A Useful Ghost - phim hài đen Thái Lan khám phá bóng ma bi thương của quá khứ đất nước

A Useful Ghost là bộ phim đầu tay đầy khí chất của đạo diễn trẻ 39 tuổi người Thái Lan Ratchapoom Boonbunchachoke. Tác phẩm giành giải thưởng cao nhất tại Tuần lễ Phê bình Liên hoan phim Cannes năm 2023, gây chú ý nhờ phong cách điện ảnh đầy tự tin và chất lượng nghệ thuật cao. Phim kết hợp yếu tố đen tối và siêu nhiên để phác họa nỗi đau quốc gia Thái Lan thông qua những bóng ma không thể yên nghỉ sau nhiều bi kịch chính trị và xã hội.

Tác phẩm xoay quanh các bóng ma của những sự kiện lịch sử đen tối ở Thái Lan như cuộc đàn áp đẫm máu năm 2010, các cuộc đảo chính năm 2006 và 2014, cùng những vụ biểu tình bạo lực tại Đại học Thammasat năm 1976. Bên cạnh đó, phim cũng mang đến câu chuyện về những người thân đã qua đời nhưng vẫn chưa thể yên nghỉ, thể hiện một mặt bi thương và phức tạp của quá khứ đất nước. Phong cách dựng phim mang tính nghệ thuật với các khung hình mơ hồ kết hợp kỹ thuật cắt ghép sắc nét, tạo nên hiệu ứng vừa ám ảnh vừa đầy chất thơ kỳ bí.

Không ít khán giả nhận thấy A Useful Ghost như một biến tấu hài hước của các phim mang chủ đề linh hồn có chiều sâu tâm linh như Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives và Cemetery of Splendour của đạo diễn Thái Joe Weerasethakul. Phim cũng gợi nhớ đến cảm giác ma mị tương tự các phim phương Tây như Ghost hay Truly, Madly, Deeply.

Câu chuyện bắt đầu với một học giả người đồng tính, Wisarut Homhuan, đang nghiên cứu biểu tượng học của phù điêu trên Đài tưởng niệm Dân chủ ở Bangkok. Anh kinh ngạc khi chiếc máy hút bụi mới mua liên tục nhả ra những đám bụi độc hại vừa hút vào. Sau khi gọi dịch vụ sửa chữa, thợ Krong đến và tiết lộ nhà máy sản xuất máy hút bụi bị ám bởi một bóng ma - đó là Tok, một công nhân tử vong vì bụi độc và trở về dưới dạng poltergeist.

Câu chuyện còn xoay quanh gia đình chủ xưởng: Nat, cô con dâu trẻ qua đời khi sinh vì bụi độc, đã nhập vào một trong những máy hút bụi. Chiếc máy này sống dậy và cố gắng có một cuộc tiếp xúc tình dục với March, chồng cô, người đang đau buồn sâu sắc. Nhưng Nat sau đó bị mẹ chồng Suman và Bộ trưởng Chính phủ Dr Paul thuyết phục giúp chính quyền làm theo ý muốn bằng cách xâm nhập vào giấc mơ của những công nhân đang giữ những ký ức cấm kỵ cho chính quyền.

A Useful Ghost phản ánh một xã hội Thái Lan đang cố gắng xóa bỏ và phủ nhận quá khứ đầy tranh cãi. Việc tháo dỡ các phù điêu trên Đài tưởng niệm Dân chủ được phim lấy làm biểu tượng cho sự xoá sổ lịch sử theo chiều hướng có lợi cho chính quyền. Mối quan hệ phức tạp giữa các bóng ma đại diện cho nhiều thế lực khác nhau, từ người thân cho đến bộ máy chính quyền chuyên quyền, làm nổi bật sự áp đặt và đàn áp ký ức lịch sử cũng như tâm linh.

Thêm vào đó, phim còn khai thác những khía cạnh rối rắm về quyền kiểm soát thân thể và tâm hồn người chết, như việc cô Nat bị dùng để phục vụ mục đích chính trị, thậm chí liên quan đến một kế hoạch đông lạnh trứng và các thủ tục sinh sản tưởng tượng, tạo nên một sự châm biếm gay gắt về quyền lực và kiểm soát con người ngay cả sau khi từ trần.

Bộ phim đã công chiếu trên Mubi từ ngày 24 tháng 7, hứa hẹn mang đến cho khán giả yêu phim Thái Lan một góc nhìn mới mẻ, vừa hài hước vừa u ám về lịch sử và xã hội nước này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.