Nhóm Gen Z Singapore thành lập câu lạc bộ nghiên cứu đa dạng sinh học cá trước dự án cải tạo bờ biển

Khi chính quyền Singapore công bố kế hoạch bắt đầu công tác chuẩn bị cải tạo đất ngoài công viên East Coast Park vào cuối năm 2026, bốn nam thanh niên trong độ tuổi 20 đã cùng nhau thành lập câu lạc bộ yêu thích và nghiên cứu cá mang tên Hội Động Vật Học Cá Singapore (Ichthyological Society of Singapore) vào ngày 6/7. Đây là nhóm chuyên sách xuất hiện nhằm ghi chép hệ sinh thái cá tại điểm câu Bedok Jetty, một địa điểm câu cá phổ biến, trước khi những tác động của dự án cải tạo bờ biển diễn ra mạnh mẽ.

Từ khởi đầu chỉ có bốn người sáng lập, đến nay Hội đã có hơn 80 thành viên tham gia. Mục tiêu hoạt động của họ là ghi lại sự đa dạng sinh học còn tồn tại dọc theo những bờ biển đang phát triển nhanh chóng của Singapore bằng cách liệt kê tất cả các loài cá được câu bắt. Trong đó, hầu hết cá sau khi câu được đều được thả lại nhưng một số ít được bảo tồn nhằm cung cấp dữ liệu khoa học về hành vi và môi trường sống, hỗ trợ công tác bảo tồn lâu dài.

Bốn người thành lập nhóm, trong đó có Lin Jiayuan – sinh viên ngành Kỹ thuật sinh học tại Đại học Công nghệ Nanyang, nhận thấy bảng đánh giá môi trường cho dự án cải tạo Long Island vẫn chưa liệt kê đầy đủ đa dạng sinh vật mà họ đã phát hiện trong nhiều năm tại Bedok Jetty. Theo cơ sở dữ liệu công khai iNaturalist, khu vực quanh bến tàu này đã ghi nhận lên tới 200 loài cá khác nhau.

Nhóm chia sẻ, tổng cộng họ đã bắt và ghi nhận được hơn 500 trong số khoảng hơn 700 loài cá biển và cá nước ngọt tại khu vực đất liền và các đảo ngoài khơi của Singapore. Mặc dù hiểu rằng dự án cải tạo đất là cần thiết, họ mong muốn các loài sinh vật và môi trường sống bản địa được công nhận một cách chính xác trước những thay đổi sắp tới.

Hội hoạt động nhờ niềm đam mê "săn loài", một hình thức câu cá nhằm khám phá và ghi lại nhiều giống loài thay vì tập trung vào kích cỡ hay số lượng cá bắt được. Nhóm sáng lập gồm Lin Jiayuan và Andriel Cheong (sinh viên Đại học Quản lý Singapore, SMU) đã cùng câu cá từ cấp trung học, sau đó họ liên kết với Aidan Raphael Keh (20 tuổi) và Brian Sng (22 tuổi) thông qua cộng đồng trực tuyến trên Instagram - nơi các thành viên giúp nhau xác định kỹ các loài hiếm gặp.

Qua các lần câu cá tại công viên East Coast và nghiên cứu tài liệu khoa học cùng tham vấn các chuyên gia cá địa phương, họ phát hiện bên dưới tầng nước đục là các môi trường sống nhỏ như các mảng bùn nơi cá gobies sinh sống và các khe đá rạn nơi cá chình ẩn náu. Đánh giá môi trường hiện tại thường bỏ sót các khu vực đáy biển nhiều bùn lắng và thiếu áp dụng phương pháp khảo sát đa dạng như bẫy cá hay câu bằng cần, vốn cung cấp hình ảnh toàn diện hơn về đa dạng sinh học biển.

Cheong nhấn mạnh rằng thế hệ của họ sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ kế hoạch cải tạo Long Island trong tương lai và điều đó là lý do để họ lên tiếng thay vì đứng ngoài cuộc. Hội mong muốn làm cầu nối giữa nghiên cứu học thuật và khoa học công dân, góp phần định hướng chính sách bảo vệ môi trường biển.

Trong tương lai, Hội dự kiến tập hợp những người đam mê đời sống biển như các cần thủ giải trí hay thợ lặn để cùng nhau xác định, ghi chép các sinh vật biển. Ngoài việc phản hồi góp ý cho bản nghiên cứu về dự án Long Island, đang mở rộng lấy ý kiến công chúng đến hết 28/7, Hội còn thử nghiệm ứng dụng di động khoa học công dân do Brian Sng cùng nhóm phát triển.

Ứng dụng SGFish sử dụng mô hình nhận dạng hình ảnh do Sng đào tạo để nhận biết và ghi lại các loài cá tại vùng biển Singapore. Hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm beta, trước đó một bot trên ứng dụng nhắn tin Telegram do Sng cùng bạn bè tạo đã thu thập được khoảng 1.600 quan sát về gần 400 loài cá.

Logo của Hội là hình ảnh cá anchovy Dussumier's thryssa, được thiết kế bởi Aidan Keh, mang tính đại diện cho sự đa dạng sinh học ở Singapore cũng như giá trị văn hóa của cá anchovy trong ẩm thực địa phương. Lin chia sẻ biểu tượng này thể hiện cả sự phong phú khoa học trong môi trường sống dưới nước của quốc đảo và nét đặc sắc chưa được khám phá của họ cá anchovy giống như đa dạng sinh vật tại đây.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.