Các nước bước vào lộ trình cấm mạng xã hội dành cho trẻ em và thanh thiếu niên

Gần đây, vấn đề trẻ em và thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội đã nhận được sự quan tâm của nhiều chính phủ trên thế giới. Các quốc gia liên tiếp đề xuất hoặc thực thi các biện pháp cấm hoặc hạn chế trẻ dưới độ tuổi nhất định truy cập vào các nền tảng mạng xã hội phổ biến nhằm đối phó với những tác động tiêu cực như bạo lực mạng, nghiện mạng xã hội, các vấn đề sức khỏe tâm thần, và nguy cơ bị xâm hại trực tuyến.

Australia trở thành quốc gia đầu tiên áp dụng luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội kể từ tháng 12 năm 2025, với các nền tảng bị cấm gồm Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, Twitch, và Kick, ngoại trừ WhatsApp cũng như YouTube Kids. Những công ty không tuân thủ quy định có thể bị phạt lên đến 49,5 triệu đô la Australia (khoảng 34,4 triệu đô la Mỹ).

Tiếp nối mô hình của Australia, nhiều nước cũng đang triển khai hoặc chuẩn bị các đạo luật tương tự. Austria dự kiến ban hành luật hạn chế trẻ em dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội trước tháng 6 năm 2026. Canada đưa ra dự luật an toàn kỹ thuật số vào đầu tháng 6 nhằm cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, nhưng cho phép công ty chứng minh chính sách bảo vệ người dùng trẻ để tránh bị cấm hoàn toàn. Quá trình xem xét dự luật có thể mất khoảng một năm.

Ở châu Âu, Denmark dự kiến áp dụng lệnh cấm dành cho trẻ em dưới 15 tuổi, được sự ủng hộ từ các đảng trong liên minh cầm quyền và đối lập, dự kiến luật có hiệu lực vào giữa năm 2026. Bộ kỹ thuật số Đan Mạch cũng ra mắt ứng dụng "bằng chứng kỹ thuật số" hỗ trợ xác thực tuổi để thực thi luật.

Pháp đã thông qua luật vào ngày 21 tháng 7 năm 2026, cấm trẻ em dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội, dự kiến áp dụng từ ngày 1 tháng 9. Luật này cũng mở rộng lệnh cấm sử dụng điện thoại di động trong trường trung học, tiếp nối quy định tương tự ở bậc tiểu học và trung học cơ sở.

Tại Đức, lãnh đạo đảng bảo thủ đề xuất quy định cấm trẻ dưới 16 tuổi, nhưng đồng thuận vẫn còn tranh cãi trong liên minh chính phủ. Hy Lạp có kế hoạch áp dụng lệnh cấm từ tháng 1 năm 2027, nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ trẻ khỏi các vấn đề lo âu, mất ngủ và thiết kế gây nghiện của mạng xã hội.

Indonesia vừa công bố cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng trực tuyến phổ biến như YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live và Roblox từ tháng 3 năm 2026. Malaysia cũng lên kế hoạch thực thi lệnh cấm tương tự trong năm 2026.

Thêm vào đó, Ba Lan và Slovenia đang chuẩn bị các dự luật nhằm hạn chế người dùng trẻ dưới 15 tuổi trên mạng xã hội. Tại Tây Ban Nha, thủ tướng lên kế hoạch cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời đề xuất luật buộc các nhà quản lý mạng xã hội chịu trách nhiệm cá nhân về hành vi kích động thù địch trực tuyến.

Ở Thổ Nhĩ Kỳ, quốc hội đã thông qua dự luật hạn chế trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, đang chờ tổng thống Recep Tayyip Erdogan phê chuẩn để trở thành luật.

Trong khi đó, Vương quốc Anh công bố vào tháng 6 năm 2026 ý định cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng phổ biến như Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook và X, với ngoại lệ cho các dịch vụ nhắn tin như WhatsApp và Signal. Các công cụ trí tuệ nhân tạo dạng chatbot hẹn hò sẽ bị giới hạn chỉ cho người trên 18 tuổi. Thủ tướng Keir Starmer thừa nhận khó khăn trong thực thi nhưng vẫn tin tưởng luật có thể được áp dụng từ mùa xuân 2027.

Mặc dù nhiều quốc gia tiến hành các biện pháp hạn chế nhằm bảo vệ trẻ em, các tổ chức như Amnesty Tech cho rằng việc cấm mạng xã hội không hiệu quả, đồng thời nêu ra những lo ngại về quyền riêng tư khi áp dụng các biện pháp kiểm tra tuổi xâm phạm và can thiệp của chính phủ quá mức. Một số chuyên gia cũng đặt câu hỏi về tính khả thi và hiệu quả của các lệnh cấm chung, đặc biệt trong bối cảnh sự phát triển nhanh chóng và đa dạng của công nghệ và hành vi sử dụng mạng xã hội của giới trẻ.

Dù vậy, các chính phủ vẫn tiếp tục đẩy mạnh việc soạn thảo, hoàn thiện và triển khai các đạo luật nhằm giảm thiểu nguy cơ tiềm ẩn cho người dùng trẻ tuổi trên mạng xã hội, trở thành một xu hướng đáng chú ý trên phạm vi toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.