Witold M. Orłowski: Sức Mạnh Kinh Tế Vượt Trội Của Trung Quốc Trên Thị Trường Châu Âu

Trung Quốc - Từ Quá Khứ Hưng Thịnh Đến Suy Thoái Và Hồi Sinh Kinh Tế

Câu nói được gán cho Napoléon rằng “Trung Quốc là một người khổng lồ đang ngủ, khi thức dậy sẽ làm rung chuyển thế giới” vẫn giữ nguyên sức sống dù có thể là truyền thuyết. Vào đầu thế kỷ 19, Trung Quốc không chỉ là một quốc gia khổng lồ mà còn chiếm tới một phần ba tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu, trong khi châu Âu chỉ chiếm khoảng một phần tư. Tuy nhiên, trải qua hơn một thế kỷ rưỡi suy giảm kinh tế dưới các triều đại phong kiến, thời kỳ hỗn loạn và chính quyền cộng sản cứng rắn, tỷ lệ đóng góp của Trung Quốc vào nền kinh tế thế giới đã giảm xuống còn 5%, khiến quốc gia này trở thành biểu tượng của nghèo đói và tụt hậu. Mọi chuyện bắt đầu thay đổi khi những cải cách kinh tế do Đặng Tiểu Bình khởi xướng đưa Trung Quốc trở lại con đường phát triển nhanh chóng, khiến thế giới phải kinh ngạc.

Bứt Phá Kinh Tế và Thay Đổi Cơ Cấu Xuất Khẩu Tổng Thống Từ 2004 Đến Nay

Năm 2004, thời điểm Việt Nam gia nhập Liên minh châu Âu (EU) và khi ca sĩ Katie Melua hát về sự hiện diện của 9 triệu chiếc xe đạp tại Bắc Kinh, GDP hiện hành của Trung Quốc chỉ bằng khoảng một phần sáu so với GDP của EU. Một năm, Trung Quốc xuất khẩu sang 27 quốc gia thành viên EU đạt 108 tỷ euro với thặng dư thương mại 64 tỷ euro. Nhưng hiện nay, Bắc Kinh đã trở thành nơi có trên 6 triệu ôtô lưu thông, GDP Trung Quốc tương đương EU (thậm chí cao hơn khi tính theo sức mua tương đương), xuất khẩu từ Trung Quốc sang EU năm 2025 tăng lên tới 564 tỷ euro với thặng dư thương mại lên tới 365 tỷ euro — tương đương tới một tỷ euro/ngày.

Thách Thức Từ Các Sản Phẩm Trung Quốc Đối Với Thị Trường Châu Âu

Kho vận hàng hóa nhỏ lẻ trực tuyến từ Trung Quốc đến EU đang gia tăng mỗi ngày với khoảng 16 triệu kiện hàng, gây áp lực lên các nhà sản xuất châu Âu. Mối lo ngại lớn hơn xuất hiện từ các mặt hàng công nghệ cao như tấm pin năng lượng mặt trời, thiết bị điện tử ngày càng tiên tiến và đặc biệt là xe điện. Ví dụ, trong năm 2020, Trung Quốc chỉ mới bán được 70.000 xe điện tại châu Âu, tuy nhiên năm 2025 con số này đã tăng gần một triệu chiếc, và trong nửa đầu năm nay đã tăng thêm hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.

Cạnh Tranh Khốc Liệt Và Đòn Tấn Công Giá Rẻ Từ Trung Quốc

Các nhà sản xuất châu Âu từ các doanh nghiệp nhỏ đến các tập đoàn ôtô lớn đang phát đi cảnh báo mạnh mẽ. Trung Quốc, đang gặp khó khăn trong tiếp cận thị trường Mỹ - từng là thị trường xuất khẩu lớn nhất cho tới gần đây, cùng với sự giảm tốc phát triển kinh tế trong nước, đang ráo riết mở rộng thị phần tại châu Âu. Chính quyền Trung Quốc sẵn sàng trợ giá sản xuất, bán phá giá sản phẩm mà không quan tâm đến các tiêu chuẩn về chất lượng và môi trường nhằm nắm giữ thị trường lâu dài. Tuy nhiên, theo các chuyên gia châu Âu, nếu Trung Quốc chiếm lĩnh được thị trường này, các doanh nghiệp nội địa phá sản thì giá cả sẽ lại tăng lên và người tiêu dùng sẽ chịu thiệt hại.

Vấn Đề Nội Tại Và Cách Đối Phó Của Châu Âu

Không chỉ lo ngại về các sản phẩm giá rẻ đến từ Trung Quốc, các doanh nghiệp châu Âu cũng phải nhìn nhận một phần trách nhiệm của mình. Không ít tập đoàn lớn trong ngành ôtô châu Âu đã trì hoãn việc sản xuất đại trà xe điện, chờ đợi các chính sách hỗ trợ và quy định của EU đảm bảo lợi thế cạnh tranh cho họ. Trong khi đó, các doanh nghiệp Trung Quốc đã chủ động đầu tư mạnh mẽ với sự hậu thuẫn từ chính phủ của họ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.