Chính quyền Trump cáo buộc các nhóm cánh tả Mỹ có liên hệ với Cuba

Bộ Ngoại giao Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump công bố một báo cáo dài 100 trang vào ngày thứ Hai, tập trung vào việc kết nối các nhóm vận động cánh tả tại Mỹ với chính quyền cộng sản Cuba. Báo cáo mô tả Cuba như một mối nguy hiểm ý thức hệ nghiêm trọng đối với lợi ích Mỹ, sử dụng ngôn từ và tư tưởng thời Chiến tranh Lạnh để nhấn mạnh vai trò của Cuba trong việc cố gắng lật đổ chính phủ Mỹ từ bên trong.

Tài liệu nhận định rằng khác với Liên Xô tập trung vào các mục tiêu quyền lực lớn và bảo vệ các lợi ích vật chất tại toàn cầu, Cuba tập trung gần như tuyệt đối vào mục tiêu giải phóng các quốc gia vùng Nam bán cầu khỏi sự áp bức thuộc địa phương Tây, coi việc phá hủy chế độ đế quốc Mỹ là con đường duy nhất đạt đích.

Báo cáo đưa ra phần "Các nhóm tiền tuyến và đồng minh" để liên kết các tổ chức cánh tả trong và ngoài nước Mỹ với Havana. Trong đó, Democratic Socialists of America (DSA), một lực lượng chính trị cấp tiến giúp nhiều chính trị gia tiến bộ Mỹ đắc cử Quốc hội, được nhắc đến nhiều nhất.

Mặc dù thừa nhận DSA không phải là tổ chức của Cuba, chính quyền Trump cho rằng sự phát triển của DSA phản ánh việc các cam kết ý thức hệ của cánh tả Mỹ trùng khớp với lợi ích của Cuba. Báo cáo mô tả DSA như một tổ chức có ảnh hưởng trong chính trường Mỹ với cơ sở thành viên rộng, ngày càng nhiều quan chức được bầu và vai trò trong liên minh Đảng Dân chủ.

Nhóm phản chiến Code Pink cũng bị chỉ đích danh do một trong những nhà tài trợ của nhóm này là người Mỹ sống tại Trung Quốc. Code Pink từng phối hợp trong các đoàn cứu trợ nhân đạo đến Cuba. Medea Benjamin, đồng sáng lập Code Pink, tuyên bố nhóm không bị khuất phục trước áp lực của chính quyền Mỹ, gọi các cáo buộc là sự quay lại của thời kỳ McCarthy tại thập niên 1950 và là một giai đoạn đáng lo ngại nhưng cần phải đấu tranh chống lại sự áp bức.

Báo cáo nêu tên thị trưởng New York Zohran Mamdani khi đề cập đến trường hợp Assata Shakur, nhà hoạt động giải phóng người da đen bị kết tội giết cảnh sát tại New Jersey và chạy trốn sang Cuba nhận quy chế tị nạn. Bộ Ngoại giao cho rằng Cuba sử dụng "chiến lược Shakur" để tạo ảnh hưởng sâu rộng trong các tổ chức vận động xã hội và phong trào như Black Lives Matter.

Tài liệu còn nhắc lại những phát biểu của quan chức Mỹ tán dương Shakur, như Nghị sĩ Dân chủ Ayanna Pressley và sự kiện không lên án bài tưởng niệm của DSA dành cho bà của thị trưởng Mamdani. Về câu chuyện này, ông Mamdani nói rằng ông ưu tiên giải quyết các vấn đề kinh tế và sinh hoạt cho người dân thành phố.

Giáo sư Antoni Kapcia, chuyên gia lịch sử Mỹ Latinh tại Đại học Nottingham, tỏ ra ngạc nhiên khi báo cáo dẫn lại một bài viết của ông trong tạp chí cánh tả Jacobin để minh họa cho luận điểm về vai trò ý thức hệ của Cuba. Ông giải thích rằng việc Cuba ủng hộ các phong trào chống thực dân ở vùng Nam bán cầu trong thập niên 1960 là một phản ứng trước sự phong tỏa nghiêm ngặt của Mỹ, không phải là sự thâm nhập nội bộ Hoa Kỳ.

Kapcia đánh giá các cáo buộc Cuba tài trợ và vận động các nhóm cánh tả hiện đại tại Mỹ là không có cơ sở và thiếu thực tế. Ông cảnh báo mặc dù Cuba không còn giữ vị thế chiến lược như trước do hạn chế về tài nguyên và môi trường chính trị thay đổi, mọi khả năng vẫn có thể xảy ra với chính quyền ông Trump.

Báo cáo nằm trong chuỗi các động thái của chính quyền Trump nhằm siết chặt chính sách đối với Cuba. Sau vụ bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào tháng 1, Mỹ yêu cầu Venezuela ngừng chuyển nhiên liệu sang Cuba, tạo ra cuộc khủng hoảng nhân đạo tại quốc đảo. Tháng 5, Mỹ truy tố cựu chính trị gia 95 tuổi Raul Castro liên quan đến sự kiện bắn rơi hai máy bay năm 1996.

Các bình luận viên nhận định báo cáo có thể chuẩn bị cho các bước đi mạnh tay hơn như can thiệp hoặc tấn công quân sự, dù mức độ ủng hộ quốc tế với Cuba vẫn cao. Một số nhóm như Code Pink lo ngại đây là bước chuẩn bị cho một cuộc xâm lược có thể xảy ra, nhằm cưỡng ép thay đổi chế độ qua việc phong tỏa và gây đói khát cho dân đảo.

Chính quyền Mỹ mô tả Cuba là trung tâm của một liên minh chống Mỹ rộng lớn, nơi các ý đồ của Moscow, Bắc Kinh và Tehran hội tụ với các phong trào cánh tả trong nước Mỹ. Họ nhấn mạnh sự nguy hiểm không nằm ở điều kiện kinh tế nghèo đói của Cuba mà ở sức mạnh ý thức hệ bền bỉ và tàn bạo của quốc gia này.

Trong khi đó, đại diện Code Pink và nhiều chuyên gia khác phản bác ý kiến trên, cho rằng đây là cách bịa đặt để biện minh cho các chính sách trừng phạt hà khắc của Washington đối với Cuba. Họ cho rằng việc coi Cuba là mối đe dọa là điều phi lý khi quốc đảo đang chịu cảnh bần cùng, thiếu năng lượng và khó khăn dưới các biện pháp trừng phạt đa chiều của Mỹ.

Những lập luận mới từ báo cáo đang khiến căng thẳng giữa Washington và Havana có nguy cơ leo thang, trong bối cảnh nhiều tổ chức dân sự Mỹ bác bỏ các cáo buộc và kêu gọi bảo vệ quyền tự do ngôn luận và biểu tình.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.