Châu Âu đối mặt sóng nhiệt cực đoan với dự báo 49 độ C tại Tây Ban Nha và hiện tượng 'lốc lửa' ở Pháp

Tây Ban Nha đang trải qua đợt sóng nhiệt thứ ba trong mùa hè, với dự báo nhiệt độ có thể đạt đến 44 độ C vào thứ Năm và có khả năng lên tới 49 độ C vào Chủ Nhật tới. Đây sẽ là mức nhiệt cao nhất trong lịch sử nước này nếu được xác nhận, vượt mức 47,6 độ C đo được tại La Rambla, tỉnh Córdoba vào năm 2021. Tình trạng này cũng kéo theo nguy cơ cháy rừng cực kỳ nghiêm trọng trên hầu hết lãnh thổ Tây Ban Nha và các đảo Balearic, theo cảnh báo của cơ quan khí tượng AEMET.

Tại miền trung Tây Ban Nha, lính cứu hỏa vẫn đang vật lộn với đám cháy rộng hơn 32.000 hécta, phát sinh từ ngày 16/7 gần La Mierla, tỉnh Guadalajara. Đám cháy này được xem là một trong những đám cháy lớn nhất lịch sử nước này, khiến hàng trăm người phải sơ tán. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã tới thăm vùng chịu ảnh hưởng và kêu gọi các đảng phái chính trị hợp tác để ứng phó với biến đổi khí hậu. Ông nhấn mạnh đây không phải là vấn đề chính trị mà là khoa học dựa trên các sự thật hiện hữu.

Pháp đang đối mặt với đám cháy rừng nghiêm trọng tại khu vực Gironde, tây nam nước này, nơi một hiện tượng "lốc lửa" (firenado) đã xuất hiện do gió mạnh mang theo ngọn lửa quét qua khu rừng gần Saumos, gần Lacanau. Đám cháy đã thiêu rụi hơn 2.000 hécta và buộc phải sơ tán hơn 10.000 người vào đêm từ thứ Tư sang thứ Năm, bao gồm cả khách du lịch tại tám khu cắm trại và nghỉ dưỡng. Hơn 1.000 cư dân sống dọc rìa rừng cũng phải rời bỏ nhà cửa của mình. Lực lượng cứu hỏa với khoảng 500 người được huy động, nhưng tình hình vẫn đang rất nghiêm trọng.

Bộ trưởng Nội vụ Pháp, Laurent Nunez, cho biết từ đầu năm đến nay đã có hơn 12.500 sự cố cháy rừng xảy ra trên toàn quốc, phá hủy gần 44.000 hécta đất rừng. Việc gia tăng các đám cháy rừng được các nhà khoa học cảnh báo liên quan trực tiếp tới biến đổi khí hậu do con người gây ra, làm tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các đợt nắng nóng và hạn hán. Ý cũng đang đối mặt với nhiều đám cháy rừng, trong đó có các đám cháy tại rừng Casaboli trên vùng núi Sicily, giữa các thị trấn Monreale và Pioppo.

Các nghiên cứu khí hậu gần đây, trong đó có báo cáo của Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) công bố vào tháng 5, nhận định có đến 86% khả năng sẽ có ít nhất một năm trong giai đoạn 2026-2030 nhiệt độ toàn cầu còn cao hơn năm 2024, năm nóng nhất từ trước đến nay trên Trái Đất. Đồng thời, có tới 91% khả năng nhiệt độ trung bình toàn cầu trong các năm tới sẽ vượt ngưỡng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp ít nhất một lần, ngưỡng giới hạn được đưa ra trong Hiệp định Paris.

Nếu ngưỡng này bị phá vỡ, các rủi ro về thiên nhiên và xã hội sẽ tăng mạnh, bao gồm suy thoái hệ sinh thái, tuyệt chủng các loài, nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan hơn, mất an toàn về lương thực và nước sạch, tăng tỷ lệ tử vong do nắng nóng và tan chảy các tảng băng cổ xưa ở Greenland và Nam Cực, dẫn đến mực nước biển dâng cao đáng kể.

Việc các đợt sóng nhiệt và cháy rừng nghiêm trọng đang diễn ra tại các quốc gia châu Âu như Tây Ban Nha, Pháp và Ý chính là minh chứng sinh động cho tác động của biến đổi khí hậu đang ngày càng rõ rệt và cần được xử lý khẩn cấp trên phạm vi toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.