Lý thuyết Top Gun: Maverick qua góc nhìn của Pete Hegseth và ảnh hưởng tới quân đội Mỹ

Phim "Top Gun" (1986) giới thiệu Pete “Maverick” Mitchell khi còn là một thiếu tá ưu tú ở trường huấn luyện phi công chiến đấu của Hải quân Mỹ. Dù không nêu rõ tuổi tác, nhưng có thể nhận định lúc đó Maverick đang ở khoảng giữa hoặc cuối 20 tuổi. 36 năm sau, trong phần tiếp theo "Top Gun: Maverick", nhân vật vẫn tiếp tục bay lượn trên bầu trời dù đã ngoài 60; phong độ của anh vẫn ấn tượng với chiếc kính phi công và nụ cười quyến rũ. Tuy nhiên, Maverick vẫn dừng lại ở cấp bậc đại tá, trong khi đồng nghiệp Iceman đã leo lên trở thành đô đốc bốn sao đứng đầu Hạm đội Thái Bình Dương.

Maverick đại diện cho kiểu người sắt đá, kiên định gắn bó với đam mê bay bất chấp các hệ quả trong sự nghiệp, điều này được thể hiện xuyên suốt bộ phim. Một đô đốc do Ed Harris thủ vai thẳng thừng nhận xét về hồ sơ của Maverick: "Anh không thể được thăng chức hay nghỉ hưu, và bất chấp mọi nỗ lực, anh cũng không chịu chết". Hình ảnh này đại diện cho sự trì trệ về mặt phát triển cá nhân và sự nghiệp dù thời gian trôi qua.

Kịch bản về Maverick có nhiều điểm không thực tế, nhưng lại phản ánh khá chính xác tâm lý của Pete Hegseth, người giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ từ tháng 1/2025. Dù tuổi còn trẻ hơn Maverick, nhưng Hegseth bị nhận xét vẫn có tư duy như một sĩ quan cấp dưới trong quân đội chứ không phải là một vị lãnh đạo cấp cao trong Chính phủ Mỹ.

Từng gia nhập Quân đoàn Vệ binh Quốc gia sau khi tốt nghiệp đại học, Hegseth có kinh nghiệm chiến trường với cương vị trưởng trung đội tại Iraq năm 2005 và huấn luyện quân địa phương Afghanistan năm 2011. Ông tập trung vào các chiến thuật và mệnh lệnh cấp đơn vị, khinh thường các vấn đề phức tạp và pháp lý trong quân đội. Năm 2021, ông là thiếu tá nhưng đã rời quân ngũ sau khi bị cáo buộc liên quan tới một hình xăm nhạy cảm. Sau đó, Hegseth trở thành dẫn chương trình truyền hình trên Fox News rồi được Tổng thống Donald Trump chọn làm Bộ trưởng Quốc phòng một cách bất ngờ.

Từ khi giữ chức Bộ trưởng, Hegseth thường biểu hiện quan điểm và hành xử giống như một trung đội trưởng hơn là thành viên Nội các. Ông tập trung vào các khía cạnh vật lý như độ dày cân nặng của các tướng lĩnh và thể lực bản thân, thường xuyên đăng tải các video tập luyện trên mạng xã hội. Ông cũng phản đối râu quai nón trong quân đội – hành động khiến nhiều sĩ quan thắc mắc.

Trong bối cảnh Mỹ đối diện các cuộc xung đột căng thẳng, bao gồm chiến tranh với Iran, nguy cơ bùng nổ xung đột lớn với Trung Quốc và cuộc cách mạng công nghệ trong quân sự, sự quan tâm của Hegseth đến các chi tiết thể lực nhỏ nhặt, như xét nghiệm nồng độ testosterone với quân nhân trên 30 tuổi, gây nhiều tranh luận. Các chuyên gia quân sự cho rằng ông thiếu tầm nhìn cấp cao và kinh nghiệm thực tiễn để lãnh đạo lực lượng gần 3 triệu người trên toàn cầu.

Một trong những biểu hiện rõ ràng cho sự khác biệt về cách tiếp cận giữa Hegseth và các lãnh đạo quân sự truyền thống là vụ bay trình diễn của đội Blue Angels trên bờ biển Florida vào tháng trước. Một chiếc F/A-18 Super Hornet bay ở độ cao thấp nguy hiểm, gây xáo trộn cho người dân trên bờ, dẫn đến một cuộc điều tra nội bộ. Các chỉ huy quân đội đều nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn là tối quan trọng, trong khi Hegseth đăng tải trạng thái trên mạng xã hội với tính châm biếm, cho biết các flyover sẽ tiếp tục cho đến khi tinh thần lên cao.

Ông cũng từng can thiệp vào việc đình chỉ các phi công trực thăng National Guard và Apache bay gần khu vực dân cư, thậm chí còn bay cùng với nghệ sĩ ủng hộ phong trào MAGA Kid Rock. Các hành động này làm suy yếu văn hóa kỷ luật trong quân đội vốn dựa trên sự tuân thủ, thứ bậc và tổ chức, được xem là yếu tố hàng đầu giúp quân đội vận hành hiệu quả trong các nhiệm vụ khó khăn.

Theo cựu phi công Guy Snodgrass, Hegseth nói đến tuân thủ và trật tự nhưng lại hành xử phá vỡ chuỗi mệnh lệnh, khiến các chỉ huy và binh sĩ rối loạn phương hướng. Điều này rất nguy hiểm, nhất là với những binh sĩ trẻ chưa có đủ kinh nghiệm và nhạy cảm với tính kỷ luật. Một cựu sĩ quan quân đội cảnh báo nếu các chỉ huy bắt đầu bỏ qua vi phạm thì đó chính là dấu hiệu đổ vỡ của kỷ luật quân đội.

So sánh giữa Hegseth và Maverick trong "Top Gun: Maverick" cho thấy hình ảnh một lãnh đạo quân sự kiên định theo phong cách cấp dưới, thiếu sự trưởng thành cần thiết cho vị trí quản lý cấp cao. Những chiến lược như trong phim với các đòn tấn công không kích rầm rộ lên cao còn rất nhiều khía cạnh thực tế phức tạp mà chính trị gia và quân đội Mỹ đang phải đối mặt trong thực tế.

Đây là bức tranh sống động về một bộ trưởng quốc phòng bị chỉ trích đang bám chặt tư duy sĩ quan trung đội, gây nhiều tranh cãi và có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của quân đội Mỹ trong giai đoạn nhiều biến động hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.