Cuộc tranh luận sôi nổi về chiến lược châu Âu trong bối cảnh căng thẳng quốc tế trên talkshow Maybrit Illner

Trong talkshow gần đây của Maybrit Illner mang tên "Zwischen Trump und Putin – Wird Europa zerrieben?", các khách mời đã tập trung phân tích chiến lược chính trị và ngoại giao của châu Âu trong bối cảnh những căng thẳng leo thang tại Trung Đông cùng các bước đi khó đoán của tổng thống Mỹ Donald Trump. Liana Fix, chuyên gia từ Council on Foreign Relations tại Washington, đã nhấn mạnh yếu tố thiếu chiến lược rõ ràng trong các hành động của Trump, một nhà lãnh đạo theo bản năng chính trị với mong muốn đạt được tầm vóc lịch sử, nhưng đang đối mặt với sự tụt giảm ủng hộ trong chính cộng đồng riêng của mình về các quyết định liên quan đến chiến tranh.

Chủ đề trọng tâm tiếp theo của chương trình là tìm kiếm một chiến lược chung cho châu Âu nhằm ứng đối với tình hình bất ổn hiện nay. Sergey Lagodinsky – Phó Chủ tịch nhóm Nghị sĩ Đảng Xanh tại Nghị viện châu Âu – hoan nghênh lập trường từ chối tham gia trực tiếp vào chiến tranh của Thủ tướng Đức Friedrich Merz, đồng thời nhận định rằng EU hiện không có chính sách ngoại giao đồng nhất và hiệu quả, điều gây tổn tại quan hệ quốc tế. Armin Laschet, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Đức, cũng cho rằng các thành viên nhỏ như các nước vùng Baltic chưa được huy động hiệu quả, trong khi ưu tiên hàng đầu phải là chấm dứt xung đột ở Ukraine.

Chính trị gia Gregor Gysi từ đảng Die Linke nhấn mạnh sự phản đối của Tây Ban Nha đối với chiến tranh giữa Mỹ, Israel và Iran là đúng đắn về mặt pháp luật quốc tế, đồng thời cho rằng chiến tranh này là một cuộc xâm lược phi pháp. Ông cũng đề cập đến việc trong đảng mình vẫn tồn tại những người ủng hộ một Israel và Palestine độc lập và an toàn. Liana Fix cảnh báo về rủi ro từ việc thiếu sự đồng thuận chiến lược trong EU và phản ứng riêng rẽ của Tây Ban Nha đã khiến ông Trump tức giận, làm gia tăng lo lắng cho các nước Đông Âu.

Rüdiger Lucassen, đại biểu AfD và cựu đại tá quân đội, đề nghị không đánh giá ông Trump một cách quá đạo đức, đồng thời cảnh báo rằng Đức không nên bị cuốn vào cuộc chiến tại Ukraine. Tuy nhiên, trong cuộc tranh luận, ông bị phản biện về việc đại diện cho nhiều phe phái trong AfD, từ những người thiên về Mỹ đến những người ủng hộ Nga. Lucassen gây chú ý khi nhắc tới chuyến viếng thăm Moscow năm 1955 của Chủ tịch Hội đồng Liên bang Konrad Adenauer như một ví dụ và kêu gọi Thủ tướng Merz nên làm điều tương tự, điều này bị các khách mời khác phản đối mạnh mẽ với nhận định là cách hiểu sai lệch lịch sử nghiêm trọng.

Phóng viên Annett Meiritz của "Handelsblatt" cảnh báo về sự gia tăng ảnh hưởng của AfD như một công cụ rõ ràng của Chính phủ Trump tại châu Âu, với các hoạt động tác động qua tài chính và mạng xã hội. Bà cũng nhấn mạnh vai trò không thể thay thế được của Mỹ trong NATO và sự nghi ngại từ nhiều phía khi Đức có thể phát triển quân đội mạnh nhất châu Âu đồng thời AfD ngày càng lớn mạnh. Cùng lúc đó, một số khách mời như Gregor Gysi phê phán chính sách tăng chi tiêu quốc phòng, cho rằng gây nợ cho quân đội và cắt giảm cho y tế, xã hội là sai lầm, trong khi Sergey Lagodinsky và Liana Fix lại khẳng định Đức cần khả năng tự vệ và sự hội nhập quân sự châu Âu để đảm bảo an ninh trong tương lai.

Armin Laschet dùng cơ hội để đặt dấu hỏi về tương quan giữa đảng Die Linke và AfD, song mục tiêu chính vẫn là chỉ trích AfD vì cho rằng đảng này muốn một châu Âu yếu kém và không tôn trọng các giá trị của sự hợp tác Tây Âu do Adenauer và các nhà lãnh đạo trước phát triển. Sự chỉ trích này khiến Lucassen phải liên hệ lại với hình ảnh Adenauer, làm dấy lên phản ứng gay gắt từ những người tham gia chương trình về sự xuyên tạc lịch sử.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.