Florida chuẩn bị thi hành án tử với 4 tù nhân trên 80 tuổi, gia đình nạn nhân phản đối khoan hồng

Florida sắp thi hành án đối với nhiều tử tù cao tuổi

Trong tháng này, bang Florida dự kiến sẽ thi hành án tử đối với hai trong số những tử tù lớn tuổi nhất hiện nay, nối tiếp sau vụ hành quyết một người đàn ông 74 tuổi - người cao tuổi nhất từng bị thi hành án ở bang này trong thời hiện đại.

Sự kiện này nằm trong bối cảnh cả nước Mỹ chứng kiến sự già hóa đáng kể của nhóm tử tù, khiến dư luận và các chuyên gia tiếp tục tranh luận về tính nhân đạo của hình phạt tử hình đối với những người có thể sắp qua đời vì lý do tự nhiên.

Đặc biệt, một tử tù 80 tuổi, bị kết án vì tội giết cha mẹ của bạn gái cũ hồi năm 1986, đang chờ ngày thi hành án vào tháng 7 tới đây và nếu được thực thi, ông sẽ trở thành người lớn tuổi thứ hai được thi hành án tử hình tại Mỹ. Thời gian dài chờ đợi trên hàng tử tù làm dấy lên câu hỏi về sự công bằng và đạo đức: Liệu có nên tiếp tục theo đuổi hình phạt tử hình khi người phạm tội đã già yếu và sắp chết tự nhiên?

Tranh luận về đạo đức và hiệu quả của án tử hình với người cao tuổi

Một số ý kiến chỉ trích việc thi hành án đối với những người già yếu, cho rằng đây là hành động tàn nhẫn và không phù hợp với giá trị nhân đạo. Cha Dustin Feddon, một linh mục Công giáo có kinh nghiệm chăm sóc tử tù Florida từ năm 2013, nhận định việc thi hành án với người lớn tuổi nhất khiến hình phạt trở nên càng độc ác và bất thường hơn.

Ngược lại, gia đình nạn nhân lại kỳ vọng công lý sẽ được thực thi dù trải qua nhiều thập kỷ. Bà Marilyn Gifford, người có chị gái bị sát hại, đã thể hiện sự vui mừng khi việc thi hành án cuối cùng cũng diễn ra trong đời bà. Bà cũng bày tỏ mong muốn người thân được chứng kiến cảnh công lý được thực thi.

Những tử tù lớn tuổi sắp bị thi hành án ở Florida

Ngày 25/6 vừa qua, Dusty Ray Spencer, 74 tuổi, đã trở thành người cao tuổi nhất bị hành quyết ở Florida trong kỷ nguyên hiện đại, sau khi bị kết án giết vợ năm 1992. Phiên tòa xét xử vụ kháng cáo của ông bị Tòa án Tối cao bác bỏ, trong đó lập luận rằng bệnh gan khiến ông bị đau đớn khi tiêm thuốc độc.

Trong khi đó, Dennis Sochor, cũng 74 tuổi, người bị kết án giết cô gái 18 tuổi Patricia Gifford hồi năm 1982, dự kiến sẽ bị hành quyết vào ngày thứ Ba tới đây. Gia đình nạn nhân dự kiến sẽ có mặt theo dõi phiên thi hành án.

Ngoài ra, Dominick Anthony Occhicone, 80 tuổi, bị giam trên tử tù gần 40 năm vì tội giết cha mẹ bạn gái cũ, cũng sẽ bị hành quyết vào ngày 28/7. Nếu thực hiện, ông sẽ trở thành người lớn tuổi thứ hai được thi hành án tử hình ở Mỹ, chỉ sau Walter Moody Jr., 83 tuổi, từng bị hành quyết ở Alabama năm 2018. Hiện Florida còn ba tử tù khác cũng trên 80 tuổi.

Vai trò đặc biệt của thống đốc Florida trong việc thi hành án tử hình

Khác với nhiều bang có án tử hình ở Mỹ, nơi các quyết định thi hành án thường thuộc về tòa án, việc ra lệnh thi hành án ở Florida gần như hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định của thống đốc bang. Maria DeLiberato, giám đốc pháp lý của tổ chức Floridians for Alternatives to the Death Penalty, nhấn mạnh điểm đặc biệt này trong luật pháp của Florida.

Hiện nay, trong tổng số 242 tử tù của bang, khoảng nửa số tù nhân đã hết các quyền kháng cáo, đủ điều kiện nhận lệnh thi hành án bất cứ lúc nào. Thống đốc Ron DeSantis chưa có phản hồi chính thức về vấn đề này, nhưng ông đã giám sát kỷ lục 19 vụ hành quyết trong năm 2025, con số cao nhất từ khi bang tái áp dụng hình phạt tử hình năm 1976. Năm nay, bang đã thi hành án chín trường hợp.

Năm ngoái, DeSantis cho biết mục tiêu của ông là mang lại công lý cho các gia đình nạn nhân đã chờ đợi trong nhiều thập kỷ. Ông nhấn mạnh: "Một số vụ án xảy ra từ những năm 80, công lý bị trì hoãn cũng là công lý bị từ chối."

Tuổi đời trung bình và quá trình kéo dài thi hành án tử hình ở Mỹ

Theo Trung tâm Thông tin Hình phạt Tử hình (Death Penalty Information Center), tuổi trung bình của tử tù được thi hành án ở Mỹ đã tăng từ những năm 30 lên khoảng 50 trong vòng 50 năm qua. Nguyên nhân chính là do quá trình kháng cáo kéo dài và các đánh giá bắt buộc, khiến tù nhân có thể phải chờ hàng thập kỷ trước ngày thi hành án.

Thời gian giam giữ lâu cũng dẫn đến sự phát triển các bệnh tuổi già gây khó khăn cho việc thực thi án tử. Ông Occhicone đang mắc các bệnh liên quan đến thận, tuyến tiền liệt và cần hỗ trợ chăm sóc hàng ngày, theo các luật sư đại diện.

Mặc dù việc thi hành án với người dưới 18 tuổi bị cấm theo Quy định của Tòa án Tối cao Mỹ, nhưng tuổi già không phải là lý do pháp lý để tránh án tử hình. Luật sư Gerod Hooper của Florida nhận định chỉ khi nào phạm nhân bị sa sút tinh thần hoặc có các bệnh lý nghiêm trọng gây đau đớn vượt mức thì mới có thể được miễn thi hành án.

Quan điểm của gia đình nạn nhân về án tử hình với tử tù cao tuổi

Gia đình nạn nhân Patricia Gifford tỏ rõ sự kiên quyết không khoan nhượng dù tên sát nhân đã lớn tuổi. Frank Frandel, người bạn thân của gia đình Gifford, nhấn mạnh rằng tuổi tác không làm giảm tội lỗi và phạm nhân có thể còn sống nhiều năm nữa, do đó không đáng được thương hại.

Sự kiện Florida chuẩn bị thi hành án tử hình với nhóm tù nhân cao tuổi này một lần nữa mở ra nhiều tranh luận về khía cạnh nhân đạo và hiệu quả của hình phạt này trong xã hội hiện đại, khi quyền con người và công lý đang ngày càng được đề cao.