ECB giữ nguyên lãi suất trong bối cảnh lạm phát từ chiến tranh Iran gây áp lực

Vào thứ Năm, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) thông báo sẽ duy trì nguyên trạng các mức lãi suất trong ngắn hạn, đồng thời thể hiện sự cảnh giác cao độ trước những biến động kinh tế liên quan đến cuộc chiến đang diễn ra tại Iran. Quyết định này được đưa ra sau khi ECB đã tăng lãi suất vào tháng trước và hé lộ khả năng tiếp tục nâng lãi suất trong tương lai. Tuy nhiên, các dữ liệu kinh tế gần đây tương đối ổn định đã giảm bớt sự cấp thiết về mặt chính sách.

Dù vậy, quyết định giữ nguyên lãi suất của ECB trùng thời điểm giá dầu thô tương lai lại vượt ngưỡng 100 USD một thùng và các cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran tiếp tục tăng cường, trở thành hiện tượng xảy ra thường nhật.

Ngân hàng trung ương có trụ sở tại Frankfurt cho biết triển vọng giá năng lượng hiện tại vẫn phù hợp với dự báo từ tháng 6, dù mức giá này vẫn ở mức cao so với thời điểm trước xung đột ở Trung Đông.

Trong thông báo chính thức, ECB nhận định "sự không chắc chắn vẫn ở mức cao và tác động đầy đủ của cú sốc năng lượng đến lạm phát chưa được thể hiện hết". Do đó, ngân hàng này đang theo dõi chặt chẽ cường độ, thời gian kéo dài của cú sốc và các hệ quả gián tiếp, cũng như ảnh hưởng vòng hai lên nền kinh tế.

Đại diện ECB khẳng định cam kết kiểm soát lạm phát ổn định quanh mục tiêu 2% trong trung hạn và sẽ áp dụng phương thức điều chỉnh dựa theo dữ liệu kinh tế tại từng cuộc họp, mở cửa cho khả năng tăng lãi suất nếu cần thiết.

Hiện mức lãi suất cơ bản gồm: lãi suất cơ sở tiền gửi là 2,25%, lãi suất tái cấp vốn chính 2,40%, và lãi suất cấp tín dụng biên 2,65%. Các mức này đã giảm so với đỉnh điểm 4,5% trong năm 2023 khi áp lực lạm phát tăng vọt do dịch COVID và cuộc xung đột Nga – Ukraine.

Các lãi suất này là khoản phí mà ECB áp dụng đối với các tổ chức vay và gửi tiền, không phải lãi suất áp dụng trực tiếp cho vay mua nhà hay gửi tiết kiệm cá nhân, nhưng ảnh hưởng tới các mức lãi suất đó trên thị trường.

Trong một cuộc họp báo sau đó, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết một số thành viên trong hội đồng quản trị đã cân nhắc việc tăng lãi suất trong cuộc họp tháng này. Bà nhấn mạnh cú sốc năng lượng có thể trở nên nghiêm trọng hơn và kéo dài, với tác động rộng hơn lên giá cả và tiền lương so với dự đoán hiện tại. Bà cảnh báo rằng giá năng lượng duy trì ở mức cao càng lâu thì càng có xu hướng đẩy lạm phát tổng thể tăng lên qua các hiệu ứng gián tiếp và chu kỳ vòng hai.

Lagarde cũng chỉ ra những dấu hiệu tích cực về tình hình lao động, hoạt động công nghiệp và kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng của châu Âu. Bà nhận định phần lớn áp lực lạm phát hiện nay chủ yếu bắt nguồn từ giá năng lượng, trong khi giá các mặt hàng thiết yếu khác như thực phẩm đã ổn định hơn. Chỉ số lạm phát khu vực sử dụng đồng euro giảm từ 3,2% trong tháng 5 xuống còn 2,8% tháng 6, nhưng lạm phát năng lượng vẫn ở mức cao lần lượt 10,8% và 8,5% trong hai tháng này.

Việc ECB duy trì mức lãi suất hiện tại thể hiện sự thận trọng trong bối cảnh áp lực lạm phát chủ yếu đến từ thị trường năng lượng và những bất ổn địa chính trị chưa có hồi kết. Tăng lãi suất được xem là công cụ nhằm hạn chế lạm phát thông qua việc làm tăng chi phí vay, khiến các khoản vay tiêu dùng và đầu tư không thiết yếu giảm, từ đó kéo hạ cầu và giá cả chung.

Tuy nhiên, với những dữ liệu kinh tế tương đối ổn định và khả năng tình hình chiến sự gây ra biến động phức tạp khó đoán, ECB quyết định tiếp tục thu thập thêm thông tin để có quyết định chính sách phù hợp hơn trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.