Keiko Fujimori và di sản chính trị gây tranh cãi ở Peru

Trong một nền dân chủ, phe đối lập đóng vai trò giám sát chính quyền và bảo vệ lợi ích công chúng khi chính phủ không thực hiện trách nhiệm này. Điều này đòi hỏi sự độc lập và sẵn sàng gây áp lực lên quyền lực dù có thể mang lại tổn thất chính trị. Thế nhưng, thực tế tại Peru trong năm năm qua lại không diễn ra như vậy.

Các nhóm nghị sĩ tự nhận là đối lập đã thực tế nắm quyền điều hành tại Quốc hội, hỗ trợ các chính phủ có lợi cho mình, đưa các bộ trưởng vào nội các để kiểm soát và thông qua những luật pháp có lợi ích riêng. Tình hình này khiến vị thế thực sự của phe đối lập bị hoài nghi.

Vài ngày trước, Keiko Fujimori đã phát sóng trực tiếp trên TikTok, cáo buộc các chính phủ gần đây để lại Nhà nước trong tình trạng thảm họa. Bà cho biết các báo cáo ban đầu từ nhóm chuyển giao cho thấy bối cảnh rất ảm đạm. Mặc dù phát biểu này có thể hiểu về mặt chính trị, điểm mâu thuẫn là chính bà là lãnh đạo đảng đã sở hữu quyền lực lớn nhất tại Peru trong giai đoạn bốn năm vừa qua.

Trong nhiệm kỳ Quốc hội 2021-2026, đảng Fuerza Popular của Fujimori là lực lượng đứng đầu và đã xây dựng liên minh đa số, kiểm soát chương trình nghị sự quốc hội một cách đặc biệt. Dưới sự thống trị này, đã có nhiều luật được ban hành ảnh hưởng đến tài chính công với mức ước tính 36.700 triệu sol hàng năm, trong đó Tòa án Hiến pháp đã xác nhận các luật này vi phạm Hiến pháp.

Các chính phủ mà Fujimori đổ lỗi cho sự suy thoái đã từng có trong nội các của họ những nhân vật mà đảng Fujimori không những không phản đối mà một số người nay còn là thành viên trong Quốc hội lưỡng viện mới hoặc là thành viên của nhóm chuyển giao quyền lực của bà cùng với đội ngũ của mình.

Sự kiện này cho thấy tình trạng khủng hoảng mà Peru đang đối mặt không thể hoàn toàn đổ lỗi cho các chính phủ trước mắt, mà còn ghi dấu rõ nét của những quyết định, chính sách và quyền lực đã được tập trung và thực thi bởi chính phe cầm quyền trong Quốc hội trước đó.

Keiko Fujimori đúng khi nhìn nhận trạng thái của Nhà nước Peru vào ngày 28/7 là rất đáng báo động. Tuy nhiên, việc quy trách nhiệm một chiều cho người khác mà không nhìn nhận vai trò của chính bản thân và đảng của mình trong sự kiện này sẽ khó thuyết phục công luận.

Nhận diện rõ trách nhiệm và nguồn gốc của những vấn đề hiện tại là bước đầu cần thiết để tránh lặp lại các sai lầm trong tương lai, góp phần vào xây dựng một nền chính trị minh bạch và có trách nhiệm hơn tại Peru.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.