Thách thức và cơ hội trong hợp tác kinh tế Singapore - Malaysia
Trong phát biểu kết thúc chuyến thăm chính thức kéo dài bốn ngày tại Malaysia ngày 15/7, Chủ tịch Singapore Tharman Shanmugaratnam chia sẻ các doanh nghiệp tại Singapore có thể đối mặt thách thức do quan hệ kinh tế song phương với Malaysia ngày càng sâu sắc hơn. Tuy nhiên, ông khẳng định những bước tiến trong hợp tác này như Khu Kinh tế Đặc biệt Johor-Singapore (JS-SEZ) và Dự án Tuyến tàu điện nhanh liên kết Woodlands - Johor Bahru (RTS Link) sẽ mang lại lợi ích tổng thể cho cả hai nước, tăng cường khả năng bổ trợ kinh tế giữa Singapore và Johor.
JS-SEZ được thành lập năm 2025 nhằm thúc đẩy đầu tư, luồng nhân lực và hoạt động thương mại xuyên biên giới giữa Singapore và Johor. Đường RTS, dự kiến đi vào hoạt động tháng 1/2027, sẽ nâng cao hơn nữa kết nối giữa hai địa phương quan trọng này. Ông Tharman thẳng thắn nhìn nhận "không có gì là bí mật khi một số doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành dịch vụ tại Singapore, sẽ chịu thiệt trong quá trình này. Tuy nhiên, sẽ có những người được hưởng lợi và trên toàn cục, cả Singapore và Malaysia đều là người thắng cuộc."
Chiến lược song phương và tham vọng khu vực chung
Ông Tharman còn khẳng định hai nước có sự đồng thuận về chiến lược phát triển rộng hơn tại khu vực ASEAN, khi cả Singapore và Malaysia nhìn nhận khu vực là một “trung tâm năng lượng xanh và sức mạnh xử lý” đòi hỏi sự hợp lực trong các lĩnh vực năng lượng sạch và kinh tế số. Việc cùng phối hợp trong lĩnh vực này sẽ nâng cao vị thế ASEAN trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phân mảnh.
Singapore và Malaysia cũng thống nhất trong những quan điểm đối ngoại quan trọng như việc tôn trọng Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), duy trì lối đi an toàn qua eo biển Malacca và Singapore không bị áp phí hoặc khoản phí bất hợp pháp. Ba nước ven biển Indonesia, Malaysia và Singapore đang hợp tác với các bên sử dụng đường biển nhằm bảo đảm an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường, dựa trên cơ chế đóng góp tình nguyện.
Ông Tharman cũng nhấn mạnh sự nhất trí trong việc duy trì thị trường mở cho thương mại và đầu tư toàn cầu, đồng thời đa dạng hóa liên kết thương mại để tránh bị ép vào các khối chính trị có tính phân cực như do Mỹ hoặc Trung Quốc dẫn đầu. Theo ông, Singapore và Malaysia cùng chia sẻ tư duy về tầm quan trọng của sự đa phương và hợp tác quốc tế ở tầm khu vực và toàn cầu.
Quan hệ giao lưu giữa các bang và hợp tác phát triển bền vững
Trong suốt chuyến thăm, ông Tharman đã gặp gỡ nhiều lãnh đạo quan trọng của Malaysia, trong đó có Quốc vương Sultan Ibrahim và Thủ tướng Anwar Ibrahim, cũng như nhà vua và các quan chức cao cấp của bang Selangor như Sultan Sharafuddin Idris Shah và Thủ hiến Amirudin Shari. Nội dung trao đổi không chỉ xoay quanh các vấn đề về an ninh lương thực, năng lượng, phát triển kinh tế mà còn đề cập đến giáo dục nghề nghiệp, cải tạo sông Singapore và biện pháp phòng chống lũ lụt.
Ông nhấn mạnh bang Selangor quan tâm mượn kinh nghiệm phát triển của Singapore để ứng dụng cho các sáng kiến cải tạo và phát triển. Những công ty Singapore như SIA Engineering cũng tiếp tục đầu tư mạnh mẽ ở Selangor, với các hoạt động bảo trì và sửa chữa máy bay tại sân bay Subang.
Hướng tới thế hệ tương lai và hợp tác văn hóa
Chủ tịch Tharman kỳ vọng hợp tác sâu rộng hơn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho thế hệ trẻ hai nước thông qua các chương trình học tập, thực tập và khởi nghiệp chung, qua đó tăng cường quan hệ gắn bó về mặt nhân văn và xã hội. Ông khẳng định không gì có thể bù đắp cho việc sống, học tập và trải nghiệm cùng nhau nhiều lần để xây dựng tình bạn bền vững và sự hiểu biết sâu sắc về nhau.
Bên cạnh đó, Tharman cũng kêu gọi phát huy hơn nữa mối liên kết văn hóa giữa Singapore và Malaysia, bằng cách làm mới những giá trị truyền thống để phù hợp và hấp dẫn giới trẻ, nhằm tạo ra nền tảng gắn bó lâu dài hơn giữa hai quốc gia láng giềng này.
Những điều rút ra từ bài viết
- Việc tăng cường hợp tác kinh tế giữa Singapore và Malaysia đem lại lợi ích tổng thể dù một số doanh nghiệp chịu thiệt.
- Khu Kinh tế Đặc biệt Johor-Singapore và tuyến tàu nhanh RTS Link là nhân tố quan trọng thúc đẩy kết nối và phát triển kinh tế song phương.
- Sự phối hợp giữa Singapore và Malaysia góp phần làm mạnh hơn vai trò của ASEAN trong lĩnh vực năng lượng xanh và kinh tế số.
- Hai nước đồng thuận duy trì an ninh hàng hải và tôn trọng luật pháp quốc tế trong khu vực eo biển Malacca và Singapore.
- Hợp tác văn hóa và chương trình cho thế hệ trẻ được xem là yếu tố quan trọng trong tăng cường quan hệ bền vững giữa hai quốc gia.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.




