Gordie-Howe-Brücke chính thức kết nối Canada và Mỹ trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng

Cây cầu Gordie-Howe, sau tám năm thi công, đã chính thức được khai trương vào ngày 25/7/2026 ở Windsor, Canada. Cây cầu này nối trực tiếp thành phố Windsor với Detroit của bang Michigan, một trong những hành lang công nghiệp và thương mại quan trọng nhất của Bắc Mỹ. Đây được xem là biểu tượng gắn kết đối tác giữa Canada và Hoa Kỳ, hứa hẹn sẽ thúc đẩy lưu chuyển hàng hóa và giao thương hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, thời điểm khai thông cầu lại trùng với giai đoạn quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng trở nên căng thẳng nhất trong nhiều thập kỷ.

Chỉ vài ngày trước lễ khai trương, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã công bố áp thuế 50% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada. Lý do được ông đưa ra là nhằm phản ứng với các chính sách thương mại mà ông cho là gây thiệt thòi cho người nông dân và người lao động Mỹ. Ông cáo buộc Canada áp đặt những điều kiện không công bằng, "đã lợi dụng nước Mỹ trong nhiều năm".

Hậu quả là đại diện chính phủ Mỹ bị từ chối tham dự các hoạt động kỷ niệm lễ khai trương cầu tại Canada, biến sự kiện trở nên kém phần hòa hợp vốn dự kiến. Trong khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì đối thoại với Washington nhưng cũng quyết liệt bảo vệ lợi ích quốc gia: "Bất chấp kết quả các cuộc thương lượng, Canada sẽ nỗ lực hết mình để bảo vệ kinh tế, các gia đình, người lao động và doanh nghiệp của chúng tôi."

Nhiều chuyên gia đánh giá đây là một bước ngoặt trong quan hệ giữa Canada và Mỹ. Tiến sĩ Drew Fagan, chuyên gia khoa học chính trị tại Đại học Toronto, nhận định dưới chính quyền Trump, lợi ích của Mỹ được đặt lên trên hết mà không quan tâm tới lợi ích chung: "Ông Trump chỉ quan tâm đến lợi ích Mỹ mà không để tâm rằng đôi bên đều có thể hưởng lợi trong hiệp định thương mại. Ông ấy giờ coi Canada như một đối thủ hơn là đồng minh."

Khu vực Detroit - Windsor là minh chứng rõ nét cho sự hòa nhập kinh tế giữa hai nước, đặc biệt trong ngành công nghiệp ô tô. Các bộ phận như động cơ, hộp số và nhiều linh kiện khác vượt biên giới nhiều lần trong quá trình lắp ráp. Việc áp thuế mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp và người lao động ở cả hai phía.

Thống đốc bang Michigan, bà Gretchen Whitmer, cảnh báo bang mình sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do nền kinh tế phụ thuộc lớn vào công nghiệp ô tô và nông nghiệp: "Michigan sẽ bị tác động sâu sắc hơn bất kỳ bang nào khác vì kinh tế của chúng tôi gắn chặt với ngành công nghiệp và nông nghiệp."

Ironie thay, Gordie-Howe-Brücke được xây dựng nhằm tăng sự liên kết song phương lại trở thành điểm nóng tranh chấp thương mại. Trước ngày khai trương, Tổng thống Trump đã không đồng ý ngay với các điều khoản về thu phí qua cầu và yêu cầu đàm phán lại phần phân chia doanh thu thu phí.

Để giải quyết tranh cãi, Ottawa đã chấp nhận rằng trong 15 năm đầu, một nửa doanh thu thu phí ròng sẽ được chuyển vào quỹ kinh tế do Mỹ kiểm soát.

Ông Drew Fagan nhận định đây là hành động chưa từng có tiền lệ trong thời gian ông Trump giữ chức: "Tổng thống yêu cầu chia sẻ doanh thu thu phí của một cây cầu mà Mỹ không tham gia tài trợ là một trong những quyết định gây phẫn nộ nhất đối với Canada trong nhiệm kỳ của ông."

Cây cầu Gordie-Howe hứa hẹn sẽ là con đường quan trọng kết nối hàng triệu người và hàng hóa giữa hai quốc gia láng giềng, tuy nhiên chính trị ngày càng tạo ra khoảng cách lớn giữa Canada và Mỹ. Tranh chấp thương mại và thuế quan đang là thách thức lớn đối với mối quan hệ kinh tế vốn chặt chẽ này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.