Luật tái xét xử mới của Nhật Bản gây thất vọng cho các nạn nhân bị kết án oan

Nhật Bản vừa chính thức áp dụng phiên bản sửa đổi của Bộ luật Tố tụng Hình sự, lần xem xét hệ thống tái xét xử đầu tiên kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tuy nhiên, các chuyên gia và những người trong cuộc lại bày tỏ sự thất vọng khi nhận định rằng luật mới chưa thật sự đứng về phía các nạn nhân bị kết án oan, đồng nghĩa với việc mục tiêu hỗ trợ họ được giải thoát nhanh chóng vẫn khó có thể thực hiện.

Luật sửa đổi đặt ra một số quy định cụ thể cho quá trình xử lý các đơn xin tái xét xử, khắc phục tình trạng "chênh lệch tái xét xử" - là các khác biệt trong cách xử lý đơn theo thẩm quyền của từng thẩm phán. Song, hiệu quả thực tế của luật mới bị nghi ngờ, đặc biệt liên quan đến phạm vi công khai bằng chứng.

Đạo luật mới cho phép tòa án yêu cầu viện kiểm sát cung cấp bằng chứng cần thiết để ra quyết định, nhưng phạm vi này bị giới hạn chỉ đối với "bằng chứng liên quan đến lý do xin tái xét xử." Điều này có thể khiến phạm vi cung cấp bằng chứng bị thu hẹp so với trước đây.

Trước đó, trong một vụ án giết người cướp tài sản ở tỉnh Shiga, các tấm phim âm bản được viện kiểm sát cung cấp theo khuyến nghị của tòa án đã trở thành bằng chứng quyết định giúp mở ra phiên tái xét xử vào tháng 2 năm 2026.