Câu chuyện ngắn của Alan Turing hé lộ khía cạnh mới về chiến binh mã hóa Thế chiến II

Alan Turing, nhà toán học và giải mã nổi tiếng của Anh, người đã góp phần quan trọng trong chiến thắng của phe Đồng minh trước phát xít Đức trong Chiến tranh Thế giới II, vốn được biết đến như một thiên tài cô đơn tập trung vào logic và lý luận. Tuy nhiên, một tác phẩm mới được nghiên cứu đang làm thay đổi hình ảnh đó. "Pryce's Buoy" - câu chuyện ngắn dài sáu trang do Turing viết tay - vừa được giáo sư ngữ văn Sarah Dillon tại Đại học Cambridge lần đầu tiên phiên dịch và phân tích kỹ lưỡng, hé lộ một khía cạnh khác về nhân vật này, với tính cách chơi đùa, hài hước và đón nhận bản dạng đồng tính của mình.

Turing là người đứng sau công trình giải mã máy Enigma của Đức Quốc xã tại Bletchley Park, giúp thay đổi cục diện chiến tranh. Sau đó, ông còn thiết kế ý tưởng cho máy tính số có khả năng lưu chương trình trong bộ nhớ, mở đường cho ngành máy tính hiện đại. "Pryce's Buoy" được cho là sáng tác vào cuối năm 1952 hoặc đầu năm 1953, khoảng thời gian đầy biến động đối với Turing.

Câu chuyện kể về hai nhân vật chính: Ron Miller - một người lao động phía dưới trong xã hội làm nghề mại dâm, và Alec Pryce - một nhà khoa học đồng tính nổi tiếng với phát minh có tên "Pryce's buoy". Qua đó, tác phẩm tạo dựng một bức tranh chân thực về cuộc sống và các mối quan hệ đồng giới trong bối cảnh xã hội còn nhiều định kiến. Giáo sư Dillon cho biết câu chuyện phơi bày một mặt khác của Turing: một người vui tính, tinh nghịch, đầy sự sáng tạo và không ngần ngại thể hiện khía cạnh tình dục của bản thân.

Giáo sư Dillon cho biết bà tin rằng tác phẩm là một phiên bản hư cấu trực tiếp của một cuộc gặp gỡ tình dục trong thập niên 1950, chính cuộc gặp này đã dẫn tới việc Turing bị bắt giữ. Năm 1952, Turing bị kết án vì tội ‘hành vi khiếm nhã nghiêm trọng’ và buộc phải điều trị bằng hormone thay thế. Ông qua đời vì tự sát vào tháng 6 năm 1954 ở tuổi 41.

Turing chỉ sống đến năm 41 tuổi, và trong những năm cuối đời, ông nỗ lực tìm hiểu bản thân và thế giới xung quanh theo cách của riêng mình. Giáo sư Dillon cho rằng văn học đóng vai trò then chốt trong việc giúp ông có cơ hội giải phóng bản thân, đổi mới sáng tạo và thể hiện sự vui tươi vốn rất hiếm thấy ở nhà toán học lỗi lạc.

Bà cũng nhận thấy Turing chịu ảnh hưởng nhiều từ cuốn tiểu thuyết đồng tính "Hemlock And After" của Angus Wilson, cũng là một cựu chiến binh tại Bletchley Park. Đây có thể là cuốn sách quan trọng đối với Turing trong khoảnh khắc khó khăn nhất của cuộc đời, mang đến sức mạnh tinh thần trước những tổn thương ông từng trải qua.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.