà Junts không mong muốn.

Phía Chính phủ Tây Ban Nha, bất chấp sự xa cách với Junts, tập trung tuyên bố hoan nghênh phán quyết của Tòa án châu Âu. Bộ trưởng Bộ Tổng thống, Félix Bolaños, nhấn mạnh rằng phán quyết đem lại sự "hòa giải", nêu lại thông điệp đoàn kết dân tộc mà Thủ tướng Sánchez thường sử dụng kể từ khi ban hành các án ân xá năm 2021 dành cho lãnh đạo phong trào ly khai.

Bolaños cho rằng nếu các nhà lãnh đạo phong trào ly khai bị bỏ tù, đó sẽ là hành động trả thù thay vì thúc đẩy sự đoàn kết của đất nước. Ông cũng thừa nhận việc Carles Puigdemont và Oriol Junqueras, lãnh đạo đảng ERC, đã vi phạm Hiến pháp Tây Ban Nha.

Giống như chủ tịch Generalitat, Salvador Illa, Bộ trưởng Bolaños đã kêu gọi Tòa án Tối cao Tây Ban Nha áp dụng Luật ân xá cho các nhà lãnh đạo tổ chức cuộc trưng cầu dân ý ly khai ngày 1-10-2017. Ông cho biết luật này đã được Hội đồng Hiến pháp và Tòa án Công lý EU xác nhận và cần sớm được thực thi.

Jordi Turull, Tổng thư ký Junts, cùng với Puigdemont đã tham khảo ý kiến về phán quyết này qua hội nghị truyền hình và kêu gọi sớm giải quyết tình trạng của những người ủng hộ độc lập bị truy tố nhưng chưa được ân xá.

Ngoài ra, Phó lãnh đạo Junts cũng phản ứng gay gắt trước phát biểu của Bộ trưởng Giao thông, Óscar Puente, người cho rằng nếu là Puigdemont, ông sẽ về nước đối mặt với việc bị bắt và đi tù. Junts gọi bình luận này là thể hiện "sự tầm thường và thiếu nghiêm túc".

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.