Airbus A400M lần đầu tham gia dập cháy rừng tại Pháp với hệ thống chứa nước đặc biệt

Trong bối cảnh các đám cháy rừng nghiêm trọng đồng loạt bùng phát ở nhiều khu vực thuộc châu Âu, chính phủ Tây Ban Nha đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia dành cho nhiều vùng. Trong khi đó, Pháp ghi nhận các đám cháy lan rộng trên vùng đất Địa Trung Hải, gần thủ đô Paris tại Fontainebleau cũng như trên diện tích rộng lớn quanh Bordeaux. Lượng đám cháy tăng cao khiến nguồn máy bay chữa cháy hiện còn hạn chế trở nên quá tải, đặt ra câu hỏi về năng lực ứng phó kịp thời.

Pháp đã quyết định tận dụng máy bay vận tải quân sự bốn động cơ tuốc bin cánh quạt Airbus A400M lần đầu tiên để tham gia các nhiệm vụ chữa cháy thực tế. Đây được xem là bước đột phá nhờ hệ thống chứa nước dạng Roll-On-Roll-Off được Airbus phát triển riêng cho mẫu máy bay này từ năm 2022, giúp máy bay có thể biến thành thiết bị chữa cháy linh hoạt khi cần. Bồn chứa có khả năng tích trữ 20.000 lít nước và có thể tháo rời khi không sử dụng.

Tuy nhiên, hệ thống chữa cháy trên A400M chưa được chứng nhận hoàn toàn. Mặc dù Airbus đã tiến hành các thử nghiệm đầy hứa hẹn trong mùa hè 2024 và 2025 tại Tây Ban Nha và Pháp, việc chứng nhận cuối cùng vẫn đang chờ hoàn tất. Đội bay quân sự cũng cần được huấn luyện kỹ càng vì các phi vụ chữa cháy đòi hỏi bay thấp trên đám cháy, phải phun nước chính xác để tránh bốc hơi trên không. Điều này gây ra những thử thách về ổn định chuyến bay khi gặp phải nhiễu loạn không khí và điều kiện tầm nhìn kém.

Trong những ngày tới, quân đội Pháp dự kiến sẽ cho phép các nhiệm vụ chữa cháy đầu tiên bằng A400M được cải tiến bay qua các khu vực cháy rừng dọc bờ Đại Tây Dương. Chính phủ Pháp đã đề nghị Airbus hỗ trợ, đồng thời các chuyến bay sẽ do phi công quân đội vận hành. Tương tự, không quân Tây Ban Nha cũng lên kế hoạch triển khai các lượt chữa cháy bằng máy bay này.

Điểm nổi bật của hệ thống chữa cháy trên A400M là các kết nối trong bình chứa nước được thiết kế tương thích với hệ thống tiếp nước của đội cứu hỏa dưới mặt đất. Khi máy bay hạ cánh, các xe cứu hỏa có thể tiếp nước vào bình chứa với 20.000 lít nước trong vòng chưa đến 10 phút, giúp máy bay nhanh chóng cất cánh tiếp tục nhiệm vụ. Dung tích này cho phép A400M xả lượng nước gấp ba lần so với máy bay chữa cháy Canadair-415 đang hoạt động phổ biến tại Địa Trung Hải và Fontainebleau.

Mặc dù hệ thống này thực sự hiệu quả, các khách hàng quân sự của A400M trước đây chưa từng đặt mua bồn chứa chữa cháy riêng biệt. Do vậy Airbus dự kiến sẽ cho mượn thiết bị này cho quân đội Pháp và Tây Ban Nha nhằm thu thập kinh nghiệm thực tế.

So với phương pháp của châu Âu, Mỹ lại hướng đến việc tùy biến hoặc đặt hàng những máy bay vận tải như Lockheed-Hercules có bốn động cơ dưới dạng phiên bản chữa cháy "FireHerc" hoặc tái cấu hình các dòng máy bay vận tải – hành khách tiêu chuẩn. Ở Mỹ có nhiều máy bay chữa cháy được chuyển đổi từ các dòng Boeing 737, 757, 767 và các máy bay cánh quạt nhỏ với bồn chứa lớn. Thậm chí các máy bay ba động cơ McDonnell-Douglas DC-10 cũng từng được cải tiến thành máy bay chữa cháy với dung tích lên đến 45.000 lít. Một số chiếc Boeing 747 jumbo đã từng phục vụ chữa cháy với mức 75.000 lít nước trên mỗi lần chở nhưng sau đó được đánh giá là không hiệu quả về mặt kinh tế và bị loại bỏ khỏi biên chế.