Tổng thống Trump đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng Iran sau khi phiến quân Houthi chặn đường huyết mạch Biển Đỏ

Ngày 22/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ phá hủy một cầu hoặc nhà máy điện của Iran mỗi khi Tehran tiến hành cuộc tấn công nhắm vào các tàu qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu mỏ chiến lược trên toàn cầu. Phát ngôn này nâng cao mức độ căng thẳng trong bối cảnh phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen vừa đe dọa sẽ phong tỏa tuyến giao thương dầu mỏ quan trọng qua Biển Đỏ.

Hành động trên của ông Trump nhằm đáp trả các động thái quân sự của Iran, đồng thời nhấn mạnh cam kết bảo vệ tự do hàng hải và các tuyến xuất khẩu năng lượng viện dẫn của Mỹ và các đồng minh trong khu vực.

Động thái đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, một trong những điểm hẹp quan trọng nối Biển Đỏ với biển cả khác, đã buộc năm tàu chở dầu đổi hướng vào ngày 22/7 nhằm tránh khu vực này. Trước đó một ngày, ba tàu chở dầu Saudi Arabia dự kiến tới Trung Quốc và Ấn Độ cũng phải quay trở lại, cho thấy nguy cơ mới đối với các tuyến xuất khẩu năng lượng toàn cầu từ Trung Đông.

Eo biển Bab el-Mandeb là cửa ngõ quan trọng dẫn tới kênh đào Suez, một tuyến vận chuyển thay thế nhưng tốn kém và kéo dài thời gian giao hàng hơn so với tuyến qua Hormuz.

Tổ chức chỉ huy quân sự liên hợp Iran tuyên bố, nếu các đe dọa của Tổng thống Trump thực thi, các lực lượng Iran sẽ nhắm tới cơ sở hạ tầng dầu khí, điện và kinh tế của khu vực, nhằm ngăn chặn xuất khẩu “một giọt dầu nào”. Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi khẳng định trên mạng xã hội X rằng học thuyết quốc phòng của Iran là “mắt đền mắt”, bất kỳ hành động gây hấn nào với đất nước hoặc cơ sở hạ tầng của Iran sẽ nhận được phản ứng mạnh mẽ và quyết đoán.

Ông cũng cảnh báo những bên hỗ trợ hành động gây hấn này sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp nhằm phòng vệ.

Sự phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz kéo dài thời gian qua đã khiến giá dầu trên thị trường quốc tế tăng cao và gây ra lạm phát trên toàn cầu. Thêm vào đó, nguy cơ mới từ phiến quân Houthi kiểm soát khu vực gần eo biển Bab el-Mandeb đã đẩy giá dầu Brent lên gần mức 95 USD/thùng trước khi giảm nhẹ xuống trên 94 USD một thùng.

Giá xăng dầu tại Mỹ cũng đã vượt qua 4 USD mỗi gallon, ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín chính trị của Tổng thống Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.

Trong tuần qua, Iran đã mở rộng các đòn tấn công về phía đối phương sang khu vực phía tây và trung tâm Iran, đồng thời tập trung đánh vào các cơ sở quan trọng như nhà máy khử mặn nước và các nhà máy năng lượng tại Kuwait. Các lực lượng Iran còn nhằm vào các di tích quân sự Mỹ tại Kuwait, Bahrain và Jordan.

Tổng chỉ huy quân đội Iran, Amir Hatami, tuyên bố nước này đã tăng cường quân sự nhằm đề phòng các đối thủ phá vỡ các thỏa thuận đã ký kết.

Thông tin từ Bộ Y tế Iran cho biết trong gần một tháng qua có 53 dân thường thiệt mạng và hơn 590 người bị thương, trong khi phía Mỹ phủ nhận việc tấn công nhằm vào dân thường. Cuộc chiến cũng đã khiến 18 quân nhân Mỹ thiệt mạng và hơn 450 người bị thương.

Một quan chức Iran tiết lộ với Reuters ngày 20/7 rằng các bên trung gian đã đưa ra đề xuất ngừng bắn trong 10 ngày cho Iran. Nhiều chuyên gia cho rằng lời đe dọa của phiến quân Houthi là chiến thuật nhằm tạo thế thương lượng mạnh hơn cho Iran trên bàn đàm phán.

Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni gần đây đã tới Pakistan và yêu cầu nước này tiếp tục các nỗ lực hòa giải. Pakistan đã cam kết hỗ trợ, nhưng đồng thời nhấn mạnh cần phải đảm bảo an toàn cho các tuyến vận chuyển hàng hải.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz là tiền lệ nguy hiểm đối với thế giới, trong đó có khu vực Đông Nam Á. Ông khẳng định Mỹ sẽ duy trì các hành động cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình và các đồng minh nếu Iran không nghiêm túc với ý định đàm phán.

Trong đêm 11 liên tiếp của các cuộc không kích Mỹ nhằm vào Iran, cư dân Tehran đã nghe tiếng nổ từ hệ thống phòng không kích hoạt trên thủ đô vào sáng sớm 22/7, theo hãng tin Fars. Các mục tiêu tại tỉnh Bushehr, nơi đặt nhà máy điện hạt nhân duy nhất của Iran, cũng bị tấn công, gồm một trạm điện gần nhà máy.

Bên cạnh đó, các vị trí ở tỉnh Hamadan trung tâm cũng bị tấn công. Quân đội Iran thông báo đã thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ Al Azraq ở Jordan, Sheikh Isa tại Bahrain, và căn cứ Camp Doha ở Kuwait, nhắm vào các kho chứa và khu vực bảo dưỡng máy bay của Mỹ.

Các quốc gia Jordan, Bahrain và Kuwait đều xác nhận đã đánh chặn các cuộc tấn công đến từ Iran.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.