Bối cảnh lịch sử và sự lan tỏa của chủ nghĩa cộng sản

Cuộc vận động độc lập 3.1 năm 1919 bị đàn áp nghiêm khắc bởi chính quyền Nhật Bản, dẫn tới sự hụt hẫng sâu sắc trong lòng người dân Triều Tiên. Trước đó một năm, cách mạng Bolshevik tại Nga tháng 11/1917 đã tạo ra Nhà nước cộng sản Liên Xô, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho phong trào cộng sản toàn cầu trong đó có người Triều Tiên. Vì Liên Xô cũng là nước láng giềng gần bên, người Triều Tiên kỳ vọng vào sự trợ giúp của nhà nước mới này để giải phóng đất nước khỏi ách đô hộ Nhật Bản.

Liên Xô thành lập Quốc tế Cộng sản (Comintern) vào ngày 2/3/1919 nhằm hỗ trợ các phong trào cộng sản toàn cầu. Chỉ trong giai đoạn 1930-1931, Comintern đã phân bổ khoảng 1,22 triệu bảng Anh cho các tổ chức cộng sản khu vực Viễn Đông, bao gồm Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản, tương đương với hàng nghìn tỷ đồng theo giá trị hiện tại.

Hoạt động và tài trợ của những nhà cộng sản Triều Tiên đầu tiên

Người đầu tiên nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Liên Xô là lãnh đạo cộng sản Triều Tiên di cư, Lee Dong-hwi, người sáng lập Đảng Cộng sản Người Hàn tại Khabarovsk năm 1918. Sau đó, ông chuyển đổi tổ chức thành Đảng Cộng sản Goryeo tại Trung Quốc năm 1921, với Park Heon-young làm bí thư liên đoàn thanh niên. Lee Dong-hwi từng đàm phán trực tiếp với Lênin vào tháng 7/1921 để nhận tài trợ cho việc cộng sản hóa Triều Tiên.

Tuy nhiên bên cạnh nguồn tài chính chính thức, các đảng viên còn huy động tiền cho hoạt động từ các hoạt động bất hợp pháp như sản xuất tiền giả và buôn lậu thuốc phiện, các hành động được ghi nhận từ nhiều báo cáo truyền thông thời đó. Số tiền này được dùng để duy trì hoạt động đảng và các phong trào chính trị xã hội.

Sự ra đời bí mật của Đảng Cộng sản Triều Tiên và vai trò của Park Heon-young

Tháng 4/1925 tại nhà hàng Arthurwon ở Hwanggeumjeong (nay là Euljiro 1-ga), các lãnh đạo cộng sản như Park Heon-young, Kim Jae-bong, Yoon Byung-duk và Kim Yak-su đã họp mặt bí mật và thành lập Đảng Cộng sản Triều Tiên. Đây được xem như bước khởi đầu quan trọng cho con đường chính trị của phong trào cộng sản trên bán đảo.

Ngày hôm sau, tại nhà Park Heon-young ở Hunchong-dong, liên đoàn thanh niên cộng sản Goryeo cũng được thành lập, với Park Heon-young giữ vai trò chủ chốt ở tuổi 25. Sự hình thành của tổ chức này trái với sự cảnh giác gắt gao của cảnh sát Nhật, những người đang tập trung theo dõi hoạt động của các nhà hoạt động chính trị.

Bị phát hiện và đàn áp của chính quyền Nhật

Tuy nhiên, chưa đầy một năm sau, các hoạt động của Đảng Cộng sản Triều Tiên bị lộ do một vụ xô xát tại nhà hàng Shin-ui-ju ngày 22/11/1925, cảnh sát Nhật thu giữ được tài liệu mật của đảng. Hơn 100 người bị bắt giữ trên toàn quốc trong đợt bắt bớ này.

Sự kiện này tạo nên một chấn động lớn trong xã hội Triều Tiên, và dẫn đến các phiên tòa xét xử quy mô, trong đó các nhân vật chủ chốt như Park Heon-young, Kim Yak-su, Jo Bong-am bị đưa ra ánh sáng cùng nhiều cáo buộc bị công khai trên mặt báo.

Chiêu trò giả bệnh và cuộc sống lưu vong của Park Heon-young

Khi ra tòa, Park Heon-young sử dụng chiêu trò giả bệnh tâm thần để đánh lừa cơ quan chức năng, khiến ông được tại ngoại và rời khỏi nhà tù chỉ sau vài ngày nằm viện. Từ đó, ông bí mật hoạt động và sau cùng trốn sang Liên Xô năm 1928, học tại Trường Quốc tế Lênin và tiếp tục hoạt động cho Comintern.

Đến năm 1932, Park Heon-young bị cảnh sát Nhật bắt giữ ở Thượng Hải và bị trả về Hàn Quốc, rồi phải chịu án tù 6 năm. Ra tù năm 1939, ông tiếp tục tổ chức lại lực lượng cộng sản ngầm ở Seoul cho đến khi Nhật Bản thua trận năm 1945. Sau đó, ông lẩn trốn trong vai trò công nhân xây dựng ở Gwangju cho đến khi giải phóng.

Đảng Cộng sản Triều Tiên sau giải phóng và các hệ quả lịch sử

Ngày 16/8/1945, ngay sau khi Nhật đầu hàng, các nhà cộng sản nhanh chóng tổ chức tuyên truyền và kêu gọi người dân chào đón Park Heon-young trở về. Đến ngày 11/9/1945, Đảng Cộng sản Triều Tiên được tái lập tại Seoul với sự quyết tâm xây dựng xã hội chủ nghĩa.

Dù có sự ủng hộ lúc đầu, Đảng này sau đó bị phơi bày tham gia các vụ in tiền giả ồ ạt ở nhà máy in Chosun Printing Company năm 1946 và các hoạt động buôn bán thuốc phiện quy mô lớn, làm mất uy tín trong dân chúng. Sau đó, Đảng bị đẩy lùi bởi phong trào của Kim Il-sung và các tổ chức cộng sản miền Bắc, dẫn tới sự rút lui và phân hóa sâu sắc của phong trào cộng sản miền Nam.

Di sản của Đảng Cộng sản Triều Tiên vẫn ám ảnh bán đảo cho đến hôm nay, khi những mâu thuẫn ý thức hệ và chia rẽ lịch sử hình thành từ thập niên 1920 tiếp tục là nguyên nhân dẫn đến các cuộc xung đột đẫm máu như sự kiện Jeju 4.3 và Chiến tranh Triều Tiên năm 1950-1953, thể hiện qua bi kịch kéo dài hàng thế kỷ của dân tộc này.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Năm 1925 là cột mốc quan trọng đánh dấu sự thành lập Đảng Cộng sản Triều Tiên, ảnh hưởng sâu sắc đến chính trị bán đảo Hàn Quốc sau này.
  • Liên Xô đã chi tài trợ lớn cho các phong trào cộng sản tại Đông Á, trong đó có Triều Tiên, qua Comintern.
  • Park Heon-young là một trong những nhân vật chủ chốt của phong trào cộng sản Triều Tiên, có vai trò quan trọng trong tổ chức và duy trì hoạt động đảng.
  • Các hoạt động phi pháp như in tiền giả và buôn lậu thuốc phiện từng được các cộng sản Triều Tiên sử dụng để huy động tài chính.
  • Di sản của Đảng Cộng sản Triều Tiên và cuộc đấu tranh ý thức hệ dẫn đến những xung đột lịch sử kéo dài đến ngày nay trên bán đảo Hàn Quốc.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.